Paketimet plastike të ushqimit janë pjesë e përditshmërisë: mbështjellin produktet në dyqane, ruajnë ushqimin në frigorifer dhe përdoren në shumë produkte shtëpiake. Por një studim i ri ngre pyetje për një përbërës që u prezantua si alternativë më e sigurt ndaj kimikateve të mëparshme
Bëhet fjalë për DINCH, një substancë që i bën materialet plastike më të buta dhe fleksibile. Studimi i publikuar në revistën shkencore Environment International e ka lidhur ekspozimin gjatë shtatzënisë me peshë dhe gjatësi pak më të ulët të foshnjave në lindje.
Megjithatë, bëhet fjalë për një lidhje statistikore, jo për provë se kimikati i ka shkaktuar drejtpërdrejt këto ndryshime.
Çfarë është DINCH dhe ku përdoret?
Për vite me radhë, industria përdori ftalate për ta bërë plastikën më elastike. Me shtimin e shqetësimeve për efektet e disa ftalateve në shëndet, prodhuesit nisën t'i zëvendësonin me substanca të tjera.
Një prej tyre është DINCH, i cili përdoret në disa ambalazhe plastike fleksibile të ushqimit, lodra, pajisje mjekësore, materiale dyshemeje dhe produkte të tjera.
Ai u promovua si alternativë me profil më të mirë sigurie, por ndikimi i tij gjatë shtatzënisë ende nuk është studiuar mjaftueshëm, transmeton Telegrafi.
Çfarë zbuloi studimi me mbi 6.600 shtatzëni?
Studiuesit e NYU Langone Health analizuan të dhënat e 6.617 shtatzënive nga programi amerikan ECHO, i mbështetur nga Institutet Kombëtare të Shëndetësisë të SHBA-së.
Ata matën në urinë tri produkte të shpërbërjes së DINCH dhe i krahasuan rezultatet me peshën, gjatësinë dhe moshën gestacionale të foshnjave në lindje.
Sipas analizës, rreth 50–70 për qind e grave kishin nivele të matshme të metabolitëve të DINCH, varësisht nga përbërësi i matur.
Prania e tyre në urinë tregon ekspozim ndaj kimikatit, por nuk përcakton nga cili produkt ka ardhur ai. Prandaj, rezultatet nuk mund t'i atribuohen vetëm paketimit të ushqimeve.
Për çdo rritje dhjetëfish të një treguesi të ekspozimit, pesha mesatare e foshnjave në lindje ishte rreth 27 gramë më e ulët.
Ekspozimi më i lartë shoqërohej gjithashtu me gjasa më të mëdha që foshnja të klasifikohej si e vogël për moshën gestacionale, pra me peshë nën percentilin e dhjetë për javën përkatëse të shtatzënisë.
Megjithëse 27 gramë mund të duken pak, studiuesit theksojnë rëndësinë e vlerësimit të ndryshimeve në rritjen fetale. Kjo shifër është mesatare statistikore, jo parashikim për një shtatzëni të caktuar.
towfiqu_barbhuyia
Pse ka rëndësi zhvillimi i fetusit?
Rritja e pamjaftueshme gjatë shtatzënisë mund të lidhet me rreziqe më të mëdha për shëndetin më vonë, përfshirë probleme metabolike, kardiovaskulare dhe të zhvillimit.
Kjo nuk do të thotë se DINCH është provuar të shkaktojë këto sëmundje.
Studimi tregoi se lidhjet me disa tregues ishin më të forta gjatë tremujorit të tretë. Rezultatet ndryshonin edhe sipas gjinisë së foshnjës, gjë që kërkon hulumtime të mëtejshme.
Studimet laboratorike në qeliza dhe kafshë kanë sugjeruar se produktet e shpërbërjes së DINCH mund të ndërhyjnë në funksionimin hormonal dhe proceset inflamatore, por këta mekanizma nuk janë vërtetuar ende te gratë shtatzëna.
Kur një zëvendësues më i sigurt ngre shqetësime të reja
Shkencëtarët e quajnë këtë fenomen zëvendësim të papërshtatshëm: një kimikat problematik zëvendësohet me një tjetër, efektet afatgjata të të cilit nuk njihen plotësisht.
Autori kryesor i studimit, dr. Leonardo Trasande, kërkon që kimikatet të testohen më rigorozisht përpara përdorimit të gjerë, në vend që rreziqet e mundshme të hetohen vetëm pas ekspozimit të popullatës.
Si ta zvogëloni ekspozimin në përditshmëri?
Konsumatorët mund të ndërmarrin disa masa të thjeshta:
- Të përdorin enë qelqi ose çeliku për ruajtjen e ushqimeve.
- Të shmangin ngrohjen e ushqimit në ambalazhe plastike që nuk janë të përshtatshme për këtë qëllim.
- Të zgjedhin alternativa pa plastikë kur është e mundur.
- Të ndjekin udhëzimet e prodhuesve për përdorimin e sigurt të ambalazheve.
Kjo nuk do të thotë se çdo paketim plastik përmban DINCH apo se përdorimi i tij shkakton automatikisht dëme.
Për gratë shtatzëna, mesazhi është të zvogëlojnë ekspozimet e panevojshme pa u alarmuar. Studimi ngre pyetje të rëndësishme për sigurinë e materialeve të përditshme, por nevojiten kërkime të tjera për të përcaktuar nëse ekziston një marrëdhënie shkak-pasojë. /Telegrafi/
