“Britania dhe Franca të heqin mbrojtjen bërthamore për aleatët evropianë”, zbardhen kushtet e Moskës për përfundimin e luftës në Ukrainë

Rusia kërkon ndryshime të thella në arkitekturën e sigurisë evropiane si kusht për arritjen e një marrëveshjeje paqeje me Ukrainën. Sipas një dokumenti të negociatorëve rusë, të siguruar nga gazeta amerikane “The New York Times”, Moska kërkon që Britania e Madhe dhe Franca të heqin dorë nga angazhimi për të mbrojtur me armë bërthamore aleatët e tyre evropianë.

Dokumenti, i datës 10 nëntor, përmban një sërë kushtesh që Rusia kërkon të përmbushen përpara se të pranojë një marrëveshje për t’i dhënë fund luftës në Ukrainë. Sipas raportimit, kërkesat nuk kufizohen vetëm te konflikti mes Moskës dhe Kievit, por synojnë edhe riformatimin e marrëveshjeve të sigurisë në të gjithë Evropën.

Një prej kërkesave kryesore lidhet me tërheqjen e mbrojtjes bërthamore britanike dhe franceze nga vendet e tjera evropiane. Në këtë mënyrë, anëtarët evropianë të NATO-s do të humbnin një prej garancive të tyre të rëndësishme të sigurisë përballë një agresioni të mundshëm rus.

Por kërkesat e Kremlinit shkojnë edhe më tej. Dokumenti parashikon që forcat e NATO-s të tërhiqen në pozicionet që mbanin në vitin 1997, përpara zgjerimit të aleancës drejt Evropës Lindore dhe shteteve baltike.

Gjithashtu, Moska kërkon ndërprerjen e ndihmës ushtarake perëndimore për Ukrainën, përfshirë furnizimin me armë dhe pajisje ushtarake, si dhe heqjen dorë të Kievit nga ambicia për t’u anëtarësuar në NATO.

Sipas dokumentit, Rusia mund të pranojë anëtarësimin e Ukrainës në Bashkimin Evropian, me kusht që vendi të qëndrojë jashtë marrëveshjeve të përbashkëta të mbrojtjes.

Këto kërkesa rikthejnë në vëmendje kushtet që Moska kishte paraqitur në dhjetor të vitit 2021, vetëm disa muaj përpara nisjes së pushtimit të plotë të Ukrainës, në shkurt 2022.

Propozimet vijnë në një moment kur janë intensifikuar përpjekjet diplomatike për t’i dhënë fund luftës. Përfaqësues të Rusisë, Ukrainës dhe Shteteve të Bashkuara zhvilluan bisedime në Abu Dhabi në fillim të këtij muaji.

Megjithatë, përmbajtja e dokumentit sugjeron se Moska kërkon lëshime të gjera në fushën e sigurisë dhe jo thjesht një marrëveshje për ndalimin e luftimeve.

Kërkesat ruse marrin një rëndësi të veçantë edhe për shkak të shqetësimeve të vendeve evropiane mbi angazhimin e Shteteve të Bashkuara ndaj NATO-s nën administratën e Donald Trump. Presidenti amerikan ka vënë vazhdimisht në pikëpyetje rolin e aleancës dhe u ka kërkuar vendeve evropiane të rrisin shpenzimet për mbrojtjen.

Në këtë klimë, udhëheqësit evropianë kanë shprehur shqetësime se Ukraina mund të përballet me presion për të pranuar lëshime territoriale dhe të sigurisë, duke e lënë vendin të ekspozuar ndaj agresionit të mëtejshëm rus.

Për Kremlinin, dobësimi i garancive bërthamore të Britanisë dhe Francës, si dhe kufizimi i pranisë ushtarake të NATO-s në Evropën Lindore, do të përbënin një ndryshim të rëndësishëm në ekuilibrat e sigurisë në kontinent.