Ministri i Financave, Petrit Malaj, ka prezantuar projektbuxhetin për vitin 2027 në Konferencën e Kryetarëve, duke paraqitur parashikimet për rritjen ekonomike, të ardhurat dhe shpenzimet buxhetore, si dhe prioritetet e qeverisë për periudhën 2027–2029. Në fokus të planifikimit financiar janë investimet publike, mbrojtja sociale, arsimi, mbështetja për pensionistët dhe familjet në nevojë, si dhe vijimi i konsolidimit fiskal.

Sipas të dhënave të prezantuara, projektbuxheti parashikon rritjen e financimit për disa programe në arsim dhe kërkim shkencor. Konkretisht, janë parashikuar 1.1 miliardë lekë për rritjen e bursave për studentët që vijnë nga familje në nevojë, 400 milionë lekë për përmirësimin e infrastrukturës së arsimit bazë, 500 milionë lekë për programin “Afterschool”, me synimin për zgjatjen e qëndrimit të fëmijëve në shkollë deri në orën 17:00, si dhe 100 milionë lekë shtesë për kërkimin shkencor.

Rritja ekonomike dhe treguesit e tregut të punës

Gjatë prezantimit, ministri Malaj ka paraqitur edhe ecurinë e ekonomisë shqiptare, duke iu referuar treguesve të gjysmës së parë të vitit 2026. Sipas të dhënave të bëra publike, ekonomia u rrit me 3.6% në terma vjetorë, me kontribut nga pothuajse të gjithë sektorët e aktivitetit ekonomik.

Rritja ekonomike gjatë kësaj periudhe është mbështetur kryesisht nga kërkesa e brendshme, konsumi privat dhe investimet, ndërsa një rol të rëndësishëm ka luajtur edhe ecuria e eksporteve të shërbimeve, veçanërisht e sektorit të turizmit.

Për vitin 2026, parashikimi është për një rritje reale ekonomike prej 4%, në përputhje me ecurinë e aktivitetit ekonomik. Ndërkohë, norma e papunësisë në tremujorin e dytë të vitit shënoi 8.3%, ndërsa pjesëmarrja në forcat e punës arriti në 76.3%. Sa i përket çmimeve, inflacioni raportohet se mbetet brenda objektivit të përcaktuar nga Banka e Shqipërisë, në nivelin 3%.

Të ardhurat buxhetore parashikohen në 907.9 miliardë lekë

Për vitin 2027, projektbuxheti parashikon vijimin e konsolidimit fiskal, me një deficit buxhetor prej 2.3% të Prodhimit të Brendshëm Bruto (PBB), ruajtjen e një balance primare neutrale dhe një nivel të borxhit publik prej 52.4% të PBB-së.

Të ardhurat e përgjithshme buxhetore për vitin 2027 parashikohen në 907.9 miliardë lekë, ose rreth 9.4 miliardë euro, çka përfaqëson 30.9% të PBB-së.

Sipas projektimit financiar, të ardhurat nga tatimet, doganat dhe kontributet e sigurimeve shoqërore e shëndetësore janë llogaritur duke marrë në konsideratë realizimin e pritshëm të të ardhurave për vitin 2026, ecurinë historike të tyre dhe faktorë të tjerë ekonomikë.

Në këtë kuadër, të ardhurat nga tatimet, doganat dhe kontributet parashikohen të arrijnë në 793.8 miliardë lekë gjatë vitit 2027. Kjo shumë përfaqëson rreth 560 milionë euro më shumë krahasuar me të ardhurat e pritshme për vitin 2026, ose një rritje prej 7.6%.

Investimet publike dhe mbrojtja sociale në fokus

Për periudhën 2027–2029, shpenzimet kapitale synohet të arrijnë mesatarisht në 6.6% të PBB-së, duke përfshirë edhe investimet e reja publike. Vetëm për vitin 2027, investimet publike parashikohen në 201.5 miliardë lekë, ose 6.9% të PBB-së, me fokus infrastrukturën dhe përmirësimin e shërbimeve publike.

Një tjetër zë i rëndësishëm i projektbuxhetit është mbrojtja sociale. Për vitin 2027, financimi për këtë sektor parashikohet në 279.7 miliardë lekë, shumë që përfaqëson rreth 30% të shpenzimeve të përgjithshme buxhetore. Ky financim synon të mbështesë skemat e mbrojtjes sociale, pensionistët, familjet dhe qytetarët që kanë më shumë nevojë për mbështetje.

Arsimi përfiton 93.6 miliardë lekë

Arsimi mbetet një nga sektorët e përfshirë në planifikimin buxhetor për vitin 2027. Sipas projektbuxhetit, shpenzimet për këtë sektor parashikohen të arrijnë në 93.6 miliardë lekë, me një rritje prej 4.5 miliardë lekësh krahasuar me nivelin e mëparshëm të financimit.

Përveç rritjes së buxhetit të përgjithshëm për arsimin, fondet e parashikuara për bursat e studentëve nga familjet në nevojë, infrastrukturën e arsimit bazë, programin “Afterschool” dhe kërkimin shkencor synojnë të mbështesin aksesin në arsim dhe përmirësimin e kushteve të mësimdhënies.

Projektbuxheti për vitin 2027 përcakton kështu parashikimet kryesore për të ardhurat, shpenzimet dhe investimet publike për vitin e ardhshëm, ndërsa periudha 2027–2029 do të shërbejë si kuadër për planifikimin afatmesëm të financave publike.

/rtsh.al/