Kur ishim fëmijë, vera dukej sikur zgjaste pafund, ndërsa sot muajt kalojnë dhe ndonjëherë kemi ndjesinë se viti sapo ka filluar. Shumë të rritur thonë se koha kalon gjithnjë e më shpejt me kalimin e moshës. Por a është kjo vetëm një përshtypje apo ka një shpjegim psikologjik? Studiuesit kanë zbuluar se perceptimi i kohës ndikohet nga mënyra si përjetojmë momentin dhe si i kujtojmë ngjarjet më vonë. Një ditë plot aktivitete të reja mund të duket e gjatë kur po e përjetojmë, ndërsa një javë me të njëjtën rutinë mund të duket sikur ka kaluar në një çast. Kjo ndodh sepse kujtesa jonë nuk e mat kohën vetëm me orë dhe minuta, por edhe me numrin dhe llojin e përvojave që ruan.
Një studim i publikuar në vitin 2005 në revistën Psychological Reports shqyrtoi perceptimin e kohës te 499 persona nga mosha 14 deri në 94 vjeç. Pjesëmarrësit iu përgjigjën pyetjeve rreth shpejtësisë me të cilën u dukej se kalonte koha në jetën e përditshme dhe gjatë periudhave më të gjata. Rezultatet treguan se mosha lidhej me ndryshime në perceptimin subjektiv të kohës, megjithëse ndikimi ishte relativisht i kufizuar dhe shpjegonte vetëm një pjesë të vogël të dallimeve mes individëve. Një shpjegim tjetër që diskutohet në literaturën shkencore lidhet me kujtimet dhe risinë: periudhat me përvoja të reja mund të krijojnë më shumë kujtime të dallueshme, ndërsa ditët e ngjashme me njëra-tjetrën mund të bashkohen në kujtesë. Megjithatë, nuk ekziston një teori e vetme që shpjegon plotësisht pse koha na duket se përshpejtohet me moshën.
Kjo mund të shpjegojë pse një udhëtim, një fillim pune të re apo një periudhë me shumë përvoja të ndryshme mund të mbetet gjatë në kujtesë, ndërsa disa javë rutine mezi i dallojmë nga njëra-tjetra. Një mënyrë për ta bërë jetën të duket më e pasur me përvoja është të ndryshojmë herë pas here aktivitetet, të vizitojmë vende të reja dhe të krijojmë momente që dallojnë nga rutina. Kjo nuk do të thotë se mund ta ngadalësojmë realisht kohën, por mund të ndikojmë në mënyrën si e përjetojmë dhe e kujtojmë atë. Ndoshta arsyeja pse fëmijëria na duket kaq e gjatë është se përmbante shumë gjëra që po i përjetonim për herë të parë.
