Astronomët raportojnë një kandidat për planet xhuxh në skajet e Sistemit Diellor, përtej orbitës së Plutonit, të quajtur përkohësisht ED138. Zbulimi erdhi nga vëzhgimet e Observatorit Vera C. Rubin në Kilin jugor, i vendosur 2.682 metra mbi nivelin e detit, i pajisur me kamerën dixhitale më të madhe në botë dhe në funksion që nga viti 2025. Teknologjia e observatorit lejon fotografimin e gjithë qiellit çdo tri ditë, gjë që krijon mundësi të reja për identifikimin e objekteve të largëta të Sistemit Diellor.
Zbulimi u krye nga Matthew Holman, astrofizikant në Institutin Smithsonian dhe lektor në Universitetin e Harvardit, i cili përdori një program kompjuterik të zhvilluar me kolegë për të analizuar të dhënat e mbledhura gjatë vitit 2026. Programi skanoi miliarda sinjalizime të objekteve në lëvizje dhe identifikoi ED138. Holman deklaroi se reagimi i tij i parë ishte një përzierje entuziazmi dhe mosbesimi, ndaj kontrolloi menjëherë nëse mund të bëhej fjalë për një rezultat të rremë apo për gabim në program.
Për verifikim, Holman bashkëpunoi me Mario Juric, shkencëtar përgjegjës për studimet e Sistemit Diellor në Observatorin Rubin dhe profesor në Universitetin e Uashingtonit. Juric gjeti në katalogun e observatorit 20 vëzhgime të tjera të ED138 që datonin nga marsi i vitit 2026. Duke përdorur edhe burime të tjera të dhënash, studiuesit arritën të përcaktonin orbitën e objektit duke u rikthyer rreth 10 vjet mbrapa.
Megjithatë, ED138 nuk konsiderohet ende zyrtarisht planet xhuxh; për ta klasifikuar si të tillë, duhet përcaktuar më saktë madhësia fizike e tij, proces që mund të kërkojë edhe disa muaj vëzhgimesh të tjera. Nëse konfirmohet, ED138 do të bashkohet me pesë planetët xhuxh të njohur nga Bashkimi Astronomik Ndërkombëtar: Ceres, Plutoni, Haumea, Makemake dhe Eris. Planetët xhuxh përkufizohen si trupa qiellorë që rrotullohen rreth Diellit, kanë masë të mjaftueshme për të marrë formë pothuajse sferike, por nuk i kanë pastruar plotësisht orbitat e tyre nga objekte të tjera.
Studiuesit theksojnë se vëzhgimet e reja dhe analiza e sasive të mëdha të të dhënave pritet të ndihmojë në identifikimin e më shumë trupave qiellorë në rajonet e largëta të Sistemit Diellor, ndërsa konfirmimi i statusit dhe përcaktimi i madhësisë së ED138 do të jenë vendimtarë për të kuptuar natyrën e tij.