Shqipëria dhe Mali i Zi i kanë kërkuar NATO-s të dërgojë ekspertë në të dy vendet për t’i ndihmuar në përballjen me fushatat e dezinformimit dhe ndikimit online, të cilat dy ministrat e Mbrojtjes ia atribuojnë Rusisë. Kërkesa vjen në një kohë kur autoritetet evropiane paralajmërojnë për shtimin e operacioneve hibride që synojnë të nxisin përçarje dhe destabilizim në vendet e rajonit.
Në dy intervista të veçanta, ministri i Mbrojtjes i Shqipërisë, Ermal Nufi, dhe homologu i tij malazez, Dragan Krapovic, argumentuan se Aleanca duhet të shtojë mbështetjen për vendet që përballen me fushata të organizuara në rrjetet sociale.
“Rusia në mënyrë të vazhdueshme po drejton fushata informacioni që kanë si objektiv shtresat vulnerabël në Malin e Zi dhe në shoqëri të tjera në Ballkanin Perëndimor”, deklaroi Krapovic.
Shqetësimi lidhet edhe me proceset politike dhe integrimin evropian të dy vendeve. Podgorica synon anëtarësimin në Bashkimin Evropian në vitin 2028, ndërsa Shqipëria ka si objektiv përfundimin e procesit të integrimit deri në fund të kësaj dekade. Mali i Zi pritet të zhvillojë zgjedhjet e përgjithshme në vitin 2027, ndërsa Shqipëria përballet me zgjedhjet vendore të parashikuara për majin e ardhshëm.
Ministri shqiptar Ermal Nufi kërkoi që NATO të marrë një rol më aktiv në identifikimin dhe kundërpërgjigjen ndaj aktorëve që zhvillojnë operacione ndikimi në internet. Sipas tij, Aleanca duhet të krijojë edhe një mekanizëm të posaçëm reagimi, me ekspertë që mund të ndihmojnë vendet anëtare dhe partnere kur përballen me kërcënime të tilla.
Nufi tha se Shqipëria është përballur gjatë vitit të fundit me një fushatë të gjerë në rrjetet sociale, e cila, sipas tij, ka nxitur urrejtjen dhe zemërimin në shoqëri.
“Ka organizata që lidhen indirekt me Rusinë. Ne kemi vënë re ndërveprimin e tyre online”, u shpreh ministri, duke shtuar se NATO duhet ta shqyrtojë më nga afër këtë çështje.
Rusia dhe Irani kanë mohuar përfshirjen në lëvizjet e protestave. Ndërkohë, NATO ka një precedent të mëparshëm mbështetjeje për Shqipërinë: në vitin 2022, pas sulmit kibernetik iranian që paralizoi shërbimet qeveritare, Aleanca dërgoi një ekip për të ndihmuar vendin.
Kërkesa e dy ministrave vjen në sfondin e shqetësimeve në rritje në Evropë për sabotazhin dhe luftën hibride. Zyrtarët e NATO-s kanë paralajmëruar se operacione të tilla synojnë të dobësojnë unitetin e Aleancës dhe të pengojnë mbështetjen ushtarake për Ukrainën.
Dërgimi i një ekipi ekspertësh në Shqipëri dhe Mal të Zi do të kërkonte zakonisht konsensusin e vendeve anëtare të NATO-s. Megjithatë, tre diplomatë të Aleancës, të cilët folën në kushte anonimiteti, thanë se vendet anëtare do të ishin të hapura për shqyrtimin e kësaj mundësie.
Ata paralajmëruan, nga ana tjetër, se çdo reagim i NATO-s nuk duhet të përdoret për qëllime të politikës së brendshme në Shqipëri.
Një zyrtar i Aleancës, duke folur në emër të saj, deklaroi se NATO mund të shtojë mbështetjen nëse kjo kërkohet nga vendet përkatëse.
“Vendet aleate kanë intensifikuar përgatitjet për t’u përballur me veprimet destabilizuese, për t’i parandaluar ato dhe për t’u mbrojtur prej tyre, duke përfshirë edhe përmirësimin e mbrojtjes së tyre kibernetike”, theksoi zyrtari.