Zonja e Parë e SHBA-së, Melania Trump, njoftoi të premten se kishte ndihmuar në sigurimin e një armëpushimi të kufizuar mes Rusisë dhe Ukrainës në qytetin e Oleshky-t, me qëllim lehtësimin e evakuimit të sigurt dhe dinjitoz të banorëve të moshuar.
Sipas një njoftimi për shtyp nga zyra e Zonjës së Parë, Trump ka punuar drejtpërdrejt me udhëheqësit ukrainas dhe rusë si “ndërmjetësuesja e vetme” dhe ka nisur diskutimet për të përcaktuar kushtet e marrëveshjes së armëpushimit, e cila do të hyjë në fuqi më 29 tetor.
Zyrtarë rusë dhe ukrainas konfirmuan të premten armëpushimin e kufizuar. Autoritetet ukrainase deklaruan se në qytet kanë mbetur rreth 1 700 civilë dhe se rrugët e furnizimit me ushqime dhe ilaçe janë bllokuar.
“Popullsia e mbetur në Oleshky përbëhet kryesisht nga banorë të moshuar, të cilët kanë nevojë urgjente për kujdes mjekësor, ilaçe, ushqime dhe ujë të pastër”, tha Trump në një deklaratë. “Banorët e Oleshky-t kanë energji elektrike të kufizuar, jetojnë mes rrugëve të minuara dhe përballen rregullisht me sulme ushtarake. Ishte krejtësisht e qartë se, pa ndërhyrjen time, do të ishte e pamundur të sillnim ndihma humanitare në qytet dhe të evakuonim të moshuarit.”
“Përfaqësues civilë, jo ushtarakë, nga të dyja vendet do të punojnë së bashku për të vizituar banorët e Oleshky-t në shtëpitë e tyre dhe për të përcaktuar nivelin e ndihmës që u nevojitet. Banorët që dëshirojnë të evakuohen do të marrin mbështetje të koordinuar dhe transport drejt destinacionit që preferojnë. Parashikoj që disa do të dëshirojnë të shkojnë në Rusi dhe të tjerë në Ukrainë”, shtoi ajo.
Zëdhënësi i Kremlinit, Dmitry Peskov, vlerësoi kontributin e Trump, duke e cilësuar atë si një “kontribut të rëndësishëm”. Ai tha se presidenti rus Vladimir Putin dhe presidenti amerikan Donald Trump e kishin diskutuar çështjen në një telefonatë të zhvilluar së fundmi, siç kishte raportuar më parë CNN.
Ministria ruse e Mbrojtjes deklaroi se do të zbatonte armëpushimin në rajon duke filluar nga ora 04:00, sipas orës së Moskës, më 27 tetor.
“Ushtria po punon për të koordinuar një armëpushim në atë zonë, me qëllim lehtësimin e këtij misioni humanitar. Ata që dëshirojnë të largohen nga vendbanimi do të kenë mundësi ta bëjnë këtë. Natyrisht, kjo kërkon përgatitje të gjera dhe komplekse, ku përfshihen përfaqësues të shumtë dhe të ndryshëm”, tha Peskov.
Peskov nuk pranoi të jepte hollësi për rrugët e evakuimit apo kohëzgjatjen e armëpushimit. Ai tha vetëm se operacioni “sigurisht që do të zgjasë të paktën disa ditë”. Dmytro Lubinets, komisioneri i Parlamentit ukrainas për të drejtat e njeriut dhe një prej drejtuesve të negociatave, tha se “operacioni do të zhvillohet gradualisht; është jashtëzakonisht kompleks për t’u realizuar”.
Davyd Arakhamia, deputet i parlamentit ukrainas dhe pjesëmarrës në negociata, tha se dëshironte “të theksonte rolin e luajtur nga Papa dhe Zonja e Parë e SHBA-së, Melania Trump”.
