Një studim paraprak i publikuar po shqyrton përdorimin e ultratingujve të fokusuar për të ndikuar në një zonë të thellë të trurit të lidhur me mendimin dhe emocionet.
Si funksionojnë ultratingujt e fokusuar në tru?
Ndryshe nga ekografia tradicionale që përdoret për imazheri, ultratingujt e fokusuar konvergjojnë qindra rreze të valëve akustike saktësisht në një pikë të vetme thellë në tru, të udhëhequr në kohë reale nga Rezonanca Magnetike (MRI). Kjo lejon mjekët të shohin ekzaktesisht strukturën që po trajtojnë pa pasur nevojë për asnjë prerje kirurgjikale apo hapje të kafkës.
Teknologjia mund të përdoret në dy mënyra kryesore:
- Neuromodulim (Intensitet i ulët): Ndryshon përkohësisht aktivitetin elektrik të qelizave nervore në zona specifike për të “riprogramuar” qarqet e dëmtuara të trurit, pa shkaktuar dëmtime strukturore.
- Ablacion Termik (Intensitet i lartë): Krijon një rritje të saktë të temperaturës për të shkatërruar në mënyrë të kontrolluar një grup mikroskopik qelizash që shkaktojnë hiperaktivitet ose keqfunksionim në qarqet e trurit.
Aplikimet kryesore në Çrregullimet Mendore dhe Neurologjike
Teknologjia po testohet dhe po jep rezultate të shkëlqyera në disa fusha specifike:
- Çrregullimi Obsesiv-Kompulsiv (OCD): Për pacientët e rëndë që nuk reagojnë ndaj terapive apo ilaçeve, ultratingujt e fokusuar mund të ndërpresin qarqet specifike (si kapsula e brendshme anteriore) që mbajnë bllokuar mendimet obsesive.
- Depresioni i Rëndë Rezistent: Duke shënjestruar zonat përgjegjëse për rregullimin e emocioneve, kjo metodë ndihmon në rikthimin e ekuilibrit të aktivitetit cerebral pa efektet anësore të elektroshokut tradicional.
- Dridhjet Esenciale dhe Sëmundja Parkinson: Ndonëse këto janë çrregullime neurologjike motorike, suksesi i madh i HIFU në eliminimin e dridhjeve duke shënjestruar talamusin ka qenë baza që hapi rrugën për përdorimin e saj në psikiatri.
- Menaxhimi i Dhimbjes Kronike dhe Ankthit: Po hulumtohet aftësia e ultratingujve për të bllokuar sinjalet e dhimbjes ose panikut që përpunohen në mënyrë të gabuar nga truri.
Pse konsiderohet një revolucion?
- Asnjë kirurgji e hapur: Ndryshe nga stimulimi i thellë cerebral (DBS), pacienti nuk ka nevojë për operacion, implantim të elektrodave apo baterive në trup.
- Efekt i menjëhershëm dhe precizitet milimetrik: Ndryshimet në qarqet e trurit monitorohen live në MRI, duke minimizuar rrezikun e dëmtimit të indeve të shëndetshme përreth.
- Më pak stigmë dhe rreziqe: Procedura kryhet shpesh pa anestezi të përgjithshme, zvogëlon kohën e qëndrimit në spital dhe eliminon rreziqet e infeksioneve kirurgjikale. Ultratingujt e fokusuar po dëshmojnë se çrregullimet mendore nuk janë thjesht “probleme psikologjike” apo “mungesë vullneti”, por çrregullime fizike të qarqeve neurobiologjike, të cilat tani mund të riparohen me saktësi mjekësore.
Te 10 persona me skizofreni ose çrregullim skizoafektiv, studiuesit vunë re një ulje modeste të simptomave të deluzioneve pas një seance 10-minutëshe. Rezultatet janë paraprake dhe kërkohen studime më të mëdha për të vlerësuar efektivitetin dhe sigurinë e kësaj metode. / News-Medical