Miliona qytetarë në Spanjë iu bashkuan të mërkurën grevës së parë të përgjithshme në 14 vitet e fundit, duke protestuar kundër rritjes së kostos së banesave. Aksioni 24-orësh, i mbështetur nga sindikatat dhe organizatat e qiramarrësve, shkaktoi ndërprerje në transport, arsim dhe sektorë të tjerë, vetëm pak javë para zgjedhjeve të parakohshme parlamentare.
Greva u thirr fillimisht nga shoqatat e qiramarrësve dhe më pas u mbështet nga sindikatat e punëtorëve. Sipas Konfederatës së Shoqatave të Qiramarrësve, deri në mesditë rreth 4 milionë persona kishin marrë pjesë në protestë. Sindikatat raportuan pjesëmarrje të lartë në disa sektorë, përfshirë industrinë e automobilave dhe portet, ku shifra arriti në 90%, si dhe shërbimin e mbledhjes së mbeturinave, me 82%.
Pjesëmarrja më e madhe u regjistrua në rajonet bregdetare, veçanërisht në Katalonjë dhe Andaluzi, ku rritja e çmimeve të banesave është ndier më fort.
Në Barcelonë, protestuesit bllokuan rrugë dhe vendosën barrikada me goma të djegura, ndërsa transporti publik pësoi ndërprerje të mëdha. U bllokuan edhe akset kryesore që të çojnë drejt qytetit, përfshirë autostradën AP-7 në të dyja drejtimet. Në Madrid pati përplasje mes protestuesve dhe policisë pranë tregut kryesor me shumicë, ndërsa mijëra demonstrues marshuan në bulevardet kryesore. Autoritetet njoftuan se mbi 40 persona u arrestuan për incidente të lehta në zona të ndryshme të vendit.
Shumë shkolla dhe universitete u mbyllën ose funksionuan me kapacitet të kufizuar. Në Madrid, greva e përgjithshme u zhvillua paralelisht me një protestë të mësuesve, e cila vijon prej gati një muaji për shkak të kërkesave për përmirësimin e kushteve të punës.
Në qendër të pakënaqësisë është kriza e strehimit, e cila është thelluar nga rritja e qirave dhe përdorimi gjithnjë e më i madh i pronave për turizëm, investime spekulative dhe qiradhënie afatshkurtra. Sipas të dhënave të cituara nga “The Guardian”, qiratë janë rritur me 80% gjatë një dekade, ndërsa çmimet e banesave me 63%.
Pakënaqësia u bë veçanërisht e dukshme në shtator, pas dëbimit nga banesa të 87-vjeçares Maricarmen Abascal, e cila kishte jetuar aty për më shumë se shtatë dekada. Rasti nxiti protesta dhe ngritjen e kampeve në qytete të ndryshme të Spanjës, duke e kthyer krizën e strehimit në një nga çështjet kryesore të debatit publik.
Organizatat e qiramarrësve kërkojnë ndërhyrje më të fortë të qeverisë në treg, kufizimin e spekulimeve me pronat, eliminimin e qirave turistike dhe forcimin e mbrojtjes për qiramarrësit. Kreu i sindikatës më të madhe të punëtorëve në vend, Unai Sordo, paralajmëroi se rritja e pagave përmes negociatave kolektive nuk mjafton për të përballuar shtrenjtimin e banesave.
“Ka një çështje që po e përçan vendin dhe ajo është vështirësia që shumë njerëz hasin për të siguruar një banesë”, tha ai për radion Cadena Ser.
Greva zhvillohet në një moment të rëndësishëm politik. Spanja do të mbajë zgjedhje të parakohshme më 29 nëntor, të shpallura nga kryeministri socialist Pedro Sánchez, pasi partitë e djathta rrëzuan një projektligj emergjent për përballimin e krizës së strehimit.
Sondazhet parashikojnë si skenarin më të mundshëm një koalicion të së djathtës, mes Partisë Popullore dhe partisë së ekstremit të djathtë, Vox. Ndërkohë, fushata e Sánchez, e përqendruar te çështjet sociale, është zhvendosur së fundmi edhe te siguria infrastrukturore, pas aksidentit të dytë të rëndë hekurudhor të shpejtësisë së lartë këtë vit, ku humbën jetën të paktën 69 persona.
Kryeministri e ka shfrytëzuar grevën për të rikthyer në vëmendje të drejtat e punëtorëve dhe arritjet e lëvizjes sindikale, ndërsa partitë e djathta e kanë cilësuar protestën si një përpjekje të sindikatave për të ndihmuar Sánchez të qëndrojë në pushtet.
Udhëheqësja e rajonit të Madridit, Isabel Díaz Ayuso, akuzoi punëtorët grevistë se po “mbajnë peng qytetarët”, ndërsa kritikoi edhe drejtuesit sindikalë. Nga ana tjetër, Sánchez vlerësoi rolin historik të lëvizjes së punëtorëve, duke deklaruar se arritje si dita tetëorëshe e punës dhe sigurimi shëndetësor kombëtar erdhën falë luftës së tyre.
Slogani zyrtar i grevës ishte: “Pagat. Banesat. Çmimet”, duke përmbledhur pakënaqësinë që ka bashkuar miliona qytetarë në prag të zgjedhjeve.