Këtë verë, zyrtarë gjyqësorë në Xhersi shkuan dy herë në një shtëpi të lidhur me një miliarder të fshehtë. Qëllimi i tyre ishte t’i dorëzonin dokumentet për marrjen e dëshmisë në kuadër të një mosmarrëveshjeje të gjatë ligjore, që përfshin një ekip të Formula 1 ku ai kishte investuar.
Të dyja vizitat dështuan. Megjithëse kishte prova se kishin mbërritur në adresën e duhur, zyrtarët në ishull u refuzuan. Afati i 1 shtatorit për marrjen e dëshmisë kaloi pa asnjë shenjë të tij.
Por vështirësia për ta gjetur duket se është karakteristike për këtë financier të veçantë: Peter de Putron, një nga figurat më me ndikim dhe më enigmatike në botën e tregtimit financiar.
Pasuria e tij është ndërtuar kryesisht mbi G-Research, një kompani londineze e kërkimit kuantitativ dhe teknologjisë, ku një ushtri specialistësh, të cilët një ish-punonjës i përshkruan si “entuziastë të matematikës dhe fizikës”, zhvillon strategji tregtimi që më pas i vihen në dispozicion një fondi mbrojtës në det të hapur. G-Research është rritur deri në rreth 1.000 punonjës, një përmasë e krahasueshme me fondet më të mëdha mbrojtëse të kryeqytetit britanik. Një rival tha se do të “habitej” nëse fondi i de Putron nuk administronte “10–12 miliardë dollarë”.
Investimet e de Putron përfshijnë një gamë të gjerë interesash, nga kompanitë e mbrojtjes që përdorin inteligjencën artificiale deri te ekipi Williams i Formula 1.
Kredencialet e tij në establishmentin britanik janë të pakundërshtueshme: ai është arsimuar në Eton College dhe në Universitetin e Oksfordit; kompanitë që kontrollon kanë dhuruar afro 1 milion paund për Partinë Konservatore britanike, ndërsa një fondacion i drejtuar nga bashkëshortja e tij, Hayley, u ka dhënë miliona paund organizatave bamirëse të mbështetura nga familja mbretërore britanike. Në një fjalim të publikuar në vitin 2017, ajo mori një falënderim publik nga princi i atëhershëm Charles.
Fenchurch Street në Londër. Zhvillimi i G-Research ka ndihmuar në konsolidimin e kryeqytetit si një qendër globale e tregtimit të bazuar në modele sasiore (quant trading), duke rivalizuar Nju Jorkun
Megjithatë, pavarësisht këtyre angazhimeve publike, de Putron e merr shumë seriozisht privatësinë e tij. Ai njihet për faktin se vendin e saktë të takimeve e bën të ditur vetëm pak minuta përpara, duke dhënë udhëzime që pjesëmarrësit të paraqiten vetëm me një laps dhe letër, pa pajisje elektronike.
Edhe disa bashkëpunëtorë të tij prej shumë vitesh nuk e kanë numrin e celularit; një drejtues ekzekutiv që ishte takuar me të disa herë pretendoi se nuk ia dinte as mbiemrin. Në internet nuk gjenden fotografi të tij të publikuara për publikun. Sipas raportimeve, ai është mbi 1,83 metra i gjatë, me trup të hollë dhe flokë biondë. Ata që janë takuar me të e përshkruajnë si një person me sjellje intensive, të drejtpërdrejtë dhe, herë pas here, të sikletshme.
Në një aktivitet publik, ai ishte veshur si një “klishe e asaj se si do të dukej një spiun”, thotë një person që e njeh. “Një kapele, një mushama, syze dielli si brenda, ashtu edhe jashtë ndërtesës.”
Prandaj, nuk është çudi që zyrtarët në Xhersi nuk arritën ta gjenin, ndonëse lidhjet e tij me Ishujt e Kanalit janë të njohura. Ai u rrit në Guernsi dhe, gjatë dy dekadave të fundit, ka jetuar dhe është angazhuar në veprimtari filantropike në Xhersi. Konkursi më i madh shkollor me kuize në Ishujt e Kanalit mban emrin e tij: de Putron Challenge.
