Kryeministri kanadez, Mark Carney pas një samiti dypalësh në Montreal ka deklaruar se Kanadaja dhe Bashkimi Evropian synojnë të përfundojnë negociatat mbi “anëtarësimin e asociuar” të mundshëm të vendit në bllok deri në qershor 2027.
Statusi i propozuar, i cili nuk ka bazë në traktatet e BE-së, synon t’i afrojë dy aleatët në tre fusha: politika, programet dhe qeverisja. Megjithatë, implikimet e tij praktike mbeten për t’u negociuar.
Përpara samitit, Gjermania kundërshtoi termin “anëtar i asociuar” gjatë negociatave mbi një deklaratë të përbashkët. Teksti përfundimtar në vend të kësaj i referohet një “bashkëpunimi gjithnjë e më të ngushtë”. Megjithatë, Carney dukej i vendosur të ndiqte vizionin.
“Ne po punojmë drejt partneritetit më të thellë të mundshëm përveç anëtarësimit, për shkak të gjeografisë sonë, me Kanadanë që bëhet anëtarja e parë e asociuar e Bashkimit Evropian”, tha Carney në konferencën për shtyp përmbyllëse.
“Në muajt në vijim, ne do të përcaktojmë substancën, shkallën dhe fushëveprimin e plotë të kësaj forme të re anëtarësimi”, shtoi ai.
Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen vuri në dukje disa përfitime të menjëhershme, duke përfshirë integrimin e plotë të Kanadasë në programet Horizon dhe Erasmus, si dhe kredinë mbështetëse prej 90 miliardë eurosh për Ukrainën.
Samiti zgjeroi gjithashtu bashkëpunimin në tregtinë dixhitale, energjinë , lëndët e para kritike, superkompjuterët, inteligjencën artificiale dhe teknologjinë satelitore.
“Koncepti i një anëtari të asociuar është një territor i panjohur, por ne kemi ambicien, besimin dhe kreativitetin për ta formësuar atë së bashku”, tha von der Leyen.
Komisioni Evropian dhe qeveria kanadeze do të mbajnë një takim kolegjial me kabinetin në pranverë për të detajuar propozimin. Më pas, Carney pritet të marrë pjesë në një samit të liderëve të BE-së në qershor, kur shpreson të përfundojë negociatat.
Mbetet e paqartë se si do të ratifikohet marrëveshja në të gjithë Evropën. Carney më parë është zotuar ta hedhë propozimin në votim në parlamentin kanadez.
