Një propozim i ri amerikan për t’i dhënë fund luftës në Ukrainë pritet t’i prezantohet sot presidentit rus Vladimir Putin nga i dërguari i posaçëm i Shtëpisë së Bardhë, Steve Witkoff, gjatë një takimi në Shën Petersburg.
Plani është hartuar pas konsultimeve mes Shteteve të Bashkuara, autoriteteve ukrainase dhe partnerëve evropianë, ndërsa Uashingtoni flet për përparim të ndjeshëm në negociata, pa siguruar ende dakordësinë e Moskës.
Sipas mediave amerikane, Witkoff do t’i paraqesë Kremlinit propozimet e diskutuara një ditë më parë në Oslo, me synimin për të krijuar kushtet për negociata të drejtpërdrejta mes SHBA-së, Ukrainës dhe Rusisë. Në diskutime pritet të marrë pjesë në distancë edhe Jared Kushner, këshilltar i afërt i Donald Trump.
Një zyrtar amerikan i ka cilësuar bisedimet me presidentin ukrainas Volodymyr Zelensky si “shumë produktive”, duke theksuar se tashmë ekziston një afrim i konsiderueshëm mes Uashingtonit, Kievit dhe aleatëve evropianë për hapat e ardhshëm drejt një marrëveshjeje.
Megjithëse përmbajtja e plotë e planit nuk është bërë publike, burimet diplomatike bëjnë të ditur se ai fokusohet në dy shtylla kryesore: garancitë e sigurisë për Ukrainën dhe kushtet e një marrëveshjeje afatgjatë paqeje me Rusinë.
Në pjesën që lidhet me Ukrainën përfshihen ruajtja e sovranitetit të vendit, ofrimi i garancive të besueshme të sigurisë, integrimi evropian dhe mbështetja për rindërtimin ekonomik pas luftës.
Nga ana tjetër, bisedimet me Rusinë synojnë përcaktimin e kushteve për një marrëveshje të qëndrueshme paqeje, duke përfshirë arkitekturën e ardhshme të sigurisë në Evropë dhe mundësitë e bashkëpunimit ekonomik pas përfundimit të konfliktit.
Një nga çështjet e diskutuara ka qenë edhe mundësia e pezullimit reciprok të sulmeve ndaj infrastrukturës energjetike. Administrata Trump ka kërkuar ndalimin e sulmeve ukrainase ndaj rafinerive ruse të naftës, ndërsa Zelensky ka shprehur gatishmërinë për ta shqyrtuar këtë opsion nëse edhe Rusia ndal sulmet ndaj objekteve energjetike ukrainase.
Megjithatë, ende nuk është e qartë nëse kjo masë do të jetë pjesë e marrëveshjes së re apo do të shërbejë si një hap paraprak për uljen e tensioneve.
Nisma e re diplomatike mori formë gjatë takimeve në kryeqytetin norvegjez, ku morën pjesë Zelensky, Witkoff, kryeministri i Norvegjisë Jonas Gahr Støre, presidenti finlandez Alexander Stubb, si dhe përfaqësues të Bashkimit Evropian dhe NATO-s.
Gjatë konsultimeve, pala ukrainase paraqiti ide të reja që, sipas zyrtarëve amerikanë, ndihmuan në afrimin e qëndrimeve mes palëve të përfshira.
Në këtë kuadër, Zelensky ka propozuar organizimin e një takimi trepalësh me Donald Trump dhe Vladimir Putin për të diskutuar drejtpërdrejt çështjet që vazhdojnë të pengojnë arritjen e një marrëveshjeje paqeje.
Deri më tani, Moska nuk ka dhënë një përgjigje pozitive ndaj kësaj ideje, ndërsa Uashingtoni po përpiqet të vlerësojë nëse propozimi i ri mund të shërbejë si bazë për rifillimin e negociatave.
Takimi mes Witkoff dhe Putin zhvillohet në një moment kur administrata Trump po shton përpjekjet diplomatike me Rusinë, lëvizje që po ndiqen me kujdes si në Kiev ashtu edhe në kryeqytetet evropiane.
Trump deklaroi së fundmi se beson që Rusia është e interesuar për një marrëveshje, ndërsa i bëri thirrje edhe Ukrainës të shfrytëzojë mundësinë për t’i dhënë fund konfliktit. Nga ana tjetër, Zelensky falënderoi SHBA-në për rivendosjen e shkëmbimit të informacioneve të paralajmërimit të hershëm për sulmet raketore ruse.