Megjithatë, de Putron ka edhe vende të tjera ku mund të shkojë: sipas burimeve, ai zotëron prona në Mbretërinë e Bashkuar dhe në Mustique. Regjistri britanik i kompanive, Companies House, aktualisht e shënon vendbanimin e tij si Ishujt Kajman. Ai refuzoi të intervistohej për këtë artikull.
Por miliarderi i mbyllur po bëhet gjithnjë e më i dukshëm. Zgjerimi i G-Research ka ndihmuar në konsolidimin e Londrës si një fuqi globale e tregtimit kuantitativ, në konkurrencë me Nju-Jorkun. G-Research është “historia e një fabrike specialistësh të tregtimit kuantitativ”, thotë një person që e njeh de Putron.
St Peter Port në Guernsey, ku u rrit de Putron. Gjyshi i tij ishte gjykatës laik në ishull, ndërsa babai i tij ishte një politikan dhe sipërmarrës i njohur vendas
Në të njëjtën kohë, emri i tij po tërheq vëmendjen e publikut dhe të drejtësisë. Një qendër të dhënash në Karolinën e Jugut, që po ndërtohet nga një kompani me të cilën ai duket se ka lidhje, është përballur me kundërshtim të fortë nga banorët vendas. Ndërkohë, një konflikt i ashpër ligjor mes ekipit Williams të Formula 1 dhe një ish-punonjëseje ka çuar në kërkesën për marrjen e dëshmisë së de Putron, duke kërcënuar ta nxjerrë atë edhe më shumë në qendër të vëmendjes.
Vëzhguesit pyesin nëse de Putron mund të shpresojë të qëndrojë në hije edhe për shumë kohë.
Rrënjët e de Putron në Ishujt e Kanalit janë të thella. Gjyshi i tij ishte një jurat i njohur në Guernsi, pra gjyqtar laik, ndërsa babai i tij ishte një politikan dhe sipërmarrës i shquar vendas. Një rrugë në një fshat jashtë portit të Shën Pjetrit mban mbiemrin e familjes.
Babai i tij ishte “i shkollës së vjetër” dhe “kundër atyre që abuzojnë me ndihmat sociale”, tha de Putron në një proces gjyqësor të vitit 2013 lidhur me pasurinë e babait të tij të ndjerë. Sipas dokumenteve gjyqësore, ai kujtonte se babai do t’u siguronte fëmijëve të tij “një arsimim dhe asgjë më shumë”.
Pas studimeve në Eton dhe Oksford, de Putron përfundoi një program MBA në Wharton School në vitin 1992. Më pas iu bashkua një fondi mbrojtës të quajtur IFM, ku u përfshi në zhvillimin e modeleve të investimit kuantitativ— duke përdorur matematikën, analizën e të dhënave dhe algoritmet kompjuterike për të krijuar strategji tregtimi, në vend që të mbështetej vetëm te gjykimi njerëzor.
Industria evropiane e fondeve mbrojtëse ishte ende në fazat e para të zhvillimit. Në vitin 1997, de Putron krijoi fondin e tij, De Putron Fund Management (DPFM), me mbështetjen e miliarderit George Soros dhe një sërë huash nga babai i tij. Palët kundërshtare në treg dhe investitorët e asaj kohe kujtojnë se rezultatet e fondit, i cili specializohej në baste mbi rezultatet e bashkimeve dhe blerjeve të kompanive, nuk ishin të jashtëzakonshme.
Një investitor tha se de Putron ishte shumë i interesuar për fondin legjendar të tregtimit kuantitativ Renaissance Technologies, të drejtuar nga Jim Simons, dhe kujton se ai nisi shpejt të eksperimentonte me strategji të bazuara te të dhënat dhe modelet për të parashikuar lëvizjet e çmimeve.
Zyra në 1 Soho Place, ku ndodhet selia qendrore e G-Research. Kompania ka gjithashtu një zyrë në Dallas, e cila është në fazë zgjerimi
Një moment vendimtar për de Putron erdhi në fillim të viteve 2000, kur ai punësoi dy specialistë të tregtimit kuantitativ nga gjiganti amerikan i fondeve mbrojtëse DE Shaw: Suneil Setiya dhe Greg Skinner. Në vitin 2001, de Putron themeloi një subjekt të ri, Gloucester Research, për të hyrë gradualisht në tregtimin sasior. Më vonë, ai vendosi në krye të kompanisë së re kunatin e tij Ben Leadsom, bashkëshortin e motrës së gruas së tij, ish-deputetes konservatore Andrea Leadsom. Skinner u bë bashkëpunëtori i tij më i afërt, në rolin e drejtuesit të investimeve në DPFM.
