Elbridge Colby, nënsekretar amerikan i Mbrojtjes për Politikat, mban një fjalim gjatë ceremonisë së përurimit të Memorialit të Desert Shield dhe Desert Storm në Uashington, D.C., SHBA.
Zyrtarë të Pentagonit u kanë kërkuar javët e fundit disa vendeve anëtare të NATO-s të zbusin retorikën e tyre lidhur me kërcënimin që paraqet Rusia, duke argumentuar se disa deklarata të udhëheqësve dhe zyrtarëve evropianë kanë cenuar sigurinë e kontinentit, thanë katër persona të njohur me çështjen, shkruan Reuters.
Ndër vendet që kanë marrë mesazhe me thirrjen për të treguar përmbajtje në deklaratat publike janë Lituania, Letonia dhe Estonia, thanë këta persona, të cilët folën në kushte anonimiteti. Nuk është e qartë nëse mesazhe të tilla, të përcjella gjatë takimeve dypalëshe, u janë komunikuar edhe qeverive të tjera evropiane.
Kërkesat amerikane vijnë në një kohë kur administrata Trump po rifillon përpjekjet për të nxitur arritjen e një marrëveshjeje të negociuar për t’i dhënë fund luftës në shkallë të plotë në Ukrainë, e cila tashmë ka hyrë në vitin e saj të pestë. Nisma e fundit kombinon stimuj për Rusinë, përfshirë lehtësimin e sanksioneve, me presionin ndaj Ukrainës për të ndalur sulmet ndaj infrastrukturës energjetike ruse.
I pyetur për koment, një zyrtar i Pentagonit tha: “Bisedat private mes aleatëve janë pikërisht të tilla, private, ndaj nuk do të komentojmë këto pretendime”.
Një nga personat tha se ndër komentet që kanë tërhequr vëmendjen e zyrtarëve amerikanë janë sugjerimet e udhëheqësve evropianë se Rusia është vënë në një situatë pa rrugëdalje dhe po përdor masa gjithnjë e më të dëshpëruara, ndërsa pushtimi i Ukrainës ka ngecur pothuajse plotësisht.
Sipas këtyre personave, kreu i politikave të Pentagonit, Elbridge Colby, një figurë kyçe në shqyrtimin që po zhvillohet për nivelet e trupave amerikane në Evropë, ishte një nga zyrtarët amerikanë që përcolli këtë mesazh. Reuters nuk arriti të përcaktonte se cilët zyrtarë të tjerë ishin përfshirë.
Asnjë nga personat e kontaktuar, mes të cilëve tre zyrtarë evropianë dhe një zyrtar amerikan, nuk sugjeroi se këshilla ishte komunikuar në mënyrë konfrontuese.
Evropa duhet të shmangë “provokimin” e Rusisë
Mesazhet amerikane pasqyrojnë një debat brenda NATO-s lidhur me mënyrën se si duhet trajtuar publikisht kërcënimi nga një Rusi gjithnjë e më agresive.
Disa zyrtarë perëndimorë argumentojnë se theksimi i kërcënimit që paraqet Moska mund t’i shërbejë interesave të Kremlinit, i cili, sipas tyre, synon të përhapë frikë dhe të dobësojë mbështetjen për Ukrainën.
Të tjerë argumentojnë se qeveritë evropiane duhet të jenë transparente, në mënyrë që qytetarët të kuptojnë se nevojiten sakrifica dhe burime për ta mbajtur Moskën nën kontroll. Kjo është veçanërisht e rëndësishme në një kohë kur Rusia duket se po përshpejton një fushatë të fshehtë sabotimi në të gjithë kontinentin.
Rusia ka mohuar se po zhvillon një fushatë të tillë.
Një nga personat e njohur me çështjen i tha Reuters se Colby i kishte thënë së fundmi një zyrtari baltik se nuk duhet të ketë asnjë “provokim” ndaj rusëve.
