Një studim i organizatës për ruajtjen e mjedisit detar Kyma ka zbuluar se disa produkte kallamarësh që shiten në supermarketet zvicerane janë kapur me metoda problematike peshkimi, të cilat mund të dëmtojnë shtratin e detit dhe biodiversitetin. Në mesin e shitësve të përfshirë në hulumtim janë Coop, Migros, Aldi dhe Globus Delicatessa.
Organizata për ruajtjen e mjedisit detar Kyma Sea Conservation & Research ka analizuar 63 produkte të ndryshme kallamarësh të shitura në katër rrjetet e njohura të shitjes me pakicë në Zvicër, raporton Watson.
Rezultatet e studimit ngrenë shqetësime për mënyrën e peshkimit dhe mungesën e transparencës në etiketimin e produkteve.
Sipas raportit, në rreth një në pesë produkte nuk kishte informacion të qartë për metodën e peshkimit. Ndërkohë, 15 produkte deklaroheshin si të kapura me rrjeta tërheqëse, qoftë si metodë e vetme apo në kombinim me metoda të tjera, transmeton Telegrafi.
Këto rrjeta të mëdha tërhiqen zvarrë nga anijet nëpër ujë, ndërsa disa prej tyre kalojnë edhe përgjatë shtratit të detit, duke shkaktuar dëmtime të habitatit detar. Për më tepër, në to mund të përfundojnë edhe peshq dhe gjallesa të tjera që nuk janë objektivi i peshkimit, të cilat mund të ngordhin gjatë këtij procesi.
Coop dhe Aldi në fokus të kritikave
Studimi përfshiu produkte të mbledhura në periudhën nga 31 tetori 2025 deri më 2 shkurt 2026.
Nga 43 produktet e analizuara të Coop, 13 prej tyre, apo rreth një e treta, kishin si metodë peshkimi rrjetat tërheqëse. Te Aldi, kjo metodë ishte deklaruar në dy të tretat e produkteve të shqyrtuara.
Ndërkaq, në produktet e Migros dhe Globus Delicatessa të përfshira në studim nuk u identifikua përdorimi i kësaj metode.
Për këtë arsye, Kyma u ka kërkuar Coop dhe Aldi që t'i largojnë nga oferta e tyre produktet e kallamarëve të kapura me rrjeta tërheqëse.
Mungesa e transparencës në etiketimin e produkteve
Një tjetër problem i evidentuar nga organizata është mungesa e informacionit për origjinën dhe mënyrën e peshkimit.
Sipas raportit, 19 për qind e produkteve nuk përmbanin informacione për metodën e peshkimit. Kjo ishte veçanërisht e dukshme te pesë produktet e analizuara nga Globus Delicatessa, ku mungonte ky informacion.
Kyma kërkon që shitësit me pakicë të deklarojnë qartë metodat e përdorura për kapjen e produkteve të detit, në mënyrë që konsumatorët të kenë mundësi të vendosin nëse dëshirojnë t'i blejnë ato.
Organizata thekson gjithashtu se, te produktet e përpunuara ose të përziera të detit, duhet të bëhet e qartë se për cilat pjesë të produktit bëhet fjalë.
Drejtoresha menaxhuese e Kyma-s dhe biologe e ruajtjes së mjedisit detar, Dr. Silvia Frey, ka theksuar rëndësinë e transparencës dhe përgjegjësisë së shitësve.
"Konsumatorët duhet të jenë në gjendje të shohin se si janë kapur kallamarët. Dhe aty ku metodat e peshkimit kanë efekte problematike në habitatet detare, biodiversitetin dhe, jo më pak të rëndësishme, në mirëqenien e kafshëve, duhet të ketë pasoja në tregti", ka deklaruar ajo.
Si përgjigjen supermarketet?
Coop i ka cilësuar rezultatet e hetimit si të pakuptueshme për kompaninë, duke theksuar se deklaron në mënyrë transparente origjinën dhe metodën e peshkimit për të gjitha produktet e saj të detit.
Sipas Coop, e gjithë gama e peshkut dhe produkteve të detit, përfshirë edhe ato që shiten në banakun e peshkut, vjen nga burime të kontrolluara dhe të pranueshme.
Kompania thekson se, si anëtare themeluese e Grupit të Ushqimit të Detit WWF, çdo vit shqyrton të gjithë gamën e produkteve të peshkut dhe ushqimeve të detit në bashkëpunim me WWF-në dhe i përshtat ofertat kur është e nevojshme.
Coop deklaron gjithashtu se nuk shet produkte peshku apo ushqime deti që kërcënohen me zhdukje dhe se të gjitha peshkimet dhe fermat nga të cilat furnizohet vlerësohen nga WWF si të rekomanduara ose të pranueshme.
