Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, i ka kërkuar Bashkimit Evropian që të avancojë procesin e integrimit të Kosovës, duke kërkuar marrjen e vendimit për statusin e vendit kandidat dhe nisjen e negociatave për anëtarësim. Ai ka paralajmëruar gjithashtu se sulmet në Banjskë dhe ndaj kanalit Ibër-Lepenc përbëjnë rrezik për sigurinë evropiane.
Shën Stefan, Mali i Zi, 22 tetor 2026 – Gjatë fjalimit në seancën plenare të Samitit të 13-të të Procesit të Berlinit, që po zhvillohet në Mal të Zi, Kurti ka deklaruar se Kosova i ka përmbushur përgjegjësitë që varen prej saj. Ai ka kujtuar se aplikimi për anëtarësim në BE, i dorëzuar në dhjetor të vitit 2022, ende nuk ka marrë një vendim nga institucionet evropiane.
Të lidhura
None found
Kreu i Qeverisë së Kosovës u ka bërë thirrje liderëve të Evropës që t’i kërkojnë Komisionit Evropian të japë opinionin për aplikimin e Kosovës, ta njohë vendin me statusin e kandidatit dhe të hapë negociatat për anëtarësim.
Kurti ka vlerësuar rolin e Procesit të Berlinit, të nisur nga Gjermania në vitin 2014, në forcimin e bashkëpunimit rajonal dhe në themelimin e Tregut të Përbashkët Rajonal, i cili mbështetet në katër liritë e Bashkimit Evropian.
Ndër përfitimet e integrimit gradual, ai ka renditur sistemin e pagesave SEPA, korridoret e gjelbra që synojnë lehtësimin e tregtisë me BE-në dhe nismën “Roam Like at Home”, e cila synon uljen e kostove të komunikimit për qytetarët gjatë udhëtimeve.
Sipas tij, përdorimi i SEPA-s pritet t’u mundësojë qytetarëve të Kosovës dhe diasporës kursime prej rreth 58 milionë eurosh në vit.
Kryeministri ka kërkuar që Kosova të vlerësohet mbi bazën e kritereve që BE-ja ua vendos vendeve kandidate. Në këtë kuadër, ai ka përmendur progresin demokratik, luftën kundër korrupsionit dhe sundimin e ligjit.
Ai ka theksuar se politika e jashtme e Kosovës është përafruar me atë të Bashkimit Evropian dhe se vendi ka zbatuar të gjitha sanksionet e BE-së ndaj Rusisë që prej fillimit të tyre.
Kurti: Sulmet ndaj Kosovës kërkojnë reagim të përbashkët evropian
Siguria dhe sulmet ndaj infrastrukturës kritike kanë zënë një vend të rëndësishëm në fjalimin e Kurtit. Ai ka paralajmëruar se veprimet destabilizuese kundër demokracive evropiane paraqesin rrezik për sigurinë e përbashkët.
Kurti ka përmendur sulmin terrorist të 24 shtatorit 2023 në Banjskë, ku u vra rreshteri i Policisë së Kosovës, Afrim Bunjaku, si dhe shpërthimin në kanalin e ujit Ibër-Lepenc në Varagë, në nëntor të vitit 2024.
Sipas kryeministrit, këto dy raste janë pjesë e një modeli veprimi që synon dëmtimin e shtetit të Kosovës dhe të infrastrukturës së tij kritike.
Ai ka përmendur edhe Milan Radoiçiqin, i cili ka marrë përgjegjësinë për organizimin e sulmit në Banjskë dhe që, sipas Kurtit, vazhdon të jetë i lirë në Serbi.
“Një sulm ndaj një demokracie evropiane është sulm ndaj të gjithë Evropës dhe meriton një përgjigje kolektive, sepse një reagim i ndërtuar rast pas rasti nuk përbën parandalim”, ka deklaruar Kurti.
Ai ka shtuar se anëtarësimi i Kosovës në NATO do të krijonte një mekanizëm parandalues përballë kërcënimeve të sigurisë.
Gjatë fjalës së tij, kryeministri ka ngritur shqetësimin edhe për veprimet e Rusisë ndaj infrastrukturës evropiane. Ai ka përmendur hapësirën ajrore, kabllot nënujore, infrastrukturën kritike dhe sulmet që, sipas tij, synojnë dobësimin e sigurisë së vendeve evropiane.
Kurti kërkon vëmendje për shqiptarët në Luginën e Preshevës
Kurti ka kërkuar që mbrojtja e të drejtave të pakicave të trajtohet si një çështje e përbashkët në kuadër të Procesit të Berlinit.
Ai ka thënë se shumë komunitete që janë shumicë në një shtet përbëjnë pakicë në shtetet fqinje dhe ka theksuar se garantimi i të drejtave të tyre nuk duhet të kufizohet brenda kufijve shtetërorë.
Si shembull, kryeministri ka veçuar Luginën e Preshevës, duke pretenduar se shqiptarët e kësaj zone po përjashtohen gradualisht nga jeta institucionale, publike dhe qytetare.
“Ju bëj thirrje që ta shikoni nga afër Luginën e Preshevës, ku shqiptarët po shtyhen, hap pas hapi, jashtë jetës institucionale, publike dhe qytetare, derisa qëndrimi bëhet më i vështirë sesa largimi”, është shprehur Kurti.
Në mbyllje të adresimit, ai ka deklaruar se dinjiteti njerëzor dhe të drejtat e njeriut duhet të jenë ndër parimet kryesore që bashkojnë vendet e Ballkanit Perëndimor me partnerët e tyre evropianë.
Samiti i 13-të i Procesit të Berlinit po zhvillohet më 22 tetor 2026 në Mal të Zi, me pjesëmarrjen e përfaqësuesve të vendeve të Ballkanit Perëndimor dhe të Bashkimit Evropian. Takimi zhvillohet në kuadër të përpjekjeve për forcimin e bashkëpunimit rajonal dhe avancimin e integrimit evropian.