Sipas këtij personi, Colby përmendi si shembull të retorikës së padobishme deklaratat publike të evropianëve se Rusia ishte “e zënë në kurth si një mi”.
Nuk është e qartë se cilës deklaratë konkrete po i referohej Colby. Megjithatë, kryeministri i Estonisë, Kristen Michal, iu referua Putinit si “një mi i futur në qoshe” në fund të shtatorit, duke sugjeruar se udhëheqësi rus po i drejtohej sabotimit në Evropë, pasi Rusia ishte zhytur gjithnjë e më shumë në luftën në Ukrainë.
“Ne po ju ndihmojmë. Amerikanët janë aty”, tha një zyrtar tjetër evropian, duke përshkruar mesazhet private të fundit të Pentagonit. “Thjesht mos bëni zhurmë. Mos tërhiqni vëmendje”.
Në një takim tjetër të zhvilluar së fundmi, Pentagoni i kërkoi një delegacioni estonez të ishte “i matur” në komunikimet e tij, sipas një personi të informuar për takimin. Megjithatë, ky person nuk tha se zyrtarët e Pentagonit ishin ankuar për ndonjë deklaratë të caktuar.
Ministritë e Mbrojtjes të Lituanisë, Letonisë dhe Estonisë nuk iu përgjigjën kërkesave për koment, ndërsa NATO-ja refuzoi të komentonte.
Moska teston vendosmërinë e Evropës
Një nga zyrtarët evropianë tha se këshilla e Pentagonit, ndonëse u përcoll në mënyrë miqësore, ishte e pakuptueshme, duke pasur parasysh se shërbimet e inteligjencës në shtetet baltike kanë minimizuar vazhdimisht gjatë muajve të fundit mundësinë që Rusia të testojë mekanizmin e mbrojtjes së ndërsjellë të NATO-s.
Në të kundërt, shërbime të tjera të inteligjencës në NATO kanë paralajmëruar publikisht se Rusia mund ta shtojë ndjeshëm fushatën e saj të sabotimit në të ardhmen e afërt.
Mesazhet e Pentagonit drejtuar zyrtarëve të NATO-s vijnë në një moment të ndërlikuar për sigurinë evropiane.
Zyrtarë perëndimorë të inteligjencës kanë deklaruar se Moska ka intensifikuar së fundmi fushatën e sulmeve të mohueshme ndaj vendeve anëtare të NATO-s.
Të mërkurën, prokurorët gjermanë njoftuan se dy shtetas bjellorusë ishin arrestuar nën dyshimin se po planifikonin t’i vinin zjarrin një ndërtese ose një objekti të infrastrukturës kritike në zonën e Nurembergut. Në shtator, qeveria gjermane fajësoi Rusinë për një tentativë sulmi me dron në aeroportin Leipzig/Halle, akuza që Moska i ka mohuar.
Në të njëjtën kohë, zyrtarët amerikanë kanë diskutuar mundësinë e marrëveshjeve tregtare me Rusinë, si pjesë e përpjekjeve të administratës Trump për arritjen e paqes në Ukrainë. Këto përpjekje kanë shkaktuar reagime të përziera mes zyrtarëve evropianë, shumë prej të cilëve kërkojnë që Kremlini të vazhdojë të mbetet i izoluar ekonomikisht.
Ndërkohë, planifikuesit e Pentagonit po rishikojnë dislokimin e forcave amerikane në Evropë, një proces që mund të çojë në një reduktim të ndjeshëm të pranisë ushtarake amerikane në kontinent.
Zyrtarët amerikanë kanë deklaruar se vendet evropiane anëtare të NATO-s duhet të marrin përsipër më shumë përgjegjësi për mbrojtjen e tyre, veçanërisht në një kohë kur SHBA-ja po përqendrohet te kërcënimet në Lindjen e Mesme, Amerikën Latine dhe Azinë Lindore.
