Numri i fjalëve që njerëzit shqiptojnë çdo ditë ka ardhur në rënie gjatë viteve, ndërsa komunikimi përmes mesazheve dhe platformave dixhitale po zë gjithnjë e më shumë vend në jetën e përditshme. Një studim i ri shkencor vlerëson se gjatë periudhës 2005–2019, njerëzit kanë folur mesatarisht 338 fjalë më pak në ditë për çdo vit që ka kaluar.
Hulumtimi, i publikuar në revistën Perspectives on Psychological Science dhe i raportuar nga BBC Science Focus, vlerëson se rënia e përgjithshme e numrit të fjalëve të folura gjatë kësaj periudhe ishte rreth 28%. Gjetjet ngrenë pikëpyetje mbi mënyrën se si ndryshimet në komunikim mund të ndikojnë në marrëdhëniet shoqërore dhe mirëqenien emocionale.
Studimi u realizua nga Valeria A. Pfeifer, nga Universiteti i Misurit–Kansas City, dhe Matthias R. Mehl, nga Universiteti i Arizonës. Studiuesit analizuan të dhënat e 22 studimeve, ku morën pjesë 2,197 persona të moshës 10 deri në 94 vjeç, kryesisht nga Shtetet e Bashkuara, por edhe nga Meksika, Evropa dhe Australia.
Për të matur komunikimin verbal në kushte reale, studiuesit përdorën regjistrime audio nga jeta e përditshme e pjesëmarrësve. Sipas analizës, mesatarja e vlerësuar ishte rreth 12,792 fjalë të shqiptuara në ditë, krahasuar me 15,959 fjalë në ditë të raportuara në një studim të mëparshëm, të vitit 2007.
Teknologjia po ndryshon mënyrën si komunikojmë
Përhapja e telefonave inteligjentë, mesazheve me tekst dhe rrjeteve sociale ka ndryshuar mënyrën se si njerëzit mbajnë kontakt me njëri-tjetrin. Telefonatat zëvendësohen shpesh nga mesazhet, ndërsa bisedat spontane me kolegët, fqinjët apo njerëzit që takojmë gjatë ditës mund të mos ndodhin fare.
Edhe ndërveprimet e shkurtra, si përshëndetja e një fqinji, biseda me shitësin në dyqan apo shkëmbimi i disa fjalëve me personin që na shërben kafenë, përbëjnë pjesë të rëndësishme të jetës shoqërore. Edhe pse zgjasin pak, ato krijojnë mundësi për kontakt njerëzor dhe forcojnë ndjenjën e përkatësisë në komunitet.
Komunikimi dixhital, nga ana tjetër, ofron përparësi të shumta, veçanërisht për të ruajtur lidhjet me familjarët dhe miqtë që jetojnë larg. Megjithatë, mbetet e paqartë nëse mesazhet dhe format e tjera të komunikimit online mund të zëvendësojnë plotësisht përfitimet e bisedave me zë dhe takimeve ballë për ballë.
Studiuesit theksojnë se studimi nuk provon që teknologjia është shkaku i drejtpërdrejtë i rënies së të folurit. Për të përcaktuar faktorët që ndikojnë në këtë prirje, nevojiten kërkime të mëtejshme.
Pse bisedat me zë mbeten të rëndësishme?
Komunikimi verbal nuk përbëhet vetëm nga fjalët që shqiptojmë. Toni i zërit, ritmi i të folurit, pauzat, shprehjet e fytyrës dhe gjuha e trupit ndihmojnë në përcjelljen e emocioneve dhe në kuptimin e mesazhit të bashkëbiseduesit.
Një fjali e thjeshtë, si “Jam mirë”, mund të përcjellë qetësi, shqetësim apo zemërim, në varësi të mënyrës se si thuhet. Në një bisedë të drejtpërdrejtë, këto elemente ndihmojnë për të kuptuar më mirë gjendjen emocionale të tjetrit dhe për t’iu përgjigjur në mënyrën e duhur.
Mesazhet e shkruara mbeten një mënyrë e vlefshme komunikimi, sidomos për çështjet praktike dhe lidhjet në distancë. Megjithatë, mungesa e tonit të zërit dhe e sinjaleve joverbale mund të krijojë hapësirë për keqkuptime.
Për këtë arsye, sfida nuk është të zgjedhim mes komunikimit dixhital dhe atij verbal, por të kuptojmë se cilat forma komunikimi u përshtaten më mirë situatave dhe nevojave emocionale të njerëzve.
OBSH: Një në gjashtë persona në botë përjeton vetmi
Rëndësia e lidhjeve njerëzore është theksuar edhe nga Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH). Në qershor të vitit 2025, organizata publikoi raportin e Komisionit për Lidhjet Sociale, ku vetmia dhe izolimi shoqëror cilësohen si sfida të rëndësishme për shëndetin publik.
Sipas raportit, rreth një në gjashtë persona në botë përjeton vetmi. Kjo gjendje lidhet me rreziqe më të larta për shëndetin mendor dhe fizik, përfshirë depresionin, ankthin dhe disa probleme kardiovaskulare. OBSH vlerëson gjithashtu se vetmia shoqërohet me më shumë se 871 mijë vdekje në vit, bazuar në të dhënat e analizuara në raport.
Megjithatë, këto shifra nuk provojnë se rënia e numrit të fjalëve të shqiptuara shkakton vetmi apo probleme shëndetësore. Ato nënvizojnë rëndësinë që kanë lidhjet shoqërore për mirëqenien e njerëzve.
Duhet bërë dallimi mes vetmisë, që është ndjenja subjektive e mungesës së lidhjes së dëshiruar me të tjerët, dhe izolimit shoqëror, që lidhet me mungesën objektive të kontakteve dhe marrëdhënieve.
Rënia e të folurit është më e theksuar te të rinjtë
Një tjetër gjetje e studimit është se rënia e numrit të fjalëve të folura është vërejtur në të gjitha grupmoshat, por ka qenë më e theksuar te personat e moshës 25 vjeç e poshtë.
Përdorimi i gjerë i teknologjisë mund të jetë një nga shpjegimet e mundshme. Për brezat e rinj, komunikimi përmes mesazheve, bisedave në grup, fotove dhe videove është bërë pjesë e pandashme e jetës së përditshme.
Megjithatë, kjo nuk do të thotë domosdoshmërisht se të rinjtë komunikojnë më pak në përgjithësi apo se marrëdhëniet e tyre janë më sipërfaqësore. Studimi mat numrin e fjalëve të shqiptuara, jo të gjitha format e komunikimit dhe as cilësinë e marrëdhënieve personale.
Pyetja që shtrojnë studiuesit është nëse mënyrat e reja të komunikimit u mundësojnë njerëzve të krijojnë dhe të ruajnë marrëdhënie që plotësojnë nevojat e tyre sociale dhe emocionale.
Në një kohë kur komunikimi është më i shpejtë dhe më i lehtë se kurrë, një bisedë e thjeshtë mund të ketë më shumë rëndësi nga sa mendojmë. Një telefonatë, disa fjalë me një fqinj apo një bisedë e drejtpërdrejtë me një mik mund të duken si gjëra të vogla, por mbeten pjesë e rëndësishme e lidhjeve njerëzore që ndërtojmë çdo ditë.