Gjatë dy dekadave pasuese, rrjeti i kompanive të tij kaloi nëpër disa faza zhvillimi, ristrukturime dhe ndryshime emrash. Investitorët dhe ndërmjetësit kryesorë të tregut thanë se, pas krizës financiare dhe vdekjes së babait të tij në vitin 2009, de Putron filloi gradualisht t’u kthente klientëve fondet e tyre dhe u përqendrua te administrimi i kapitalit të vet.
Në kohën kur Gloucester Research duket se u riemërtua G-Research, në vitin 2012, ajo ishte shndërruar në subjektin më të rëndësishëm të një rrjeti kompanish të lidhura, të cilat në fund të fundit administrojnë paratë e themeluesit të saj.
Aktiviteti kryesor i G-Research është “arbitrazhi statistikor me frekuencë mesatare”. Kjo do të thotë se kompania specializohet në parashikimin e lëvizjeve të çmimeve të aksioneve gjatë disa orëve ose ditëve, duke vendosur mijëra baste relativisht të vogla për të përfituar nga parashikimet e saj.
Fillimisht mblidhen të dhënat dhe pastrohen nga pasaktësitë, përpara se të analizohen për të identifikuar sinjale që mund të ndihmojnë në parashikimin e çmimeve. Më pas ato futen në modele të sofistikuara të mësimit automatik, të cilat kërkojnë fuqi të jashtëzakonshme kompjuterike. G-Research ua përcjell këto parashikime dhe sinjale të çmimeve subjekteve të lidhura të tregtimit, të regjistruara në juridiksione të huaja.
Shuma totale që de Putron administron sot mbetet mister; madje, shumica e punonjësve të G-Research nuk i dinë asetet e fondit mbrojtës të lidhur me kompaninë. Megjithatë, personat e brendshëm vlerësojnë performancën e tij “jashtëzakonisht të lartë” dhe raportin mbresëlënës Sharpe, një tregues i kthimeve të investimit të përshtatura sipas rrezikut.
Qasja e tij ndryshon nga ajo e specialistëve të njohur të tregtimit kuantitativ, si Simons, themeluesi i Winton Capital Management, David Harding, dhe themeluesi i AQR Capital Management, Cliff Asness. Të gjithë këta ndërtuan biznese institucionale të suksesshme duke mbledhur miliarda dollarë nga investitorë të nivelit të lartë, si fondet e pensioneve dhe fondet sovrane të pasurisë.
Majuro në Ishujt Marshall. Prona intelektuale që rrjedh nga puna e G-Research zotërohet nga një entitet i quajtur Corbiere Limited, i cili është regjistruar këtu
Sipas personave të njohur me veprimtarinë e tij, rrjeti i kompanive të de Putron funksionon më shumë si një grup tregtimi me kapital të vetin ose si një version i zgjeruar i një zyre private familjare, ku pjesa më e madhe e parave i përket atij dhe ku nuk ka varësi nga klientët e jashtëm.
Ai e kupton matematikën, por nuk është një tregtar në kuptimin tradicional, si rivalët miliarderë të fondeve mbrojtëse Michael Platt apo Chris Rokos. De Putron ka ndihmuar në vendimmarrjen për zbatimin e strategjive të tregtimit të krijuara nga G-Research dhe është i aftë në organizimin juridik e financiar të rrjetit të tij të gjerë të subjekteve.
“Ai nuk është truri pas çdo pjese të G-Research, por ka krijuar kushtet për suksesin e saj”, thotë një bashkëpunëtor. “Ka punësuar vazhdimisht njerëz të duhur… dhe ka investuar shumë në teknologji në momentin e duhur”.
Detajet mbi përmasat e operacioneve të tregtimit të de Putron janë të pakta. Madhësia e G-Research mund të kuptohet pjesërisht nga prania e saj fizike: kompania ka selinë në një zyrë në Soho, më të madhe se ajo e fqinjit të saj në të njëjtën ndërtesë, degës evropiane të Apollo Global Management, një prej menaxherëve më të mëdhenj në botë të investimeve alternative. Ajo ka gjithashtu një zyrë në Dallas të SHBA-së, e cila po zgjerohet.
