Bllokadat rrugore të kamionistëve në jug të Italisë po nxjerrin në pah kufijtë e qasjes së ashpër të kryeministres Giorgia Meloni ndaj protestave. Ajo po pranon se do t’i duhet të ndërthurë masat ndëshkuese me lehtësime financiare për protestuesit, të cilët po përballen me rritjen e vrullshme të kostove të karburantit.
Protestat në jug po shndërrohen me shpejtësi në një krizë të mirëfilltë ekonomike. Shoferët e kamionëve dhe fermerët, që kundërshtojnë rritjen e kostove të naftës, kanë bllokuar këtë javë autostradat, portet dhe qendrat e shpërndarjes, duke lënë raftet e supermarketeve bosh dhe pikat e karburantit pa furnizime. Edhe aeroportet në jug po përballen me mungesa karburanti, shkruan Politico.
Pas një mbledhjeje të kabinetit të enjten, Meloni, e së djathtës, u zotua të përdorë një dekret për sigurinë për të zhbllokuar rrugët, por premtoi gjithashtu ndihmë financiare për fermerët dhe peshkatarët, të goditur rëndë nga çmimi i naftës.
Lidhur me dekretin, ajo tha se qeveria e saj nuk do të “shantazhohet nga ata që përdorin dhunën si instrument presioni”. Megjithatë, ajo e zbuti këtë qëndrim duke pranuar se nevojiten masa lehtësuese financiare për të ofruar “përgjigje të menjëhershme, veçanërisht për punëtorët, për njerëzit që janë në vështirësi dhe për familjet”.
Me zgjedhjet që pritet të mbahen në pranverën e vitit të ardhshëm, protestat e kamionistëve rrezikojnë ta zhvendosin debatin politik nga emigracioni dhe krimi te pyetja nëse italianët mund të përballojnë vazhdimin e aktivitetit të bizneseve të tyre.
Gaetano Amato, deputet nga Napoli i Lëvizjes populiste të majtë Pesë Yjet (M5S), akuzoi qeverinë se po ofron masa sigurie në vend të zgjidhjeve për problemet ekonomike që po nxisin protestat.
“Qeveria nuk ka bërë asgjë dhe po vazhdon të mos bëjë asgjë, sepse po e bazon gjithçka te dekretet e sigurisë”, tha ai për POLITICO.
Edhe Stefano Orlacchio, kryetar i forumit rinor të Partisë Demokratike të qendrës së majtë në rajonin jugor të Kampanias, kritikoi reagimin e qeverisë, duke e cilësuar atë si “një qëndrim kundër jugut”.
“Protestat në jug nuk po merren fare në konsideratë”, tha ai për POLITICO.
Presioni nga çmimi i naftës
Në qendër të revoltës qëndron një barrë financiare që, sipas kamionistëve, ata nuk mund ta përballojnë më. Çmimet e naftës në Itali janë rritur me rreth një të tretën që nga fillimi i sulmeve amerikane dhe izraelite ndaj Iranit. Bashkë me to është rritur edhe kostoja e udhëtimeve të gjata, si itinerari nga Napoli në Milano.
Pasquale, një shofer kamioni që punon për një kompani me bazë në Kampania dhe që i kërkoi POLITICO-s të mos publikonte mbiemrin e tij nga frika e hakmarrjes, tha se fitimi nga çdo udhëtim është tkurrur ndjeshëm pasi zbriten shpenzimet për karburantin, tarifat rrugore dhe pagat. Sipas tij, kostot shtesë po përcillen përgjatë gjithë zinxhirit të furnizimit, deri te raftet e supermarketeve.
Ministri i Transportit, Matteo Salvini, i së djathtës ekstreme dhe anëtar i partisë Liga, i cili para disa muajsh ishte fotografuar në kabinën e një kamioni, “duhet të vijë të kalojë një javë me mua dhe atëherë do të shohim sa komode është”, tha me ironi Pasquale.
