“Nuk doja t’a lëshoja më nga krahët”, pas 1711 ditësh ndarje, përqafime dhe lot në ribashkimin e familjeve ukrainase

Operacioni u bë i mundur falë një armëpushimi të përkohshëm, të kërkuar nga Papa Leone XIV dhe të ndërmjetësuar me ndihmën e Zonjës së Parë të SHBA-së, Melania Trump.

Një përqafim që kishte pritur 1711 ditë. Ky ishte momenti emocionues kur Dmytro, 54 vjeç, u ribashkua me bashkëshorten e tij, Larisa, pas më shumë se katër vitesh ndarje për shkak të luftës në Ukrainë.

Dmytro, ushtar në ushtrinë ukrainase, e priti bashkëshorten pranë kufirit, me sytë të mbërthyer në horizont, duke pritur autobusin që transportonte të evakuuarit nga qyteti i Oleshky-t, në jug të Ukrainës. Kur Larisa zbriti nga autobusi të shtunën pasdite, emocionet ishin të papërmbajtshme. Ai e puthi vazhdimisht dhe e mbajti fort në krahë, sikur të mos dëshironte ta lëshonte më kurrë.

Por pas këtij ribashkimi që preku zemrat e shumë njerëzve, fshihet një histori e gjatë vuajtjesh, urie dhe mbijetese. Larisa ka humbur rreth një të tretën e peshës trupore gjatë qëndrimit në qytetin e pushtuar nga forcat ruse. Ajo dhe bashkëshorti kishin arritur të largonin vajzën e tyre, por Larisa vendosi të qëndronte, nga frika se mund të ndalohej në pikat ushtarake ruse gjatë të ashtuquajturit proces i “filtrimit”, ku qytetarët ukrainas përballeshin me marrje në pyetje, shpesh poshtëruese dhe të dhunshme. Ajo shpresonte se situata do të përmirësohej, por realiteti u bë gjithnjë e më i vështirë.

Oleshky u godit nga përmbytje të mëdha në vitin 2023, pas shembjes së digës së Nova Kakhovkës, për të cilën autoritetet ukrainase kanë fajësuar Rusinë. Në vitet që pasuan, luftimet e ashpra e përkeqësuan edhe më shumë gjendjen humanitare. Në shtator, autoritetet ukrainase raportuan se qyteti kishte mbetur pa ushqime dhe furnizime bazë, pa energji elektrike, gaz dhe ilaçe.

Disa banorë kanë deklaruar për CNN se nuk kishin marrë furnizime ushqimore që prej verës. Një grua tregoi se nuk kishte konsumuar bukë prej më shumë se një viti dhe kishte mbijetuar kryesisht me perime të mbjella në kopshtin e saj, si domate dhe tranguj.

Një tjetër i evakuuar, Oleksandr, e përshkroi largimin si shpëtim nga ferri.

“Është hera e parë në jetën time që ndihem kaq mirë”, u shpreh ai për CNN, duke treguar se kishte mbijetuar me ushqimet e konservuara dhe turshitë që banorët kishin lënë në apartamente.

Presidenti ukrainas, Volodymyr Zelensky, njoftoi mbërritjen e të evakuuarve përmes “Telegramit”, duke falënderuar Melania Trump për ndihmën në ndërmjetësimin e marrëveshjes. Ai vlerësoi gjithashtu gazetarët, drejtuesit politikë dhe të gjithë ata që tërhoqën vëmendjen ndërkombëtare ndaj situatës dramatike në Oleshky.

“Kur bota kushton vëmendje, njerëzit shpëtohen”, deklaroi Zelensky.

Nga ana e saj, Melania Trump e cilësoi operacionin si një dëshmi se njerëzimi mund të qëndrojë mbi luftën.

“Rasti i Oleshky-t dëshmon se mund ta vendosim njerëzimin mbi luftën”, shkroi ajo në rrjetin social X.

Të dielën, Zonja e Parë amerikane e quajti armëpushimin një sukses dhe përgëzoi Rusinë dhe Ukrainën për bashkëpunimin në kuadër të operacionit humanitar.