Megjithatë, duket se operacionet janë strukturuar në mënyrë që pjesa më e madhe e të ardhurave të regjistrohet jashtë vendit.
Vetë G-Research nuk kryen tregti duke përdorur strategjitë kuantitative të zhvilluara nga ekipi i saj. Në vend të kësaj, “sinjalet” e tregtimit u dërgohen subjekteve në juridiksione të huaja, ku mbikëqyren dhe zbatohen nga ekipe tregtarësh të ekzekutimit. Sipas personave të njohur me situatën, çdo vendim investimi merret jashtë vendit dhe kompania është jashtëzakonisht e kujdesshme në dokumentimin e këtij procesi.
Për shembull, ndërsa pjesa më e madhe e operacioneve dhe punonjësve të G-Research ndodhen në Londër, dokumentet gjyqësore të vitit 2025 treguan se pronësia intelektuale e krijuar nga puna e saj i përkiste një subjekti të quajtur Corbiere Limited, i regjistruar në atë kohë në Ishujt Marshall, një shtet arkipelagik afërsisht në gjysmën e rrugës mes Havait dhe Australisë.
Ishujt Marshall kanë kërkesa të kufizuara për publikimin e informacionit. Kompanitë e regjistruara atje nuk janë të detyruara të bëjnë publike të dhënat mbi pronësinë dhe as të dorëzojnë pasqyra financiare.
Meqenëse as punonjësit e G-Research dhe as subjektet për të cilat ata punojnë nuk marrin vendime të rregulluara investimi apo nuk japin këshilla investimi, ata nuk janë të detyruar të regjistrohen pranë Autoritetit të Sjelljes Financiare të Mbretërisë së Bashkuar (FCA).
City of London (qendra financiare e Londrës) parë nga ndërtesa The Shard. Megjithëse pjesa më e madhe e operacioneve dhe stafit të G-Research ndodhen në Londër, kompania nuk tregton asnjë nga strategjitë kuantitative që zhvillon
Shumica e shoqërive të zakonshme ose më të mëdha të administrimit të aseteve në Mbretërinë e Bashkuar duhet të kenë autorizim të plotë nga FCA-ja, me leje specifike për administrimin e portofolit dhe ruajtjen e aseteve të klientëve, si dhe të përmbushin kërkesat për kapital.
Një tjetër subjekt në rrjetin e de Putron, Bell Rock Capital Management, i cili përthithi aktivitetin e DPFM-së në vitin 2012, është i rregulluar nga FCA-ja. Sipas faqes së tij të internetit, ai punëson 50 persona që i shndërrojnë “analizat e thelluara në strategji origjinale tregtimi”.
Marrëveshje të tilla mes subjekteve në Mbretërinë e Bashkuar dhe atyre në juridiksione të huaja u nënshtrohen rregullave të rrepta të “çmimeve të transferimit”. Këto rregulla synojnë të sigurojnë që pagesat për shërbimet të bëhen me tarifa të krahasueshme me ato që do të kërkonte një palë e tretë e pavarur. Autoritetet tatimore i mbikëqyrin me rigorozitet këto transaksione dhe shkelja e rregullave mund t’u kushtojë kompanive gjoba të mëdha.
Një shembull që ilustron mënyrën e funksionimit të këtyre operacioneve është Airain Limited. Kjo kompani kontrollohet nga de Putron dhe historikisht ka pasur punonjës në Guernsi. Megjithatë, selia e saj ligjore ka qenë në juridiksione të ndryshme, përfshirë Ishujt e Virgjër Britanikë, Bermudën dhe Ishujt Kajman. Sipas një personi që ka njohuri të drejtpërdrejta për çështjen, kompania tregton strategji të arbitrazhit statistikor.
Të tria këto juridiksione ofrojnë lehtësi të konsiderueshme tatimore për investitorët. Në Guernsi, për shembull, nuk ka tatim mbi fitimet kapitale dhe norma standarde e tatimit mbi të ardhurat e korporatave është 0%, ndërsa për disa shërbime të administrimit të investimeve zbatohet një normë prej 10%. Sipas personave që e njohin de Putron, mundësia për të akumuluar dhe riinvestuar fitimet për dekada në juridiksione me taksa të ulëta ka qenë një burim kyç i kthimeve të tij financiare.