Ai shtoi se, ndonëse në letër ekziston një kufi për çmimet e karburantit, pikat e karburantit e kanë shpërfillur atë “gjatë këtyre ditëve të kaosit”.
Përtej çmimeve të karburantit, Pasquale vuri në dukje edhe rregullat mjedisore të BE-së, të cilat bizneset italiane e kanë të vështirë t’i përmbushin, ndërsa produktet e importuara më të lira vazhdojnë të mbërrijnë në raftet e supermarketeve.
“Si mund të përballesh me diçka të tillë?”, pyeti ai.
Edhe Unioni Ndërkombëtar i Transportit Rrugor, me seli në Bruksel, i është drejtuar drejtpërdrejt presidentes së Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, për të kërkuar ndihmë.
Në një letër të dërguar të enjten, të cilën e ka parë POLITICO, organizata dhe shoqatat e saj kombëtare anëtare deklaruan se nuk i mbështesin bllokadat. Megjithatë, paralajmëruan se rritja e vrullshme e çmimeve të naftës po i çon operatorët e transportit në kufijtë e mbijetesës. Ato kërkuan zgjatjen e skemave të ndihmës shtetërore të BE-së dhe rregulla më të rrepta për pagesat e vonuara nga klientët.
Sipas shoqatës së tregtarëve Federdistribuzione, bllokadat kanë prekur qindra supermarkete dhe dhjetëra qendra shpërndarjeje. Brenda pak ditësh mbaruan rezervat e frutave të freskëta, mishit dhe peshkut, të ndjekura nga produkte të tjera ushqimore, duke lënë disa dyqane plotësisht bosh.
Carlo Alberto Buttarelli, presidenti i shoqatës, e vlerësoi dëmin në “dhjetëra miliona euro”, ndërsa produktet e freskëta po prishen në kamionë dhe magazina. Furnizimet kishin filluar të rifillonin të enjten në Siçili dhe Kalabri, por ndërprerjet vijonin në Kampania.
Hapësirë e kufizuar për manovrim
Meloni ka mundësi të kufizuara për të ofruar lehtësime financiare. Italia vijon të jetë nën procedurën e BE-së për deficitin e tepërt, gjë që kufizon hapësirën e Romës për shpenzime shtesë. Ndërkohë, paqëndrueshmëria ndërkombëtare që po rrit çmimet e karburantit është kryesisht jashtë kontrollit të qeverisë italiane.
Amato i hodhi poshtë si të pamjaftueshme masat mbështetëse të njoftuara pas mbledhjes së kabinetit të enjten, duke thënë se bëhej fjalë për para që ishin premtuar më parë.
Sipas Marco Valbruzzi-t, studiues në Universitetin Federico II të Napolit, qeveria reagoi ndaj protestave të fundjavës së kaluar në veri duke i lidhur trazirat me emigracionin dhe duke dislokuar trupa. Protestat atje ishin shfrytëzuar nga grupe personash të maskuar, të cilët kishin plaçkitur dyqane dhe kishin vënë zjarre.
Por protestat në jug janë më të vështira për t’u menaxhuar nga Meloni, sepse kërkojnë lehtësime konkrete ekonomike, tha ai.
Votuesit e zhgënjyer mund t’i drejtohen Lëvizjes Pesë Yjet, e cila në të kaluarën ka kanalizuar pakënaqësinë ekonomike në jug, ose të zgjedhin të mos votojnë fare.
Protestat mund të dobësojnë gjithashtu mbështetjen për zgjedhje të parakohshme, që pritet të mbahen në prill ose maj të vitit të ardhshëm. Nëse protestat vazhdojnë gjatë gjithë dimrit, Meloni mund të ketë arsye për t’i shtyrë zgjedhjet deri në vjeshtën e vitit 2027, me shpresën se paqëndrueshmëria ndërkombëtare do të zbutet dhe hapësira fiskale e qeverisë do të përmirësohet.
Nëse pakënaqësitë ekonomike dominojnë fushatën zgjedhore, “ajo po luan një lojë elektorale në një fushë që nuk e kontrollon dot”, tha Valbruzzi.