Sa i përket mundësisë së largimit të produkteve të kapura me metoda problematike ose përmirësimit të etiketimit, kompania ka thënë se zgjidhjet duhet të gjenden së bashku me partnerët dhe në bazë të etiketave ekzistuese.
Coop mbështetet gjithashtu në certifikimin MSC, të cilin e konsideron si një nga etiketat e besueshme për peshkun e kapur në natyrë, duke deklaruar se mbështet reformat për forcimin e vazhdueshëm të standardeve të tij.
Aldi, nga ana tjetër, ka theksuar përgjegjësinë e tij në promovimin e një industrie të peshkimit dhe prodhimeve të detit që është ekologjikisht dhe shoqërisht e përgjegjshme.
Kompania deklaron se për produktet e markave të saj, të prodhuara nga peshq dhe prodhime deti të kapura në natyrë, zbaton kërkesa të përcaktuara për furnizim, duke u mbështetur në informacione shkencore të pavarura dhe standarde të njohura ndërkombëtarisht.
Në mesin e sistemeve të certifikimit që përmend Aldi janë Këshilli i Administrimit Detar (MSC) dhe Certified Seafood International.
Sipas zyrës së medias Aldi Suisse, që nga viti 2025 një pjesë e madhe e produkteve të peshkut dhe prodhimeve të detit furnizohen sipas kritereve që synojnë adresimin e rreziqeve mjedisore përgjatë zinxhirëve të furnizimit.
Kompania thekson se mbështetet në certifikime të njohura për të siguruar zbatimin e praktikave të mira të peshkimit dhe për të zvogëluar ndikimet në mjedis.
Aldi thotë se përjashton, ndër të tjera, peshkimin me rrjeta fundore dhe metoda të caktuara të peshkimit me rrjeta, të cilat nuk njihen si të krahasueshme sipas Aktit të Mbrojtjes së Gjitarëve Detarë të SHBA-së.
Migros thotë se kontrollon origjinën dhe zinxhirin e furnizimit
Migros ka deklaruar se është i vetëdijshëm për sfidat që lidhen me qëndrueshmërinë, menaxhimin e peshkimit dhe gjurmueshmërinë e produkteve të kallamarëve.
Sipas kompanisë, kërkesat specifike për prokurimin e këtyre produkteve janë vendosur që në fillim dhe janë zhvilluar vazhdimisht.
Migros u jep përparësi peshkimeve që marrin pjesë në një Projekt të Përmirësimit të Peshkimit (FIP) të njohur. Në rastet kur nuk ekziston një projekt i tillë, peshkimi vlerësohet përmes sistemit M-Check dhe duhet të përmbushë kërkesat përkatëse të kompanisë, transmeton Telegrafi.
Për më tepër, furnizuesit dhe importuesit pritet të marrin pjesë në tryezat e zinxhirit të furnizimit të Partneritetit për Peshkim të Qëndrueshëm (SFP).
Kompania thekson se furnizuesit duhet të japin informacione për origjinën dhe zinxhirin e furnizimit, si dhe ta njoftojnë Migrosin për çdo ndryshim. Për verifikimin e këtyre të dhënave, kompania kryen edhe kontrolle të rastësishme.
Migros ka bërë të ditur se përmes qasjes së quajtur "Cefalopodet nga burime të përgjegjshme" synon të forcojë transparencën dhe gjurmueshmërinë, duke bashkëpunuar me furnizuesit dhe iniciativa ndërkombëtare. Qëllimi është identifikimi i hershëm i rreziqeve dhe përmirësimi i vazhdueshëm i praktikave të peshkimit dhe zinxhirëve të furnizimit.
Ndërkaq, Globus Delicatessa nuk i është përgjigjur kërkesës për koment.
Shqetësime edhe për mirëqenien e kafshëve detare
Përveç ndikimit në mjedisin detar, organizata ngre shqetësime edhe për mirëqenien e kafshëve.
Oktapodët konsiderohen kafshë shumë të zhvilluara dhe të ndjeshme, ndërsa metodat e përdorura për kapjen e tyre ngrenë pikëpyetje, veçanërisht në rastet kur ato nuk trullosen gjatë procesit.
Sipas Kyma-s, aktualisht nuk ekzistojnë metoda të pranuara universalisht që garantojnë trullosjen dhe vrasjen humane, pa shkaktuar dhimbje te këto kafshë.
Studimi synon të tërheqë vëmendjen te mënyra se si sigurohen produktet e detit që përfundojnë në raftet e supermarketeve zvicerane dhe te nevoja për më shumë transparencë në këtë sektor./Telegrafi/