“Çështjet tatimore dhe struktura e kompanive” renditen lart në listën e prioriteteve të tij, thotë një prej personave që e njohin. “G-Research është e përkushtuar të ruajë praktika të përgjegjshme tatimore, duke respektuar ligjet dhe rregulloret vendore dhe udhëzimet e OECD-së”, thuhet në faqen e internetit të kompanisë. “Objektivi kryesor i strategjisë tatimore të G-Research është përmbushja e saktë dhe në kohë e detyrimeve tatimore”.
Vitet e fundit, vetë de Putron ka përfituar nga statusi tatimor “rezident, por jo rezident i zakonshëm” në Xhersi. Ky status i lejon të mbajë jashtë sistemit tatimor të ishullit të ardhurat e krijuara në mbarë botën, për sa kohë që ato nuk transferohen në Xhersi.
Specialistë të tjerë të tregtimit kuantitativ me reputacion të ngjashëm me të janë përballur me fatura të konsiderueshme tatimore për shkak të marrëveshjeve të ndryshme. Për shembull, David Harding, themeluesi i Winton dhe një prej taksapaguesve më të mëdhenj në Mbretërinë e Bashkuar, deklaroi në vitin 2018 se ai dhe kompania e tij kishin paguar gjithsej 1 miliard paund në buxhetin britanik gjatë një periudhe dhjetëvjeçare.
De Putron nuk është rezident në Mbretërinë e Bashkuar, ndaj numri i ditëve që mund të kalojë në vend është i kufizuar. Vizitat e tij të shkurtra, ndonjëherë duke mbërritur dhe duke u larguar me avion privat brenda së njëjtës ditë, janë bërë pjesë e historive të brendshme të kompanisë dhe kanë shtuar misterin që e rrethon.
“Ai është pak a shumë si Lord Voldemort”, thotë një person që ka punuar për të, duke iu referuar personazhit të pakapshëm të Harry Potter, emrin e të cilit pak njerëz e përmendin drejtpërdrejt. “Këtu brenda, nuk ia përmendim shumë emrin”.
Kompanitë e tregtimit kuantitativ nuk varen nga suksesi apo dështimi i tregtarëve individualë, por nga cilësia e modeleve që ndërtojnë për të kryer tregtitë.
Për këtë arsye, fondet kuantitative janë të njohura për obsesionin e tyre me mbrojtjen e pronësisë intelektuale. Nëse rivalët arrijnë të kopjojnë strategjitë e tyre, kjo sjell “erozionin e alfa-s”, domethënë dobësimin gradual të avantazhit të tregut që u mundëson fitime.
Punimet e ndërtimit të një qendre të dhënash me kapacitet 460 MW në Spartanburg, Karolina e Jugut. Projekti financohet nga NorthMark, një kompani që duket se ka lidhje me de Putron
De Putron duket se i tejkalon rivalët për nga masat që merr për të mbrojtur pronësinë intelektuale me çdo kusht, përmes mënyrës së rekrutimit, organizimit të kompanisë dhe përdorimit të mjeteve ligjore. Sipas personave të njohur me situatën, ky obsesion për sigurinë ka shkaktuar herë pas here tensione brenda kompanisë, pasi ua vështirëson punonjësve punën e përditshme.
G-Research zhvillon disa raunde intervistash dhe testesh për të vlerësuar kandidatët e mundshëm. Përtej identifikimit të personave të aftë, kompania synon të shmangë gabimet në rekrutim që mund të çojnë në largime të shpeshta nga puna dhe të ulë rrezikun që punonjësit që largohen të marrin me vete informacion konfidencial.
Kompania i ka dhënë përparësi punësimit të të diplomuarve ose personave me doktoraturë, zakonisht specialistë të matematikës ose fizikës, me qëllim që t’i integrojë në ekosistemin e G-Research, në vend që të punësojë njerëz nga kompanitë rivale. Historikisht, kompania kishte një numër të madh punonjësish nga Universiteti i Kembrixhit. Kohët e fundit, ajo ka rekrutuar nga një gamë më e larmishme universitetesh dhe është bërë më ndërkombëtare.
