Bashkimi i subjekteve politike shqiptare në Serbi në një listë të vetme për zgjedhjet e 25 tetorit konsiderohet zhvillim i rëndësishëm për përfaqësimin politik dhe mbrojtjen e të drejtave të shqiptarëve. Kështu vlerëson Gurakuq Kuçi, hulumtues në Institutin “Octopus”.
Kuçi shpreh shqetësim për atë që e cilëson si zhdukje administrative etnike të shqiptarëve. Ai përmend pasivizimin e adresave, vështirësitë për t’u punësuar dhe pengesat në arsimim, të cilat, sipas tij, ndikojnë në pozitën politike dhe shoqërore të shqiptarëve në Serbi.
Të lidhura
None found
Ai thotë se kandidimi në një listë të përbashkët mund të ndihmojë në riorganizimin politik të shqiptarëve dhe të parandalojë shpërndarjen e votës. Sipas tij, lista e përbashkët e kalon pragun prej 3 për qind, çka krijon mundësi reale që përfaqësimi të mos kufizohet në një deputet.
Kuçi e cilëson bashkimin e forcave shqiptare si lajm shumë të mirë, ndërsa pretendon se Serbia po përdor forma të ndryshme për të pakësuar praninë e shqiptarëve. Krahas pasivizimit të adresave, ai rendit mosofrimin e mundësive të përshtatshme për punësim e shkollim dhe, sipas tij, përpjekjet për t’u dhënë serbëve poste e role shtetërore në zonat ku banojnë shqiptarët.
Në Luginë, sipas Kuçit, vërehet një angazhim i shtuar i shqiptarëve për zgjedhjet e së dielës. Ai thotë se bashkimi politik ka sjellë një frymë të re, ku kundërshtimi politik shihet si bashkëpunim për mirëqenien, stabilitetin dhe avancimin e të drejtave, e jo si armiqësi mes shqiptarëve.
Kuçi shton se ky proces ka nxitur mobilizimin e shqiptarëve që jetojnë në Kosovë, në diasporë dhe në Serbi. Ai shpreson se angazhimi do të vijojë edhe gjatë ditës së zgjedhjeve.
Për çështjen e pasivizimit të adresave në Luginë, ai vlerëson se deputeti apo deputetët e rinj shqiptarë duhet të angazhohen me Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe Bashkimin Evropian, si edhe me qeveritë e Kosovës dhe Shqipërisë.
Sipas tij, përfaqësuesit në Parlamentin e Serbisë duhet të ndërtojnë kontakte me institucionet ndërkombëtare dhe të krijojnë një rrjet lobimi për të drejtat e shqiptarëve në Luginën e Preshevës dhe në pjesë të tjera të Serbisë ku jetojnë shqiptarë. Ai kërkon gjithashtu bashkëpunim të afërt me Prishtinën dhe Tiranën, për të mbrojtur të drejtat e shqiptarëve dhe për të kundërshtuar atë që e quan propagandë serbe të pavërtetë.
Kuçi thotë se, sipas vetë grupit shqiptar në atë zonë, kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, ka ndihmuar në arritjen e pajtimit mes shqiptarëve. Ai përmend gjithashtu Bashkësinë Islame të Kosovës, organizatat joqeveritare dhe intelektualë me ndikim në zonë si kontribuues në këtë proces.
Ai vëren se mobilizimi i shqiptarëve është nxitur edhe nga dëshira për t’iu përgjigjur pasivizimit të adresave. Megjithatë, Kuçi kritikon mungesën e hapësirës mediatike për zgjedhjet dhe listën e përbashkët, si dhe, sipas tij, indiferencën e madhe në Kosovë ndaj votimeve, pavarësisht diskutimeve të vazhdueshme për të ardhmen e Kosovës dhe shqiptarëve.
Profesori universitar Dorajet Imeri vlerëson se pjesëmarrja e shqiptarëve në zgjedhjet serbe mund ta forcojë zërin e tyre në institucionin legjislativ të vendit.
Imeri thotë se shtypja ndaj shqiptarëve të Luginës së Preshevës ka vazhduar prej vitesh dhe është intensifikuar kohët e fundit, veçanërisht përmes pasivizimit të adresave. Sipas tij, kjo është ndër arsyet kryesore që i ka shtyrë shqiptarët të garojnë në një listë të përbashkët, të cilën e sheh si një nga mundësitë e pakta politike për të ndikuar në rezultatin zgjedhor.
Ai e cilëson të mirëpritur, por të vonuar dhe të paprecedentë, angazhimin politik të Kosovës në këtë drejtim. Imeri u bën thirrje shqiptarëve në zonë që të dalin masivisht në votime, duke theksuar se pjesëmarrja e lartë mund të ndikojë në rezultatin përfundimtar dhe t’u japë atyre më shumë përfaqësim në Kuvendin e Serbisë.
Sipas Imerit, përparësia është që shqiptarët të ruajnë ekzistencën dhe praninë e tyre në Serbi, ku, sipas tij, po përballen me përndjekje politike e sistematike. Ai thotë se Kosova dhe Shqipëria duhet të bëjnë çmos për të mbështetur zërin e shqiptarëve në Kuvendin e Serbisë dhe për ta ndërkombëtarizuar çështjen.
Imeri i cilëson shqiptarët e Luginës së Preshevës si pakicën më të shtypur në Evropë dhe kërkon që zëri i Kosovës e i Shqipërisë të dëgjohet në forumet, takimet dhe ngjarjet e politikës botërore ku ato marrin pjesë. Ai veçon Bashkimin Evropian si faktor të rëndësishëm dhe thotë se Kosova duhet të bëjë gjithçka që mundet për këtë çështje.
Ndërkohë, presidentja e Kosovës, Justina Shiroka-Pula, u ka bërë thirrje shqiptarëve nga Presheva, Medvegja dhe Bujanoci që jetojnë në Kosovë, të marrin pjesë masivisht në zgjedhjet e parakohshme parlamentare në Serbi, të cilat mbahen të dielën, më 25 tetor.
