Studimi: Ekspozimi ndaj vajrave industrialë në vendin e punës lidhet me rrezik më të lartë të sklerozës multiple Gjumi është një nga elementët më të rëndësishëm për shëndetin fizik dhe mendor, por ritmi i shpejtë i jetesës, përdorimi i vazhdueshëm i pajisjeve elektronike dhe ngarkesa e përditshme po ndikojnë gjithnjë e më shumë në cilësinë e tij.
Pagjumësia kronike, apnea e gjumit dhe mungesa e orëve të mjaftueshme të pushimit janë disa prej problemeve që po hasen gjithnjë e më shpesh.
Psikiatrja dhe specialistja e gjumit, Persa Papatheodosiou, në një intervistë për mediat greke, shpjegon se si po ndryshojnë zakonet e gjumit, cilat janë çrregullimet më të zakonshme dhe kur simptomat duhet të na shtyjnë të kërkojmë ndihmë nga një specialist.
Sipas ekspertes, nuk ekziston një numër universal orësh gjumi që mund të konsiderohet i përshtatshëm për të gjithë, pasi nevojat ndryshojnë nga personi në person. Megjithatë, shumica e të rriturve kanë nevojë për 7 deri në 9 orë gjumë në natë, ndërsa disa persona mund të kenë nevojë për pak më shumë ose më pak.
Ajo thekson se më shumë sesa numri i orëve, rëndësi kanë ndryshimet në zakonet e gjumit dhe mënyra se si ndihet një person gjatë ditës.
Nëse dikush fillon të ketë nevojë për shumë më tepër gjumë sesa më parë, ose përjeton përgjumje të fortë gjatë ditës, edhe në situata të zakonshme si gjatë udhëtimit, pritjes apo shikimit të televizorit, kjo mund të jetë një shenjë paralajmëruese. Në këto raste, rekomandohet konsultimi me një specialist, pasi pas simptomave mund të fshihet një çrregullim i gjumit ose një problem tjetër shëndetësor.
Pse po shtohen problemet me gjumin?
Duke folur për rritjen e rasteve të diagnostikuara me çrregullime të gjumit, Papatheodosiou sqaron se kjo nuk do të thotë domosdoshmërisht se të gjitha këto probleme janë bërë më të shpeshta.
Sipas saj, sot ekzistojnë metoda më të avancuara diagnostikimi dhe një ndërgjegjësim më i madh, si te profesionistët e shëndetit, ashtu edhe te qytetarët. Për këtë arsye, më shumë persona identifikohen dhe marrin diagnozën e duhur.
Megjithatë, disa faktorë të stilit modern të jetesës ndikojnë realisht në cilësinë e gjumit. Një prej tyre është mungesa kronike e orëve të pushimit, pasi një shoqëri që funksionon pothuajse 24 orë në ditë shpesh nuk i lë hapësirë të mjaftueshme gjumit.
Ekspertja thekson se shkaku më i zakonshëm i përgjumjes gjatë ditës nuk është domosdoshmërisht një sëmundje e rrallë, por pikërisht koha e pamjaftueshme që njerëzit i kushtojnë gjumit.
Një tjetër faktor është edhe rritja e peshës trupore, e cila mund të ndikojë në shtimin e rasteve të apnesë obstruktive të gjumit.
Si ndikojnë telefonat dhe ekranet në cilësinë e gjumit?
Përdorimi i telefonave, kompjuterëve dhe pajisjeve të tjera elektronike para gjumit është një tjetër element që mund të ndikojë në pushimin e natës.
Sipas specialistes, drita është rregullatori kryesor i orës biologjike të organizmit. Ekranet emetojnë dritë me përmbajtje të lartë të spektrit blu, të cilën truri mund ta interpretojë si një sinjal se është ende ditë.
Megjithatë, ekspertja paralajmëron se ndikimi i ekraneve nuk duhet mbivlerësuar, pasi ekspozimi i përgjithshëm ndaj dritës gjatë ditës dhe ruajtja e një orari të qëndrueshëm të gjumit janë gjithashtu shumë të rëndësishme.
Përveç dritës, problem mund të jetë edhe përmbajtja që konsumojmë në telefon. Leximi i një emaili stresues, ndjekja e lajmeve shqetësuese apo qëndrimi i vazhdueshëm në rrjetet sociale mund të rrisin aktivitetin mendor dhe emocional përpara se të flemë.
Pra, ndikimi i teknologjisë nuk lidhet vetëm me dritën e ekraneve, por edhe me stimulimin psikologjik që shkakton përdorimi i tyre.
Pagjumësia dhe apnea, dy çrregullimet më të zakonshme
Në praktikën klinike, dy prej çrregullimeve më të shpeshta të gjumit janë pagjumësia kronike dhe apnea obstruktive e gjumit.
Pagjumësia shfaqet përmes vështirësisë për të fjetur, zgjimeve të shpeshta gjatë natës ose zgjimit shumë herët në mëngjes. Këto probleme mund të ndikojnë ndjeshëm në funksionimin e përditshëm dhe cilësinë e jetës.
Ndërsa apnea obstruktive e gjumit karakterizohet nga ndërprerje të përsëritura të frymëmarrjes gjatë natës. Ajo shoqërohet shpesh me gërhitje, gjumë jo të qetë dhe përgjumje të theksuar gjatë ditës.
Papatheodosiou shmang përdorimin e termit “epidemi” për të përshkruar çrregullimet e gjumit, duke theksuar se rritja e rasteve të identifikuara lidhet si me faktorë të tillë si mbipesha, ashtu edhe me ndërgjegjësimin më të madh të publikut për këto probleme.
Si mund të përmirësohet gjumi pa përdorur ilaçe?
Përpara se të ndërmerret një trajtim, ekspertja nënvizon rëndësinë e identifikimit të saktë të problemit. Sipas saj, jo çdo shqetësim lidhur me gjumin nënkupton praninë e një çrregullimi që kërkon ndërhyrje mjekësore.
Ajo thekson se medikamentet nuk duhet të përdoren thjesht për të përmirësuar gjumin normal, por vetëm në rastet kur ekzistojnë diagnoza dhe indikacione të caktuara.
Një alternativë e rëndësishme në trajtimin e problemeve të gjumit është edhe Mjekësia e Gjumit Sjellor, e cila studion ndikimin e zakoneve të përditshme dhe mënyrën se si ato mund të ndryshohen për të përmirësuar pushimin.
Një prej metodave kryesore është Terapia Konjitive e Sjelljes për Pagjumësinë (CBT-I), e konsideruar ndërkombëtarisht si trajtim i linjës së parë për pagjumësinë kronike.
Në përfundim, specialistja thekson se nuk duhet të jepen këshilla të përgjithshme për gjumin pa kuptuar më parë problemin me të cilin përballet secili individ. Sipas saj, çdo rast kërkon një vlerësim dhe qasje të personalizuar.
Top Channel