Shpërblimi i punonjësve të G-Research lidhet me performancën e fondit, por në fund të fundit përcaktohet nga de Putron. Sipas ish-punonjësve, si investitori kryesor ai përfiton pjesën dërrmuese të fitimeve. “Në nivelet e ulëta paguhen mirë, por në nivelet e larta jo aq mirë”, thotë një rekrutues drejtuesish.
Një rival tjetër shton se “është shumë e vështirë të punësosh njerëz nga ajo kompani”, sepse punonjësit mbikëqyren nga afër. Ai thotë se ka organizuar disa takime “si në filma spiunazhi”, për të takuar punonjës të G-Research, por “mënyra se si janë lidhur kontraktualisht dhe frika e tyre nga proceset gjyqësore” e bëjnë të vështirë joshjen e tyre për t’u larguar.
Për ata që punësohen në G-Research, kompania përdor gjerësisht marrëveshje konfidencialiteti, klauzola që kufizojnë konkurrencën dhe të ashtuquajturat “pranga të arta”, si pagesat e shtyra deri në pesë vjet. Sipas personave të njohur me çështjen, edhe punonjës relativisht të rinj janë detyruar me kontratë të qëndrojnë jashtë tregut për dy vjet pas largimit nga kompania.
Organizata është e ndarë në njësi të izoluara, çka e kufizon mundësinë e çdo punonjësi për të krijuar një panoramë të plotë të mënyrës se si funksionon kompania. Dy persona të njohur me çështjen e krahasojnë G-Research me një puzzle gjigant, ku çdo ekip zotëron vetëm një pjesë. Sipas përvojës së tyre, një ekip mund ta kuptojë pjesën e vet në detaje, por nuk e di se si ajo lidhet me tërësinë. “Këmba e majtë nuk e di çfarë po bën këmba e djathtë”, thotë një person që ka punuar atje.
Sipas dokumenteve gjyqësore dhe dy personave të njohur me çështjen, G-Research ka përdorur në periudha të ndryshme detektorë metalesh dhe peshore për të kontrolluar punonjësit e për të parandaluar vjedhjet, dollapë për ruajtjen e pajisjeve personale përpara hyrjes në zyrë dhe zona të sigurta për të penguar punonjësit të hyjnë në hapësira ku nuk u lejohet të qëndrojnë.
“Ishte si Fort Knox”, thotë një tjetër ish-punonjës, duke iu referuar kompleksit ushtarak amerikan me siguri të jashtëzakonshme.
Edhe rrjeti kompjuterik ishte i ndarë në mënyrë të ngjashme. Skanerët e gjurmëve të gishtërinjve u jepnin punonjësve akses vetëm në zonat që lidhen me ekipet dhe fushat e tyre të ekspertizës. Sipas dokumenteve gjyqësore, strategjitë “ruhej në formë të koduar dhe të maskuar… në mënyrë që karakteret të mos njiheshin”.
Punonjësit komunikojnë përmes një sistemi të brendshëm email-i, i cili është kryesisht i izoluar nga interneti publik dhe lidhjet e jashtme. Sipas një personi të njohur me situatën, rrjeti i zyrës është konfiguruar në mënyrë që të jetë jashtëzakonisht e vështirë që pronësia intelektuale të “dalë në internet”.
Piloti i Williams F1, Alex Albon, gjatë Çmimit të Madh të Singaporit këtë vit. Një palë në një proces gjyqësor ka pretenduar në gjykatë se de Putron është “pronari indirekt” i ekipit Williams
Shtresa e fundit e mbrojtjes është ajo ligjore. De Putron ndjek me këmbëngulje çështjet ndaj punonjësve që dyshohet se kanë shkelur kontratat e tyre.
Në vitin 2008, de Putron humbi bashkëpunëtorin e tij më të lartë, Skinner, i cili u largua së bashku me Setiya-n dhe tre inxhinierë të sistemeve të tregtimit për të krijuar kompaninë e tyre, e cila më vonë mori emrin Quadrature Capital dhe sot është një prej firmave kryesore të tregtimit kuantitativ në Londër.
Pas kësaj pasoi një proces gjyqësor i ashpër, ku subjekti që zotëron pronësinë intelektuale të G-Research akuzoi drejtuesit e larguar për keqpërdorim të informacionit konfidencial. Themeluesit arritën më vonë një marrëveshje konfidenciale me G-Research.
