Hëna nuk është aq e pandryshueshme sa duket nga Toka. Një studim i ri shkencor, i financuar nga NASA, ka zbuluar se sateliti ynë natyror po zvogëlohet gradualisht, ndërsa në sipërfaqen e tij janë identifikuar mijëra struktura gjeologjike relativisht të reja.
Sipas hulumtimit, të publikuar më 14 tetor në revistën shkencore The Planetary Science Journal, rrezja e Hënës është zvogëluar me rreth 45 metra gjatë 400 deri në 800 milionë viteve të fundit.
Shkaku kryesor i këtij fenomeni është ftohja e ngadaltë e brendësisë së Hënës, e cila sjell tkurrjen e saj dhe krijimin e tensioneve në koren shkëmbore.
Studimi është drejtuar nga Thomas R. Watters, studiues në Muzeun Kombëtar të Ajrit dhe Hapësirës Smithsonian, së bashku me një ekip shkencëtarësh që kanë analizuar imazhet e sondës Lunar Reconnaissance Orbiter të NASA-s.
Kjo sondë, e lëshuar në vitin 2009, ka ndihmuar në identifikimin e më shumë se 10 mijë thyerjeve gjeologjike relativisht të reja në sipërfaqen hënore. Sipas përllogaritjeve, Hëna mund të jetë tkurrur mesatarisht me 6 deri në 11 centimetra për çdo milion vjet, nëse ritmi i tkurrjes ka mbetur i pandryshuar.
Megjithëse ndryshimi është i padukshëm për njerëzit, pasojat e tij mund të jenë të rëndësishme. Shkencëtarët shpjegojnë se tensionet e krijuara në koren hënore mund të shkaktojnë tërmete, pasi thyerjet ekzistuese lëvizin ose formohen çarje të reja.
Ndryshe nga Toka, ku tërmetet lidhen kryesisht me lëvizjen e pllakave tektonike, Hëna ka një kore që sillet si një strukturë e vetme shkëmbore.
Studiuesit besojnë se procesi i tkurrjes mund të vazhdojë edhe sot, duke treguar se Hëna, pavarësisht pamjes së saj të qetë, mbetet një trup qiellor që vazhdon të ndryshojë gjeologjikisht.
