Lajmi i fundit nga Spanja këtë javë ishte tronditës: një tjetër përplasje në linjën hekurudhore me shpejtësi të lartë në jug të Madridit, ku të vrarë mbetën 69 persona.
Kanë kaluar vetëm nëntë muaj që kur dy trena u përplasën pranë Kordobës, duke vrarë 46 persona. Tani 69 trupa janë nxjerrë, nga rrënojat e shpërndara mbi shina dhe poshtë një argjinature. Për familjet e viktimave është shkatërruese, një tragjedi.
Por është gjithashtu një katastrofë kombëtare që ka shkatërruar besimin në rrjetin hekurudhor të vendit dhe në qeverinë e udhëhequr nga socialistët të Pedro Sánchez. Kjo po zhvillohet vetëm disa javë para zgjedhjeve të përgjithshme të parakohshme që ai shpalli. Hetimi formal për katastrofën e trenit në Toledo sapo ka nisur, por qeveria ka qenë e shpejtë për të marrë kontrollin.
Që nga orët e para pas përplasjes, Ministri i Transportit Oscar Puente tha se faji ishte “gabim njerëzor”, duke ia hequr përgjegjësinë sa më shumë që të ishte e mundur kabinetit.
Të premten, ai u shfaq para shtypit për herë të dytë për të paraqitur ato që ai i quajti “fakte objektive” të rrëzimit dhe për t’iu kundërvënë një vale kritikash kundër qeverisë.
Partia Popullore (PP) e opozitës është midis atyre që kërkojnë dorëheqjen e tij si një veprim “moral” dhe “etik”. Në vend të kësaj, pasi shprehu “dhimbje dhe trishtim të madh” për viktimat, Puente kaloi në ofensivë.
Ai hodhi poshtë diskutimet për mungesë kronike të investimeve në infrastrukturë dhe këmbënguli që sistemi i sigurisë së sinjalizimit me shpejtësi të lartë i Spanjës, LZB, nuk ishte as i vjetër dhe as i pamjaftueshëm: Gjermania dhe Austria përdorin të njëjtin.
Në Spanjë, kjo ka dështuar 170 herë deri më tani këtë vit, zbuloi ai, por e quajti këtë “normale” dhe rreth mesatares së BE-së. Problemi lidhet me atë që ndodh më pas – kur sistemi dështon dhe kontrolli i linjës kalon në manual.
Në këtë rast, ministri theksoi një sërë gabimesh njerëzore që rezultuan katastrofike. Çështja kryesore ishte se në një moment një kontrollor i dha udhëzime një treni të bllokuar të riniste udhëtimin, duke e lejuar atë të përparonte me shpejtësi deri në 160 km/orë (100 mph) edhe pse një tren i dytë kishte ngecur në linjën përpara.
Përplasja e afërt ishte e qartë nga thirrjet audio dhe në ekranet e mëdha në qendrën e kontrollit në Madrid.
“Ata punuan. Ne kontrolluam. Ata mund të shihnin se çfarë po ndodhte”, konfirmoi Puente.
Por treni që po përparonte nuk mori kurrë urdhër të ndalonte.
“Unë nuk jam gjykatës… Por këto janë faktet.”
Pra, a do të merrte ai përgjegjësi personale dhe politike gjithsesi dhe do të jepte dorëheqjen? Puente e quajti “detyrë” të tij, përkundrazi, të qëndronte si ministër.
“Do të përballem me gjërat, do të shpjegoj, do të sqaroj”, tha ai.
“Do të mendoj se si ta përmirësoj sistemin dhe do t’u jap besim atyre që duan të udhëtojnë me tren dhe të ndihen të qetë e të sigurt”
Por spanjollët do të duhet shumë bindje.
“Ky nuk është vetëm një aksident shumë i rëndë, por i dyti brenda një kohe shumë të shkurtër”, thekson Paco Camas i sondazheve Ipsos.
Një hetim për aksidentin e janarit në Adamuz , pranë Kordobës, është ende i hapur, me raportet fillestare që sugjerojnë se ka pasur një çarje në shina – shumë e ndryshme nga përplasja e fundit. Por ka një ndikim të ngjashëm.
Për Ekipin Sánchez kjo është e fundit në një spirale krizash. Akuzat për korrupsion kundër të afërmve të ngushtë të kryeministrit vazhdojnë ende, të gjitha të mohuara.
Pastaj pati një fluks të papritur emigrantësh nga Maroku këtë verë në enklavën spanjolle të Ceutës. Kjo i bëri kundërshtarët e krahut të djathtë të bërtisnin për paaftësi dhe mungesë fondesh.
Më vonë, një video e një pensionisteje që po nxirrej me forcë nga shtëpia e saj u bë virale dhe shkaktoi protesta në rrugë. Atëherë Sánchez shpalli zgjedhje të parakohshme.
Shanset e tij për të fituar zgjedhjet dukeshin të pakta që para aksidentit të trenit. Tani ato kanë rënë ndjeshëm. Shumica e sondazheve të fundit treguan se PP e qendrës së djathtë doli e para dhe formoi një koalicion me Vox të ekstremit të djathtë.
“Ata e kanë këtë shumicë në pothuajse 95% të simulimeve që kemi bërë”, shpjegon Prof. Pablo Simon i Universitetit Carlos III të Madridit.
Por Sánchez kishte zhvilluar një fushatë pozitive, duke u përpjekur të joshte votuesit apatikë në qendrat e votimit që të votonin socialistët. Papritmas, toni ka ndryshuar.
“Ata e kanë humbur plotësisht kontrollin e axhendës dhe emocioneve të kësaj fushate”, thotë Simon.
Ekziston edhe zemërimi. Në Madrid ka pasur protesta të vogla për aksidentin hekurudhor, të udhëhequra nga grupe të ekstremit të djathtë, dhe një numër i madh policë janë në gatishmëri këtë fundjavë përpara përplasjeve të mëtejshme të mundshme, të organizuara në internet. /BBC/