Më pas, në vitin 2014, kur një punonjës dha papritur dorëheqjen nga një kompani e G-Research dhe u largua drejt Hong-Kongut, kompania dyshoi se ai kishte marrë me vete të dhëna pronësore. Të nesërmen, ajo siguroi një urdhër gjykate për ta penguar atë t’i përdorte ato.
Punonjësi, programuesi kompjuterik Ke Xu, më vonë pranoi fajësinë për akuza mashtrimi në Mbretërinë e Bashkuar dhe u dënua me katër vjet burg. Më pas, kompanitë e G-Research ngritën ndaj tij edhe një padi private penale, e cila çoi në një dënim të mëtejshëm me burg.
Pas incidentit me Xu-në, de Putron u bë edhe më i rreptë në mbrojtjen e pronësisë intelektuale, duke shtuar sistemet e sofistikuara të mbikëqyrjes dhe sigurisë.
“Mesazhi që erdhi nga lart ishte: siguri, siguri, siguri”, tha një person i njohur me situatën. “I vetmi numër i pranueshëm i shkeljeve të sigurisë është zero”.
Ndërsa interesat e de Putron janë zgjeruar, është bërë më e vështirë që gjithçka të mbahet larg vëmendjes së publikut.
Dhe, ndërsa janë shfaqur mosmarrëveshje, ato po shqyrtohen në gjykata në mënyrë të hapur, duke sjellë një nivel të ri dhe të paprecedentë vëmendjeje ndaj tij.
Një nga çështjet ligjore lidhet me planet për ndërtimin e një qendre të dhënash dhe një centrali elektrik në Spartanburg, Karolina e Jugut, një qytet i qetë. Projekti nuk është aspak i vogël: nëse ndërtohet, do të prodhojë energji elektrike të mjaftueshme për të furnizuar rreth 320.000 banesa, sipas dokumenteve gjyqësore, duke e renditur mes disa dhjetëra projekteve më të mëdha të këtij lloji në SHBA.
Megjithatë, projekti nuk po ndërtohet nga një kompani e madhe teknologjike e tipit “hyperscaler”, domethënë nga kompanitë që investojnë dhjetëra miliarda dollarë në qendra të dhënash për llogaritjen në cloud dhe ruajtjen e të dhënave. Në vend të kësaj, ai financohet nga një kompani private e investimeve, e quajtur NorthMark, e cila duket se ka lidhje me de Putron.
Kompania me seli në Nju-Jork ka pasur punonjës dhe adresa të përbashkëta me një kompani tjetër, Dorilton Capital Management, për të cilën një vendim gjyqësor konstatoi se kontrollohej në mënyrë thelbësore nga de Putron. NorthMark drejtohet nga Jen Byrne, e cila më parë kishte qenë drejtoreshë operative në G-Research.
Sipas deklaratave të NorthMark vitin e kaluar, objekti në Spartanburg do ta ndihmonte kompaninë të përmbushte kërkesën për fuqi llogaritëse nga “partnerët aktualë dhe të ardhshëm të investimeve”. Tregtimi kuantitativ kërkon kapacitete të jashtëzakonshme përpunimi, pasi ekzekutohen mijëra simulime me miliarda pika të dhënash për të vlerësuar shkallën e suksesit të strategjive.
Projekti ka përfituar nga lloji i marrëveshjeve tatimore që, sipas burimeve, de Putron priret të favorizojë. Filiali i NorthMark, Valara, negocioi lehtësi të konsiderueshme tatimore me shtetin e Karolinës së Jugut, duke rënë dakord për pagesa vjetore shumë më të ulëta në vend të taksës së pronës, si dhe për 30 milionë dollarë kredi tatimore të veçanta.
Banorët vendas dhe një grup avokatësh që ofrojnë shërbime pa pagesë paraqitën kërkesë për një urdhër gjykate që do të ndalte ndërtimin e qendrës së të dhënave dhe centralit elektrik. Ata argumentuan se Valara i kishte çorientuar lidhur me përmasat dhe shtrirjen e objektit dhe shprehën shqetësimin për mungesën e transparencës mbi investitorët që qëndrojnë pas projektit. Sipas tyre, projekti me vlerë 2,8 miliardë dollarë është zgjeruar ndjeshëm, ndërsa kapaciteti i prodhimit të energjisë pritet të rritet nga rreth 50 megavat në 460 megavat.
