Kafeja është një nga pijet më të konsumuara në botë, por ndikimi i saj në organizmin e njeriut mund të ndryshojë në varësi të gjendjes shëndetësore. Studimet tregojnë se ajo mund të stimulojë tkurrjen e fshikëzës së tëmthit, një proces që ndihmon në çlirimin e tëmthit për tretjen e ushqimit, por që te personat me gurë në tëmth mund të shoqërohet me dhimbje.
Fshikëza e tëmthit është një organ i vogël, i vendosur poshtë mëlçisë, që ruan tëmthin dhe e lëshon atë në zorrën e hollë, veçanërisht pas konsumimit të ushqimeve. Kur përmban gurë, tkurrja e saj mund të shkaktojë dhimbje nëse një gur pengon rrjedhjen normale të tëmthit.
Si ndikon kafeja në fshikëzën e tëmthit?
Një studim klinik i publikuar në revistën “The American Journal of Clinical Nutrition” shqyrtoi ndikimin e kafesë në sekretimin e kolecistokininës, një hormon që ndihmon në stimulimin e tkurrjes së fshikëzës së tëmthit.
Studiuesit vëzhguan se konsumimi i kafesë së zakonshme rriti nivelet e këtij hormoni dhe nxiti tkurrjen e organit. Edhe kafeja pa kafeinë shkaktoi tkurrje, çka sugjeron se ndikimi nuk lidhet vetëm me kafeinën.
Ky proces është pjesë normale e tretjes. Megjithatë, te njerëzit që kanë gurë simptomatikë në tëmth, tkurrja mund të provokojë dhimbje, veçanërisht nëse gurët pengojnë daljen e tëmthit.
Cilat janë simptomat e gurëve në tëmth?
Gurët në tëmth mund të ekzistojnë për një kohë të gjatë pa shkaktuar shqetësime. Kur bëhen simptomatikë, shenjat më të zakonshme përfshijnë:
-Dhimbje të fortë në pjesën e sipërme të djathtë të barkut ose në mes të tij.
-Dhimbje që mund të përhapet drejt shpinës ose shpatullës së djathtë.
-Të përziera dhe të vjella.
-Episode dhimbjeje që zgjasin nga disa dhjetëra minuta deri në disa orë.
Dhimbja mund të shfaqet pas ushqimeve të yndyrshme, por edhe në rrethana të tjera. Fryrja dhe tretja e vështirë nuk nënkuptojnë domosdoshmërisht se shkaku janë gurët në tëmth. Diagnoza zakonisht konfirmohet përmes ekografisë abdominale.
A duhet ta shmangin kafenë personat me gurë në tëmth?
Përgjigjja varet nga simptomat dhe gjendja individuale. Nëse një person vëren se kafeja i shkakton ose i përkeqëson dhimbjet, mund të jetë e arsyeshme ta kufizojë përkohësisht dhe të konsultohet me mjekun.
Megjithatë, provat shkencore nuk tregojnë se kafeja është e dëmshme për të gjithë personat me gurë në tëmth. Përkundrazi, disa studime vëzhguese kanë gjetur një lidhje mes konsumimit të rregullt të kafesë dhe rrezikut më të ulët për zhvillimin e sëmundjes simptomatike të tëmthit në disa grupe njerëzish.
Kjo nuk provon se kafeja i parandalon gurët dhe nuk do të thotë se ajo është trajtim për këtë gjendje.
Personat me gurë të diagnostikuar duhet të ndjekin këshillat e mjekut dhe të mos mbështeten vetëm te ndryshimet në dietë. Nëse dhimbja është e fortë ose nuk largohet, shoqërohet me temperaturë, të dridhura, të vjella të vazhdueshme apo zverdhje të lëkurës dhe syve, nevojitet vlerësim urgjent mjekësor.
