Kanadaja dhe BE-ja heqin dorë nga plani i anëtarësimit të asociuar

Kanadaja dhe Bashkimi Evropian ranë dakord për një “shoqëzim gjithnjë e më të ngushtë “, por hoqën dorë nga ideja e diskutueshme e anëtarësimit të asociuar në BE në një deklaratë të përbashkët përpara një samiti në Montreal të organizuar nga kryeministri kanadez Mark Carney që fillon të enjten.

Deklarata, të cilën zyrtarët planifikojnë ta bëjnë publike të premten, tha se puna për të përcaktuar marrëdhënien Kanada-BE do të vazhdojë deri në një samit tjetër vitin e ardhshëm.

Sugjerimi i Presidentes së Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, për anëtarësim të asociuar gjashtë javë më parë kishte qenë një çështje përçarëse në negociatat midis vendeve të BE-së mbi deklaratën e samitit, me Gjermaninë që kryesonte një grup që argumentoi se nuk mund të nënshkruanin një koncept që nuk kishte status ligjor dhe nuk ishte përpunuar plotësisht, thanë diplomatët.

Lidhjet më të thella me Evropën janë një pjesë e rëndësishme e strategjisë së Carney-t për të zvogëluar varësinë ekonomike dhe të sigurisë së Kanadasë nga Amerika, që kur Presidenti i SHBA-së Donald Trump vendosi tarifa për mallrat kanadeze. Megjithatë, përpjekjet e Kanadasë për t’u afruar me BE-në rrezikojnë ta zemërojnë Trumpin, ndërsa bisedimet tregtare midis Kanadasë dhe SHBA-së vazhdojnë.

Nuk ka precedent ose përkufizim ligjor për një “anëtar të asociuar” të BE-së.

Trump më parë e quajti propozimin e BE-së për ta bërë Kanadanë një anëtare të asociuar “qesharake” dhe tha se nëse ai e interpretonte këtë veprim si një “akt armiqësor”, SHBA- të mund të ndalonin tregtinë me Evropën “për shumë gjëra”.

Carney u tha gazetarëve të martën se samiti i kësaj jave është nisja e negociatave të mëtejshme zyrtare që do të zgjasin edhe një vit.

“Lajmi i mirë është se nuk ka rëndësi për emra apo nomenklatura specifike. Ajo që ka rëndësi është ndryshimi që do të bëjë në jetën e kanadezëve”, tha ai.

Një projekt-deklaratë e mëparshme kishte përfshirë të paktën dy referenca për Kanadanë si anëtare e asociuar, duke përfshirë një pranim se përcaktimi i termit do të zgjaste edhe një vit.

Deklarata përfshin një iniciativë të përbashkët për të përmirësuar lidhjen ndërkombëtare midis Evropës, Kanadasë dhe Azisë përmes “infrastrukturës së re kabllore nënujore”. Gjithashtu propozon kryerjen e një studimi të përbashkët fizibiliteti mbi eksportet kanadeze të gazit natyror të lëngshëm në Evropë dhe mundësimin e të rinjve kanadezë dhe evropianë për të punuar përtej Atlantikut.