Kërkesa për urdhër ndalimi u rrëzua për arsye procedurale, por aktivistët kanë premtuar se do ta apelojnë vendimin dhe do të vazhdojnë betejën.
“Ky projekt u identifikua si një projekt i vogël zhvillimi të tokës. Nuk ka asgjë të vogël në këtë projekt”, thotë një banor vendas, i cili deklaron se u zu “krejtësisht në befasi” nga përmasat e centralit elektrik.
Kompania ka deklaruar se kërkesa e re për qindra megavat energji është pjesë e një plani të paracaktuar për ndërtimin me faza. “Shtrirja e objektit… nuk ka ndryshuar”, tha kompania, sipas mediave lokale. “Planet që po zbatohen sot janë të njëjtat që iu paraqitën autoriteteve shtetërore dhe të qarkut vitin e kaluar”.
Kundër banorëve dhe avokatëve të tyre po qëndrojnë firma ligjore Kirkland & Ellis, një prej firmave më të njohura dhe më të fuqishme në botë, si dhe disa lobistë. NorthMark nuk iu përgjigj kërkesave për koment, por pas rrëzimit të kërkesës për urdhër ndalimi deklaroi se objekti do të “projektohej me kujdes dhe do të ndërtohej me përgjegjësi”, duke u bërë një “pasuri për rajonin”.
Në një tjetër çështje ligjore, vetë de Putron është përfshirë në qendër të konfliktit. Bëhet fjalë për një mosmarrëveshje mes Dorilton, kompanisë mëmë të ekipit Williams të Formula 1, dhe ish-drejtoreshës së marketingut të Williams, Claudia Schwarz, e cila u pushua nga puna në vitin 2022.
Dorilton ka paditur Schwarz-in dhe kompaninë e saj, duke i akuzuar për shkelje kontrate dhe faturim të tepërt, akuza që ajo i ka mohuar. Në vitin 2025, një gjyqtar në Nju-Jork pranoi një kërkesë për rrëzimin e akuzave se Schwarz kishte ndihmuar dhe nxitur mashtrimin dhe kishte përfituar padrejtësisht. Megjithatë, pretendimi se kompania e saj kishte shkelur kontratën vazhdon të shqyrtohet.
Më vete, Schwarz ka paditur Dorilton-in për pushim të padrejtë nga puna dhe shpifje, si dhe de Putron personalisht, duke pretenduar se ai kishte ndërhyrë në marrëdhëniet kontraktuale. Në prill, de Putron dhe Dorilton kërkuan rrëzimin e padisë, duke argumentuar se “teoria” mbi të cilën mbështetej ajo ishte “një trillim i plotë”.
Schwarz ka pretenduar jo vetëm se de Putron është “pronari i tërthortë i Williams Grand Prix Racing”, por edhe e ka akuzuar atë se kishte këmbëngulur që ekipi të mos bënte marketing për komunitetin afrikano-amerikan dhe atë LGBTQ.
Dorilton dhe Williams deklarojnë se de Putron ishte “thjesht një investitor pasiv i palës së tretë”, sipas një vendimi gjyqësor. Në kërkesën për rrëzimin e padisë së Schwarz-it, de Putron i cilësoi akuzat e tjera si “të sajuara”, “provokuese” dhe “të hartuara më shumë për të shtrembëruar informacionin publik sesa për të paraqitur një pretendim ligjor të vlefshëm”.
Megjithatë, një trupë gjyqtarësh në Nju-Jork konstatoi se kishte “prova të konsiderueshme që de Putron ishte i përfshirë drejtpërdrejt dhe në mënyrë të ngushtë në administrimin e Dorilton-it”. Në tetor të vitit të kaluar, një gjyqtar i Gjykatës së Lartë të Nju-Jorkut miratoi kërkesën për marrjen e dëshmisë së tij në Xhersi.
Kjo ishte arsyeja që zyrtari gjyqësor trokiti këtë verë në derën e pronës së tij në Xhersi. Por ai nuk ndodhej aty.
Mosmarrëveshja ligjore vazhdon, por nëse arrihet të merret dëshmia e tij, përpjekjet e kujdesshme të de Putron për të qëndruar larg vëmendjes së publikut mund të marrin fund papritur.
VINI RE: Ky material është pronësi intelektuale e Financial Times
