Përfaqësuesja e Lartë e Bashkimit Evropian për Politikën e Jashtme dhe të Sigurisë, Kaja Kallas, prezantoi gjetjet e raportit vjetor të Komisionit Evropian për Zgjerimin, duke theksuar rëndësinë strategjike të këtij procesi për sigurinë e Evropës.
Kallas e renditi Shqipërinë mes katër vendeve më të avancuara drejt anëtarësimit në BE, së bashku me Malin e Zi, Moldavinë dhe Ukrainën.
Ajo vlerësoi hapjen e të gjithë grup-kapitujve të negociatave nga Shqipëria në pak më shumë se një vit, por theksoi se vendi duhet të ruajë ritmin dhe të përshpejtojë reformat.
Fjalimi i plotë i Kaja Kallas:
“Sot, Komisioni Evropian miratoi raportin vjetor për Zgjerimin, një dokument që vlerëson ecurinë e 10 vendeve në procesin e anëtarësimit.
Që nga publikimi i raportit të vitit të kaluar, perspektiva e sigurisë në Evropë është përkeqësuar ndjeshëm.
Lufta, konkurrenca strategjike dhe pasiguria ekonomike janë shtuar. Ka pak shpresa për një përfundim të afërt të luftës agresore të Rusisë kundër Ukrainës. Sulmet në zonën gri dhe aktet e sabotimit kundër Evropës janë në rritje.
Bashkimi na bën më të fortë. Një Bashkim Evropian më i madh nënkupton gjithashtu forcimin e sigurisë së Evropës, rritjen e peshës sonë gjeopolitike në arenën ndërkombëtare, si dhe të aftësisë sonë për të ushtruar ndikim. Ai nënkupton një treg më të madh dhe mundësi të reja për ekonomitë tona.
Raporti i sotëm përcjell një mesazh të qartë: reformat sjellin rezultate. Anëtarësimi po afrohet për vendet që përmbushin detyrimet e tyre. Për herë të parë, ne prezantojmë udhërrëfyes për negociatat e anëtarësimit me Malin e Zi, Shqipërinë, Moldavinë dhe Ukrainën.
Këto katër vende janë më të avancuarat në rrugën drejt anëtarësimit. Komisionerja Kos do t’ju paraqesë në detaje vlerësimet për secilin vend. Por më lejoni të theksoj pikat më të rëndësishme për sigurinë evropiane.
Mali i Zi është vendi më pranë vijës së finishit, me një rrugë të qartë drejt nënshkrimit të traktatit të anëtarësimit deri në verën e ardhshme.
Shqipëria ka hapur të gjithë grupkapitujt e negociatave në pak më shumë se një vit. Detyra tani është të ruajë këtë ritëm duke përshpejtuar reformat.
Moldavia vazhdon të përparojë, pavarësisht presionit të jashtëm të paprecedentë. Angazhimi i saj ndaj reformave dhe përafrimit me legjislacionin e Bashkimit Evropian ka mbetur i qëndrueshëm.
Ukraina po ndërmerr reforma gjithëpërfshirëse nën bombardimet ruse. Asnjë vend kandidat nuk ka ndërmarrë ndonjëherë reforma të kësaj përmase ndërkohë që ndodhet në luftë, dhe kjo meriton vlerësim. Bazuar në përparimin e Ukrainës, ne duhet të avancojmë drejt hapjes së të gjithë grupkapitujve të negociatave përpara fundit të vitit.
Për Bosnjë-Hercegovinën, Kosovën, Maqedoninë e Veriut dhe Serbinë, perspektiva është e pabarabartë.
Turqia mbetet një vend kandidat dhe një partner kyç, por kushtet që çuan në bllokimin e procesit të saj të anëtarësimit vazhdojnë të jenë të pranishme.
Gjeorgjia ka hyrë në një kurs përplasjeje me Bashkimin Evropian për shkak të regresit demokratik dhe çështjeve që lidhen me të drejtat themelore. Procesi i anëtarësimit të Gjeorgjisë mbetet faktikisht i pezulluar.
Meritat dhe reformat do të vazhdojnë të përcaktojnë ritmin e anëtarësimit, ashtu si edhe respektimi i shtetit të së drejtës dhe i të drejtave themelore.
Dua të theksoj se angazhimet e ndërmarra gjatë rrugës drejt anëtarësimit nuk përfundojnë pas hyrjes në Bashkimin Evropian.
Raporti i këtij viti e vendos edhe më qartë në qendër të vëmendjes dimensionin e sigurisë në procesin e zgjerimit. Për herë të parë, ai përfshin një seksion të posaçëm për Sigurinë dhe Mbrojtjen.
Gjatë vitit të kaluar, shumica e vendeve kandidate kanë rritur dhe kanë ruajtur nivele të larta përafrimi me Politikën e Jashtme dhe të Sigurisë të Bashkimit Evropian. Kjo përbën një shprehje të rëndësishme të orientimit të tyre strategjik dhe të përkushtimit ndaj vlerave të BE-së.
Shumë vende kandidate tashmë kontribuojnë në sigurinë e Evropës.
Ukraina është vija e parë e mbrojtjes së Evropës kundër Rusisë. Përvoja e Kievit në fushën e betejës është e pakrahasueshme dhe ka rëndësi vendimtare për sigurinë dhe gatishmërinë mbrojtëse të Evropës.
Moldavia dhe partnerët tanë në Ballkanin Perëndimor kontribuojnë në misionet dhe operacionet e Bashkimit Evropian. Ata ndihmojnë në mbrojtjen e kufijve tanë dhe në luftën kundër manipulimit të informacionit nga aktorë të huaj.
Këto kontribute forcojnë gjithashtu sigurinë tonë. Një Bashkim Evropian më i madh në të ardhmen mund të mbështetet në kontributet që këto vende japin që sot.
Për dekada me radhë, zgjerimi ka qenë politika e jashtme më e suksesshme e Bashkimit Evropian.
Çdo raund zgjerimi e ka forcuar kontinentin tonë. Realiteti i sotëm gjeopolitik e bën raundin e ardhshëm të zgjerimit edhe më urgjent.
Kur vendet që bëjnë përparim lihen në pritje, paqëndrueshmëria zë rrënjë.
Zgjerimi është një investim i drejtpërdrejtë në sigurinë e Evropës”.
