Protestat kundër qeverisë shqiptare kanë tërhequr vëmendjen e revistës prestigjioze “The Economist”, e cila i analizon zhvillimet në vend në kuadër të valës së demonstratave që po përfshijnë disa shtete evropiane.
Sipas revistës, pakënaqësia ndaj kryeministrit Edi Rama shkon përtej një konflikti të vetëm dhe lidhet me shqetësime më të gjera, mes të cilave korrupsioni dhe vështirësitë ekonomike.
“The Economist” shkruan se protestat kundër Ramës nisën më 31 maj dhe fillimisht u zhvilluan në mënyrë paqësore. Lëvizja, e njohur si “Revolucioni i Flamingove”, u nxit nga kundërshtitë ndaj një projekti turistik të lidhur me Jared Kushner, dhëndrin e presidentit amerikan Donald Trump, në një zonë natyrore të mbrojtur.
Megjithatë, sipas analizës, situata ndryshoi pas 13 tetorit, kur një pjesë e protestuesve kaloi në akte dhune, duke shënjestruar institucione shtetërore, gjykata, banka dhe biznese.
Revista vëren se, pavarësisht përparimit ekonomik të Shqipërisë në vitet e fundit, varfëria dhe korrupsioni vijojnë të ushqejnë pakënaqësinë. Për këtë arsye, kundërshtitë ndaj qeverisë nuk kufizohen vetëm te projekti turistik që nxiti protestat fillestare.
Analiza ndalet edhe te reagimi i kryeministrit Rama, i cili ka akuzuar Rusinë dhe Iranin për nxitjen e trazirave, ka përjashtuar dorëheqjen dhe ka premtuar shpërblime për policinë.
Ndërkohë, një akademik i cituar nga revista, i cili ka kërkuar të mbetet anonim, vlerëson se reagimi i ashpër i kryeministrit ka dëmtuar legjitimitetin e tij.
Në këtë kontekst, “The Economist” ngre pikëpyetje mbi të ardhmen politike të kreut të qeverisë, duke shkruar se trazirat e kësaj jave mund të shënojnë “fillimin e fundit” të Ramës.
Protestat në Evropë dhe rreziku i përshkallëzimit
Revista e vendos rastin shqiptar në një panoramë më të gjerë evropiane, ku demonstratat po nxiten nga pakënaqësi të ndryshme, përfshirë kostot e jetesës dhe financimin e pamjaftueshëm të shërbimeve publike.
Në disa vende evropiane, grupe të majta janë frymëzuar nga protestat disa javore në Francë për të organizuar demonstrata masive. Megjithatë, sipas “The Economist”, nëse protestat shoqërohen me dhunë, ato mund të sjellin përfitime politike për të djathtën.
Një nga shembujt e përmendur është Italia, ku nxënës të shkollave të mesme nisën gjatë tetorit të zinin klasat në shenjë proteste ndaj financimit të pamjaftueshëm të arsimit. Më pas, protestat u zgjeruan në demonstrata kundër kostos së jetesës, me mbështetjen e partive të majta dhe sindikatave.
Sipas analizës, zhvillimet në vende të ndryshme tregojnë se pakënaqësitë ndaj qeverive mund të marrin përmasa më të gjera, por drejtimi politik i protestave mund të ndikohet edhe nga mënyra se si ato zhvillohen dhe nga reagimi i autoriteteve.