Në operacion u përfshi edhe Avokati i Popullit i Ukrainës, Dmytro Lubinets, i cili udhëtoi drejt Oleshky-t për të shoqëruar personalisht të evakuuarit. Ai e cilësoi operacionin jashtëzakonisht të vështirë, por shprehu shpresën se kjo përvojë mund të shërbejë si model për evakuime të tjera humanitare.

“Ne kemi një përvojë pozitive dhe unike se si të negociojmë me palën ruse, me rolin koordinues të Melania Trump”, deklaroi Lubinets për CNN.

Ai shtoi se në shumë vendbanime të tjera ekzistojnë probleme të ngjashme me mungesën e ushqimeve dhe ilaçeve dhe se Ukraina synon të vijojë përpjekjet për shpëtimin e civilëve.

Ndërkohë, ushtria ukrainase njoftoi se të dielën kishte evakuuar edhe 167 persona nga zona të rajonit të Khersonit, të cilat ishin përballur me bombardime të përditshme ruse. Mes tyre ishin 22 fëmijë dhe 21 persona me lëvizshmëri të kufizuar. Armëpushimi përfundoi më 1 nëntor. Sipas Lubinets, të dyja palët i respektuan angazhimet e tyre gjatë gjithë operacionit. Për shumë banorë, kthimi në territorin ukrainas nuk ishte aspak i lehtë.

Rrugët drejt Oleshky-t ishin të minuara dhe të mbushura me mbetje automjetesh dhe dronësh. Për këtë arsye, evakuimi i drejtpërdrejtë përmes lumit Dnipro nuk ishte i mundur. Pas një operacioni dyditor për çminimin e rrugëve, të premten banorët që dëshironin të largoheshin nisën udhëtimin përmes gadishullit të Krimesë, të pushtuar nga Rusia, drejt qytetit Anapa, në rajonin rus të Krasnodarit.

Prej andej, ata udhëtuan me avion drejt Gomelit në Bjellorusi dhe më pas me autobus drejt Ukrainës. Në mesin e të evakuuarve ishte edhe familja Paliy, e cila u ribashkua pas tre vitesh ndarje. Zhanna Ptakhova dhe vajzat e saj, Elizaveta dhe Daria, kishin arritur të largoheshin më herët nga Oleshky, ndërsa bashkëshorti dhe babai i vajzave kishte qëndruar në qytet për t’u kujdesur për shtëpinë familjare.

Ai kishte arritur ta përshtaste banesën për të mbijetuar pa energji elektrike, gaz dhe ngrohje. Ndërtoi një sobë, mbajti pula dhe mbolli një kopsht për të siguruar ushqimin. Kur autobusi mbërriti, ribashkimi ishte i menjëhershëm.

“I dallova vajzat e mia menjëherë mes gjithë njerëzve të tjerë, që kur ishin ende në autobus”, tregoi Mykhailo Paliy.

Sipas Institutit për Studimin e Luftës (ISW), rreth 40 për qind e popullsisë së Oleshky-t, e cila para luftës arrinte në afro 24 mijë banorë, kishte arritur të largohej drejt territoreve të kontrolluara nga Ukraina në fazat e para të luftimeve. Megjithatë, mijëra të tjerë mbetën pas, të pamundur ose të pavullnetshëm për t’u larguar.

Gjatë operacionit, disa banorë zgjodhën të qëndronin në Oleshky, ndërsa një grup tjetër vendosi të largohej drejt Rusisë. Autoritetet ruse njoftuan se këta të fundit u pritën në një qendër të përkohshme akomodimi në Simferopol, në Krime.

Për familjet që u ribashkuan pas vitesh ndarje, kthimi në Ukrainë shënon fillimin e një kapitulli të ri, pas një periudhe të gjatë frike, izolimi dhe vuajtjesh. Historia e Oleshky-t mbetet një tjetër dëshmi e pasojave humanitare të luftës në Ukrainë dhe e rëndësisë së marrëveshjeve që mundësojnë shpëtimin e civilëve.

Top Channel