Piranjat/ Protestat studentore dhe arsyet që qëndrojnë pas refuzimit të dialogut me Ramën

Kryeministri Edi Rama ka bërë disa dalje publike, ku ka ftuar studentët të dialogojnë, pasi protestat kanë vijuar prej ditësh. Por, ndërsa kërkon bisedime, deklaratat e tij për strehimin, kostot e jetesës dhe ekonominë ngrenë pikëpyetje mbi masën dhe mënyrën se si mbështeten qytetarët.

Një nga shqetësimet kryesore të studentëve është strehimi, përfshirë qiratë dhe çmimet e larta të banesave. Paketa e njoftuar nga qeveria parashikon kredi me interes zero për 2 mijë familje dhe kredi me interes të butë 3% për 3 mijë të tjera.

Në total, bëhet fjalë për 5 mijë familje, rreth 0,6% e 755.950 familjeve të regjistruara në Censin e Popullsisë 2023.

Krahasuar me 66.608 familjet që jetojnë me qira, kjo skemë mbulon afërsisht 7,5% të tyre.

Mbetet pyetja se si do të përzgjidhen përfituesit dhe sa e arritshme do të jetë skema për familjet në nevojë.

Ndërkohë, fondi për strehimin social parashikon rreth 3,5 milionë euro për subvencionimin e interesave të kredive dhe 7,5 milionë euro për bonusin e qirasë. Kjo ngre pikëpyetje për prioritetet e shpenzimeve publike, kur për koncerte apo projekte të tjera shpenzohen miliona euro. Në këtë kontekst përmendet edhe koncerti i Kanye West, si dhe investime të tjera të kushtueshme.

Rama ka deklaruar se taksat e paguara për godinën Tirana Rock mund të mbështesin ndërtimin e pesë shkollave dhe financimin e banesave sociale. Megjithatë, shifrat e paraqitura në dokumentacion ngrenë dyshime për këtë llogaritje. Me 3,5 milionë euro, ndërtimi i pesë shkollave nuk duket i mundur, pasi fondet limit për shkollat në tenderat e viteve të fundit kanë nisur nga kjo shumë dhe në disa raste kanë arritur në 7 milionë euro.

Sipas dokumenteve të pagesës, kompania ka derdhur rreth 800 mijë euro për detyrimin e strehimit social, të llogaritur mbi çmimin referencë prej 700 eurosh për metër katror. Me çmimet e shitjes që raportohen për godinën, kjo shumë do të mjaftonte për të blerë vetëm pak apartamente.

Çështja që ngrihet është nëse bashkia duhej të merrte sipërfaqe fizike për strehim social, në vend të pagesës në para.

Pakënaqësitë lidhen edhe me koston e jetesës. Sipas të dhënave të Eurostat-it, çmimet e ushqimeve në Shqipëri arrijnë në 103,8% të mesatares së Bashkimit Europian, ndërsa familjet shqiptare shpenzojnë rreth 40% të buxhetit për ushqime, krahasuar me rreth 20% në vendet e BE-së.

Për periudhën 2013–2025, kostoja e jetesës në Shqipëri është rritur me 23 pikë përqindjeje në raport me mesataren e BE-së, ndërsa të ardhurat për frymë janë rritur me 13 pikë përqindjeje.

Në këtë panoramë, protestuesit shprehin pakënaqësi për çmimet, strehimin dhe mënyrën se si shpërndahen fondet publike.

Për ta, këto janë disa nga arsyet pse ftesa e kryeministrit për dialog nuk ka mjaftuar për të zbutur protestën