Gjendja e arsimit parauniversitar dhe përparësitë për përmirësimin e tij u diskutuan të hënën në një tryezë të Komisionit parlamentar për Arsim. Financimi i pamjaftueshëm, vështirësitë në zbatimin e kurrikulës, cilësia e mësimdhënies dhe lidhja e shkollimit me tregun e punës ishin ndër çështjet kryesore. Përfaqësuesit e institucioneve kërkuan bashkëpunim më të gjerë, ndërsa ekspertët e cilësuan situatën alarmante dhe bënë thirrje për një pakt nacional për arsimin.
Drejtori i ETEA-s, Agon Ahmeti, kërkoi një marrëveshje gjithëpërfshirëse që të kapërcejë interesat partiake dhe të grupeve të tjera me pushtet. Sipas tij, ndërhyrja është urgjente dhe shpallja e arsimit si përparësi qeveritare nuk mjafton. Ai iu referua studimeve sipas të cilave 85 për qind e nxënësve nuk e kanë të zhvilluar mendimin kritik dhe ngriti pyetjen nëse Kosova ka një vizion për qytetin që dëshiron të ketë.
Të lidhura
None found
Kryetari i Komisionit për Arsim dhe Shkencë, Enver Hoxhaj, tha se arsimi në Kosovë ndodhet në një krizë të vazhdueshme. Ai vlerësoi se strategjia 2021-2026 nuk është shoqëruar me një debat të mirëfilltë për zbatimin dhe bilancin e saj. Sipas Hoxhajt, ajo që ndodh në klasë varet nga përgatitja dhe paga e mësimdhënësit, si edhe nga vetë procesi mësimor.
Hoxhaj ngriti shqetësimin se, ndonëse kurrikula e re është ndër më modernet, shumë nxënës vazhdojnë të mësojnë përmendësh në vend që të fitojnë shkathtësi. Ai përmendi gjithashtu rezultatet në testin ndërkombëtar PISA, i cili, sipas tij, nxjerr në pah problemet e arsimit, si dhe debatet e vazhdueshme për tekstet shkollore, lidhjen e arsimit me tregun e punës dhe Këshillin e prindërve.
Zëvendësministri i Arsimit, Përparim Kryeziu, theksoi se për strategjinë arsimore duhet të mbajnë përgjegjësi së bashku institucionet, komunat, shkollat, shoqëria civile dhe prindërit. Ai bëri të ditur se mësimi tërëditor zbatohet aktualisht vetëm në Prishtinë dhe Kamenicë. Përpara zgjerimit të kësaj forme organizimi, sipas tij, duhet të nxirren mësime nga përvoja e dy komunave, të përgatitet infrastruktura dhe të përshtatet kurrikula.
Kryeziu njoftoi se po hartohet një protokoll për ndërtimin e shkollave, të cilin duhet ta ndjekin investimet e reja për krijimin ose përshtatjen e infrastrukturës ekzistuese. Për arsimin profesional, ai tha se aktualisht ka 16 profile të arsimit dual dhe pritet të shtohen të tjera. Ai kërkoi bashkëpunim më të afërt me bizneset, që investimet t’i bëjnë shkollat profesionale më të ngjashme me ndërmarrjet dhe t’u përgjigjen nevojave të tregut të punës.
Drejtori i Arsimit në Prishtinë, Arianit Elshani, paralajmëroi se shtrirja e mësimit tërëditor përbën një barrë të rëndë financiare për komunat. Ai kërkoi trajtim të qartë të çështjes së buxhetit në rrethanat aktuale, veçanërisht për rekrutimin e mësimdhënësve, të cilin e cilësoi të papërballueshëm për komunat dhe drejtuesit e arsimit.
Për shpërndarjen e fondeve ngriti shqetësim edhe Osman Buleshkaj nga Instituti Pedagogjik i Kosovës. Ai tha se ekziston një hendek mes politikave të hartuara dhe zbatimit të tyre në klasë: 80 për qind e buxhetit të arsimit shkon për paga, ndërsa investimet për përmirësimin e mësimdhënies mbeten sfidë. Buleshkaj kërkoi një sistem më efikas përpara vendimeve të ardhshme të Qeverisë dhe Kuvendit të Kosovës.
Edhe diskutimet e folësve të tjerë nxorën në pah nevojën për koordinim më të madh ndërinstitucional, financim të qëndrueshëm dhe reforma që ndikojnë drejtpërdrejt në cilësinë e mësimit, përtej hartimit të strategjive dhe politikave arsimore.
