Spanja paralizohet nga greva e përgjithshme për krizën e strehimit, mbi 4 milionë qytetarë në protesta

Spanja u përfshi të mërkurën nga një grevë e përgjithshme 24-orëshe, ku miliona punonjës dhe qytetarë dolën në protesta kundër krizës së strehimit, rritjes së vazhdueshme të qirave dhe vështirësive për të siguruar një banesë të përballueshme.

Sipas Konfederatës së Shoqatave të Qiramarrësve, rreth 4 milionë persona kishin marrë pjesë në protesta deri në mesditë, ndërsa organizatorët parashikonin që numri të kalonte 5 milionë deri në fund të ditës. Këto shifra janë vlerësime të organizatorëve dhe nuk janë konfirmuar në mënyrë të pavarur.

Kjo është greva e parë e përgjithshme në 14 vite e organizuar bashkërisht nga dy sindikatat më të mëdha të vendit. Ajo nisi në mesnatën e së martës dhe u shtri në disa sektorë të ekonomisë, duke shkaktuar ndërprerje të punës, bllokime rrugësh dhe probleme në transportin publik.

Fabrika dhe porte të paralizuara, pjesëmarrje e lartë në industri

Greva u organizua fillimisht nga shoqatat e qiramarrësve, ndërsa më pas mori mbështetjen e sindikatave kryesore, përfshirë CCOO dhe UGT, si dhe organizata të tjera të punëtorëve.

Me sloganin “Paga, strehim, çmime”, protestuesit kërkuan jo vetëm uljen e kostove të banimit, por edhe paga më të larta, kushte më të mira pune dhe forcimin e shërbimeve publike.

Sipas të dhënave të publikuara nga sindikatat, pjesëmarrja arriti në 90% në industrinë automobilistike dhe porte, 85% në industrinë e mishit, 82% në shërbimet e mbledhjes së mbeturinave dhe 75% në sektorin energjetik.

Sipas transmetuesit publik spanjoll RTVE, prodhimi u ndërpre në disa fabrika të rëndësishme, përfshirë uzinat e Seat në Martorell dhe Volkswagen në Navarra.

Ndërprerje të konsiderueshme u regjistruan edhe në sektorin e logjistikës, ku sindikatat raportuan pjesëmarrje rreth 80% në disa qendra të mëdha shpërndarjeje.

Pjesëmarrja më e lartë u shënua në Katalonjë, Galicia, Asturias dhe Aragonë, si dhe në disa zona të bregdetit mesdhetar dhe Andaluzisë. Në rajone të tjera, si Kastilja-La Mancha, Extremadura dhe Kastilja-Leon, pjesëmarrja ishte më e ulët.

Greva preku edhe arsimin, ku shumë shkolla dhe universitete u mbyllën ose funksionuan me personel të reduktuar.

Bllokime rrugësh, përplasje me policinë dhe mbi 40 të arrestuar

Protestat u shoqëruan me tensione në disa prej qyteteve më të mëdha të Spanjës.

Në Barcelonë, demonstruesit ngritën barrikada dhe dogjën goma makinash, duke shkaktuar probleme të mëdha në qarkullim. U bllokuan edhe akse të rëndësishme rrugore, përfshirë autostradën AP-7, A-2 dhe rrugën B-10.

Në Madrid, përplasje mes grevistëve dhe forcave të policisë u regjistruan pranë Mercamadrid, tregut më të madh me shumicë në vend. Policia përdori sprej piperi, ndërsa të paktën 13 persona patën nevojë për ndihmë mjekësore.

Mijëra protestues u mblodhën gjithashtu në Gran Via, një nga rrugët kryesore të kryeqytetit, duke ndërprerë përkohësisht qarkullimin.

Incidente dhe arrestime pati edhe në Granada, Valencia, Malaga, Pamplona, Zamora dhe Bilbao.

Autoritetet spanjolle raportuan më shumë se 40 arrestime në lidhje me protestat. Nga ana tjetër, sindikatat akuzuan policinë për përdorim të tepruar të forcës dhe paralajmëruan se do t’i drejtohen drejtësisë për të kërkuar përgjegjësi.

Dëbimi i një 87-vjeçareje u kthye në simbol të krizës së strehimit

Pakënaqësia për rritjen e çmimeve të banesave në Spanjë është akumuluar prej vitesh, por mori përmasa më të mëdha pas rastit të 87-vjeçares Maricarmen Abascal, e cila u dëbua në shtator nga banesa ku kishte jetuar për më shumë se 70 vjet.

Rasti i saj nxiti protesta në disa pjesë të vendit dhe u kthye në simbol të vështirësive që po përjetojnë qytetarët për të mbajtur një banesë.

Një tjetër faktor që ka përkeqësuar situatën është rritja e numrit të pronave që përdoren për turizëm dhe qira afatshkurtra, duke pakësuar banesat e disponueshme për banorët e përhershëm.

Sipas shifrave të cituara nga organizatorët, qiratë në Spanjë janë rritur me rreth 80% gjatë një dekade, ndërsa çmimet e shitjes së banesave janë rritur me 63%.

Aktivistët dhe sindikatat kërkojnë ndërhyrjen e qeverisë për të kufizuar spekulimet në tregun e pasurive të paluajtshme, për të frenuar përdorimin e banesave si struktura turistike dhe për të forcuar mbrojtjen e qiramarrësve.

Sipas të dhënave të cituara nga Reuters, Spanja përballet me një mungesë prej rreth 750 mijë banesash, shifër që mund të kalojë një milion deri në vitin 2028.

Kriza e strehimit kthehet në çështje kryesore politike

Greva zhvillohet në një moment të rëndësishëm politik për Spanjën, pak para zgjedhjeve të parakohshme të 29 nëntorit.

Kryeministri socialist Pedro Sánchez shpalli zgjedhjet e parakohshme pasi partitë e djathta kundërshtuan një nismë të jashtëzakonshme ligjore për përballimin e krizës së strehimit.

Sipas mesatares së sondazheve të publikuara nga RTVE më 9 nëntor, Partia Popullore (PP) parashikohet të sigurojë 133 vende në parlament, ndërsa Partia Socialiste (PSOE) 108. Një bashkëpunim mes PP-së dhe partisë së djathtë ekstreme Vox mund të arrijë në 199 vende.

Sánchez e ka vendosur krizën e strehimit dhe çështjet sociale në qendër të debatit elektoral, ndërsa opozita e akuzon se po përfiton politikisht nga mobilizimi i sindikatave.

Presidentja e rajonit të Madridit, Isabel Díaz Ayuso, kritikoi grevistët, duke i akuzuar se po mbajnë peng qytetarët dhe po shkaktojnë kaos në vend.

Nga ana tjetër, drejtuesit e sindikatave këmbëngulin se kriza e strehimit është kthyer në një nga problemet më të mëdha sociale të Spanjës, duke prekur veçanërisht të rinjtë dhe punonjësit me të ardhura të ulëta.

Sipas tyre, rritja e pagave nuk mjafton për të përballuar kostot gjithnjë e më të larta të banimit, ndërsa shumë qytetarë detyrohen të shpenzojnë një pjesë të madhe të të ardhurave vetëm për të paguar qiranë.