Një korridor i posaçëm evakuimi është hapur në Oleshky, në jug të Ukrainës, duke u dhënë banorëve të qytetit të pushtuar nga Rusia mundësinë të largohen. Autoritetet ruse dhe ukrainase kanë konfirmuar operacionin, i cili u bë i mundur pas një armëpushimi të përkohshëm në rajonin e Khersonit dhe çminimit të rrugës së evakuimit.
Armëpushimi, i ndërmjetësuar nga Melania Trump, bashkëshortja e presidentit amerikan Donald Trump, hyri në fuqi të martën dhe do të qëndrojë në fuqi deri në fund të së dielës, më 1 nëntor. Banorët që duan të largohen kanë vetëm katër orë në dispozicion. Për transportin janë vendosur 25 autobusë, të cilët mund të marrin deri në 750 persona, ndërsa për qytetarët me probleme në lëvizje janë siguruar edhe ambulanca.
Të lidhura
None found
Megjithatë, disa qindra banorë kanë zgjedhur të mos largohen. Ata do të qëndrojnë në një qytet të dëmtuar rëndë, ku mungojnë gazi, energjia elektrike dhe uji i rrjedhshëm.
Dmytro Lubinets, Avokati i Popullit për të Drejtat e Njeriut në Ukrainë, deklaroi se çdo banor që dëshiron të largohet nga Oleshky do të mund ta bëjë këtë në mënyrë të sigurt.
Lubinets theksoi gjithashtu se personat që preferojnë të qëndrojnë do të kenë qasje te ndihma humanitare. Edhe pse pjesa e kontrolluar nga Ukraina ndodhet rreth pesë kilometra larg Oleshky-t, të evakuuarit duhet të kalojnë fillimisht përmes zonave nën kontrollin rus.
Sipas planit, grupi do të dërgohet fillimisht në qytetin rus të Anapa-s. Prej andej, një avion i qeverisë ruse do t’i transportojë drejt Gomelit në Bjellorusi, nga ku do të kalojnë kufirin për të mbërritur në rajonin ukrainas të Chernihiv-it. Disa prej banorëve pritet të qëndrojnë në territoret e kontrolluara nga Rusia.
Për të koordinuar evakuimin, përfaqësuesi ukrainas Dmytro Lubinets dhe homologja e tij ruse, Yana Lantratova, u nisën së bashku drejt Oleshky-t të premten. Udhëtimi filloi nga Armiansk, në gadishullin e Krimesë, i pushtuar nga Rusia.
BBC raporton se Lubinets është zyrtari i parë ukrainas që shkon në pjesët e pushtuara të vendit që prej nisjes së luftës. Ai mund të bëhet gjithashtu zyrtari i parë ukrainas që viziton Rusinë, kur të shoqërojë të evakuuarit gjatë kthimit të tyre në Ukrainë.
Prania e Lubinets krah një zyrtareje të autoriteteve pushtuese ka shkaktuar pakënaqësi te disa qytetarë ukrainas. Përfaqësuesi ukrainas e ka mbrojtur bashkëpunimin, duke thënë se ai synon të shpëtojë jetë njerëzish.
Në videot e publikuara në rrjetet sociale, Lubinets dhe Lantratova kanë shpjeguar se banorët mund të vendosin vetë nëse do të largohen drejt territoreve nën kontrollin rus apo do të kthehen në Ukrainë.
Një prej videove e tregon Lubinets duke takuar banorë të përlotur. Ai tha se shumë prej tyre kanë vendosur të qëndrojnë dhe se autoritetet do të angazhohen për t’u siguruar atyre ndihmën humanitare.
Rusia njoftoi se ka grumbulluar dhjetëra tonë ndihma për banorët që nuk do të largohen. Pakot përfshijnë ushqime, ilaçe, artikuj higjienikë dhe karburant për gjeneratorët.
Një grua nga Oleshky i tha BBC-së se nuk do të largohej sepse nuk kishte leje të merrte me vete kafshët e saj. Ndërkohë, Olena, e cila jeton në Kiev, tregoi se gjyshja dhe anëtarët e tjerë të familjes së saj kanë vendosur të qëndrojnë në qytet.
“Brezi i moshuar nuk dëshiron të largohet”, tha Olena për BBC-në. Ajo shtoi se kishte mundur ta bindte të atin të largohej vetëm sepse sapo ishte bërë nënë; në të kundërt, ai nuk do ta njihte kurrë nipin apo mbesën e tij.
Olena tregoi edhe për fatin tragjik të tezes së gjyshes së saj, e cila vdiq dimrin e kaluar në Oleshky. Gruaja kishte humbur të dyja këmbët pasi kishte shkelur mbi një minë të mbuluar nga bora. Meqë nuk kishte mjete transporti, banorët e çuan në spital me një karrocë kopshti.
“Banorët i transportojnë të gjithë të plagosurit dhe të vdekurit në spital dhe në morg me karroca kopshti”, rrëfeu Olena.
Armëpushimi në rajonin e Khersonit pritet të mbyllet në fund të së dielës, më 1 nëntor. Kjo periudhë ka sjellë disa ditë qetësi, të parat në rajon që nga nisja e pushtimit të plotë rus të Ukrainës në shkurt të vitit 2022.
Banorët e Khersonit i thanë BBC-së se e kanë pritur me lehtësim ndalimin e përkohshëm të luftimeve. Por njëkohësisht ata druhen se Rusia mund ta përdorë këtë pauzë për të përforcuar pozicionet ushtarake në brigjet e lumit Dnipro dhe për të nisur një ofensivë të re pas përfundimit të armëpushimit.
Kremlini ka sqaruar se marrëveshja për Oleshky-n nuk duhet parë si shenjë e një gatishmërie për të shtrirë armëpushimin në pjesët e tjera të Ukrainës. Një grup i kufizuar gazetarësh të huaj është ftuar të ndjekë operacionin, ndërsa Moska pritet ta paraqesë atë si një nismë humanitare për mbrojtjen e popullsisë.
Megjithatë, shumë ukrainas mendojnë se Rusia synon të përmirësojë imazhin e saj në Shtëpinë e Bardhë dhe t’i sigurojë presidentit amerikan Donald Trump një avantazh politik përpara zgjedhjeve afatmesme në SHBA.
Për njerëzit e Oleshky-t, evakuimi është një mundësi për t’u larguar nga një qytet i rrënuar nga lufta, ku mungesa e shërbimeve bazë dhe rreziku i minave janë bërë pjesë e jetës së përditshme.
