Nga av. Eugen Beçi*
Miratimi i Vendimit Nr. 13, datë 2.11.2026, nga Mbledhja e Gjyqtarëve të Gjykatës Kushtetuese, përmes të cilit u miratua Aneksi për procedurat gjyqësore gjatë shqyrtimit të çështjeve të juridiksionit të rivlerësimit, shënon një devijim shqetësues dhe të papranueshëm nga arkitektura kushtetuese e vendit.
Ky akt nuk është thjesht një zvarritje burokratike e një regjimi kalimtar të mbaruar më 17 qershor 2026, por një cënim i hapur i sovranitetit të drejtësisë kushtetuese përmes legjitimimit të ndërhyrjeve të huaja të paprecedenta.
Është e patolerueshme se si burokratët e huaj të ONM-së, të paguar majmë me paratë e taksapaguesve, vazhdojnë të sillen si sundimtarë kolonialë mbi drejtësinë shqiptare, duke kapërcyer çdo kufi të mandatit të tyre dhe duke arritur deri aty sa të futen brenda vetë shenjtërores së dhomës së këshillimit.
ONM, “paternalizmi i Huaj”
Neni 5, pika 2/c e Aneksit të miratuar parashikon që vëzhguesit ndërkombëtarë të Operacionit Ndërkombëtar të Monitorimit (ONM) të jenë të pranishëm gjatë të gjitha fazave, përfshirë “dhomën e këshillimit” dhe “marrjen e vendimit”. Ky përbën kulmin e absurditetit juridik dhe një cënim skandaloz të standardeve themelore të një procesi të rregullt ligjor.
Dhoma e Këshillimit është hapësira e shenjtë, e fshehtë dhe e pacënueshme, ku trupa gjykuese e Gjykatës Kushtetuese diskuton lirshëm, pa presion, në mënyrë konfidenciale dhe krejtësisht të pavarur për formimin e bindjes së saj juridike.
Lejimi i burokratëve të huaj të ONM-së, të cilët, të rehatuar në pozita luksi, nuk japin llogari para qytetarëve shqiptarë, brenda dhomës së këshillimit, tjetërson hapur natyrën e Gjykatës Kushtetuese.
Kjo e shndërron atë nga një gjykatë e pavarur sovrane në një protektorat të kontrolluar nga jashtë, ku vendimmarrja gjyqësore monitorohet në kohë reale nga individë që vetëm mbrojnë agjenda burokratike dhe jo shtetin e së drejtës.
Regjim i Përhershëm i Jashtëzakonshëm
Regjimi i rivlerësimit kalimtar (vetingu) u konceptua si një masë e jashtëzakonshme dhe e përkohshme, me afate të përcaktuara rreptësisht.
Me mbarimin e mandatit të KPA-së më 17.06.2026, Kushtetuta parashikon shprehimisht në nenin 179/b, pika 9, detyrimin e Kuvendit për të shfuqizuar këtë aneks.
Në vend të kësaj, përmes këtij vendimi të Gjykatës Kushtetuese dhe nën presionin e burokratëve të huaj që duan të ruajnë karriget e tyre, po tentohet të instalohet një regjim i përhershëm i jashtëzakonshëm, duke mbajtur gjallë struktura hetimore nën rrogoz.
3. Cënimi i ndarjes dhe balancimit të pushteteve
Gjykata Kushtetuese ka për detyrë të mbrojë ekuilibrin kushtetues dhe parimin e ndarjes së pushteteve.
Duke pranuar të adoptojë rregulla hibride, ku burokratët e huaj hyjnë deri në dhomën e këshillimit dhe ku vetë Gjykata merr rolin e një organi rivlerësimi, ajo bie në konflikt flagrant interesi.
Një gjykatë që shndërrohet në palë të një procesi hetimor-administrativ nuk mund të jetë më pas gjykatë neutrale e kontrollit kushtetues për këto çështje.
“Karburant” për makineri të skaduar
Përpjekja për të futur në të ashtuquajturat “çështje të papërfunduara” situata që nuk lidhen me ngarkesën e mbartur, përfshirë trajtimin artificial të vendimeve të Gjykatës Europiane të Drejtave të Njeriut (Strasburg), si pretekst për të rihapur cikle të reja hetimore, dëshmon një vullnet të qartë të qarqeve burokratike për të evituar përfundimin ligjor të vetingut.
Vendimet e Strasburgut kërkojnë zbatim të standardeve të Konventës, por ato nuk mund të shërbejnë kurrë si karburant për të mbajtur në jetë një makineri të skaduar.
Goditje ndaj sovranitetit
Vendimi Nr. 13, datë 2.11.2026, i Gjykatës Kushtetuese nuk është thjesht një gabim procedural; ai është një goditje frontale ndaj sovranitetit të shtetit të së drejtës.
Përfshirja e burokratëve të ONM-së në dhomën e këshillimit, të cilët marrin pagat marramendëse të taksapaguesve ndërkombëtarë e vendas për të shkelur hapur pavarësinë tonë institucionale, përbën një precedent poshtërues.
Në mungesë të veprimit të Kuvendit për të zbatuar nenin 179/b, pika 9, të Kushtetutës, ky vendim legalizon një përjetësim kolonial të vetingut, duke shembur themelet e sigurisë juridike.
* Ish-drejtues i Prokurorisë për Krime të Rënda
LEXO EDHE:
Një “lobim i rëndomtë”/ Gjykata Kushtetuese merr në punë ekspertët e ONM-së, pasi u mbaroi mandati