“Një operacion për të hequr bllokadën e qytetit të Oleshky-t dhe të zonave përreth do të nisë së shpejti. Qëllimi i tij është krijimi i korridoreve të përhershme humanitare për evakuimin e sigurt të civilëve dhe dërgimin e ndihmave”, thuhej në deklaratën e tij.
“Për të arritur këtë qëllim, në të ardhmen e afërt do të vendoset një armëpushim, siç njoftoi Zonja e Parë e SHBA-së, Melania Trump”, vijonte deklarata.
Donald Trump vlerësoi të premten përpjekjet e bashkëshortes së tij, duke thënë se “ata kontaktuan të dyja palët dhe të dyja palët dëshironin ta bënin këtë”. Ai tha se fokusi i saj vazhdon të jetë ndihma për fëmijët e prekur nga lufta.
“Ajo dëshiron të shpëtojë fëmijë”, tha presidenti. “Ky është fokusi i saj. Të dyja palët po bashkëpunojnë me të, kështu që po bën një punë shumë të mirë.”
I pyetur nëse Zonja e Parë do të merrte pjesë në bisedimet e mundshme trepalëshe mes Rusisë dhe Ukrainës, Trump u përgjigj: “Jo, por kjo nuk është ideja më e keqe që kam dëgjuar ndonjëherë.”
Zyra e Zonjës së Parë tha se vëmendja e saj ishte tërhequr nga situata në Oleshky gjatë një diskutimi privat në kuadër të Asamblesë së 81-të të Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara në Nju Jork.
Kanalet e komunikimit ishin hapur tashmë, pasi Melania Trump është përfshirë në përpjekjet për ribashkimin e fëmijëve të ndarë nga familjet e tyre për shkak të luftës së Rusisë kundër Ukrainës.
Melania Trump deklaroi të premten se kishte “siguruar pjesëmarrjen e një organizate mediatike të pavarur amerikane, e cila do të shoqërojë dhe dokumentojë ekipet ruse dhe ukrainase në terren gjatë gjithë procesit”.
Më pas, rrjeti televiziv konservator Newsmax njoftoi se kishte “marrë akses ekskluziv televiziv për të shoqëruar një delegacion vëzhguesish rusë dhe ukrainas që do të hyjë në Oleshky më 29 tetor”.
Shqetësimet për kushtet e rënda humanitare në Oleshky u ngritën gjatë një informimi të organizuar në fillim të kësaj jave në Uashington nga ambasadat e Ukrainës dhe Norvegjisë.
Denys Sienik, diplomati më i lartë ukrainas në Uashington, tha se Rusia nuk e kishte lejuar Kryqin e Kuq të dërgonte ushqime, veshje dhe ilaçe shumë të nevojshme për banorët e zonës, shumë prej të cilëve janë të moshuar.
Oleksandra Matviichuk, një ukrainase, organizata e së cilës ka fituar Çmimin Nobel për Paqen, tha se “për shkak të luftimeve të vazhdueshme, minave tokësore dhe sulmeve me dronë të kontrolluar nga operatorë njerëzorë, njerëzit nuk mund të largohen nga qyteti”.
“Njerëzit po hanë bar”, tha ajo, duke vënë në dukje se dërgesa e fundit zyrtare e ushqimeve ishte bërë në muajin maj.
Matviichuk shtoi se, sipas së drejtës ndërkombëtare, Rusia, si fuqi pushtuese, ka detyrimin të sigurojë ushqime, ilaçe dhe ujë të pijshëm për popullsinë nën kontrollin e saj.
Mungesa e energjisë elektrike përbën gjithashtu një problem. Sipas Zarina Zabrisky-t, një gazetare e pavarur me bazë në Kherson, banorët po ngrijnë deri në vdekje, pasi gjeneratorëve u ka mbaruar karburanti.
“Kam marrë disa raportime për trupa të lënë të kalben nëpër rrugë. Dhe, meqë atje ka shumë kafshë të braktisura, përfshirë qen, tufa qensh të egër po ushqehen me mbetjet njerëzore”, tha ajo.
