“Ushtria e Lulës”, kanali me 10 milionë ndjekës në WhatsApp që ndihmoi fushatën në Brazil

Një kanal në WhatsApp me 10,8 milionë ndjekës është shndërruar në një nga instrumentet kryesore të mobilizimit të mbështetësve të presidentit brazilian Luiz Inácio Lula da Silva, duke ndihmuar fushatën e tij gjatë përmbysjes së rezultatit zgjedhor përballë rivalit të djathtë, Flávio Bolsonaro.

Sipas një raportimi të BBC-së, kanali i quajtur “Ushtria e Lulës” (Lula’s Army) u krijua në një moment kur presidenti brazilian renditej pas kundërshtarit në sondazhe, por arriti të mobilizonte miliona mbështetës gjatë tri javëve vendimtare të garës.

Operacioni digjital u drejtua nga deputeti André Janones, i cili përdori WhatsApp-in për të organizuar shpërndarjen e videove, promovimin e mesazheve të fushatës dhe përfshirjen e votuesve të rinj.

Si funksiononte “Ushtria e Lulës”?

Strategjia mbështetej në një organizim të vazhdueshëm digjital, ku ndjekësve u jepeshin detyra konkrete për promovimin e fushatës.

Mesazhet shpesh përmbanin materiale të përgatitura paraprakisht, të cilat mbështetësit mund t’i shpërndanin te miqtë dhe familjarët. Janones i udhëzonte ndjekësit të shpërndanin videot e fundit të fushatës dhe të ndihmonin në përhapjen e etiketave në rrjetet sociale.

Ai përdorte një gjuhë të drejtpërdrejtë mobilizuese, duke i quajtur mbështetësit e kanalit “trupa” dhe duke i organizuar aktivitetet si misione të përbashkëta.

Në prag të zgjedhjeve, deputeti organizoi edhe një transmetim të drejtpërdrejtë 24-orësh, të quajtur “Transmetimi i përmbysjes”, ndërsa sondazhet vazhdonin të favorizonin Bolsonaron.

Nga epërsia e së djathtës te mobilizimi i së majtës

Rritja e kanalit ishte veçanërisht e rëndësishme për shkak të historisë së fushatave digjitale në Brazil. Për vite me radhë, forcat konservatore të lidhura me ish-presidentin Jair Bolsonaro kishin dominuar mobilizimin politik në platforma si WhatsApp dhe Telegram.

Rrjetet digjitale kishin luajtur një rol të rëndësishëm edhe në fitoren e Jair Bolsonaros në zgjedhjet presidenciale të vitit 2018.

Krijimi dhe zgjerimi i “Ushtrisë së Lulës” u konsiderua nga mbështetësit e presidentit si një mundësi për të konkurruar më fort në hapësirën digjitale. Megjithatë, strategjia e Janones shkaktoi edhe shqetësime brenda Partisë së Punëtorëve.

Disa përfaqësues të saj druheshin se stili shpesh konfrontues i deputetit në rrjetet sociale mund të dëmtonte imazhin më të moderuar që fushata synonte të ndërtonte për Lulën.

Pas fitores, presidenti e falënderoi publikisht Janonesin, duke e quajtur “gjenerali ynë” dhe duke vlerësuar rolin e tij në motivimin e mbështetësve.

A e përcaktoi WhatsApp-i rezultatin e zgjedhjeve?

Pavarësisht suksesit të mobilizimit digjital, ekspertët e politikës theksojnë se është e pamundur të përcaktohet saktësisht sa vota u ndikuan nga aktiviteti i kanalit.

Politologia Denilde Holzhacker argumenton se ndryshimi i strategjisë së fushatës ishte një faktor i rëndësishëm në përmbysjen e rezultatit. Sipas saj, Lula nuk u mbështet vetëm te rrjetet sociale, por arriti të lidhte komunikimin digjital me mobilizimin e drejtpërdrejtë të qytetarëve në terren.

Fushata intensifikoi aktivitetet lokale dhe përshtati mesazhet politike, duke i lidhur ato me shqetësimet për programet sociale dhe të drejtat e qytetarëve.

Holzhacker vlerëson se Janones arriti të realizonte diçka që më parë konsiderohej e vështirë për të majtën braziliane: të konkurronte fuqishëm në rrjetet sociale.

Roli i mobilizimit në terren

Edhe sociologia dhe politologia Mayra Goulart, profesoreshë në Universitetin Federal të Rio de Janeiros, paralajmëron se fitorja nuk duhet t’i atribuohet vetëm WhatsApp-it. Sipas saj, rezultati erdhi nga ndërthurja e komunikimit digjital me mobilizimin fizik të mbështetësve.

Aktivitetet në terren ndihmuan në uljen e abstenimit dhe në përfshirjen e votuesve të pavendosur, ndërsa rrjetet sociale shërbyen si instrument për organizimin dhe koordinimin e këtyre përpjekjeve.

Goulart argumenton se mbështetësit e Lulës arritën ta shndërronin entuziazmin në internet në pjesëmarrje konkrete politike.

Ajo vlerëson gjithashtu se kjo përvojë mund të ndikojë në mënyrën se si presidenti do të ndërtojë marrëdhëniet me mbështetësit gjatë mandatit të ri.

Vetë Lula, në fjalimin e fitores, deklaroi se procesi zgjedhor i kishte dhënë mësime të rëndësishme dhe premtoi ndryshime në mënyrën e qeverisjes së Brazilit. Rasti i “Ushtrisë së Lulës” tregon rolin në rritje të platformave të komunikimit në organizimin e fushatave politike, por edhe rëndësinë e lidhjes së aktivitetit në internet me angazhimin real të qytetarëve.