Vendimi për të mos vendosur kufizime ndaj një kompanie të dyshuar se ka dërguar mikroçipa amerikanë në Kinë ka vënë nën presion sekretarin amerikan të Tregtisë, Howard Lutnick. Kritikat ndaj tij vijnë nga zyrtarë të administratës Trump dhe ligjvënës të të dyja partive.
Kompania në qendër të çështjes është Megaspeed International, me seli në Singapor. Ajo është ndër blerësit kryesorë të procesorëve Nvidia dhe dyshohet se ka shmangur kufizimet e vendosura nga SHBA-ja për eksportet drejt Kinës.
Të lidhura
None found
Hetuesit kanë shqyrtuar edhe rolin e Alice Huang, ish-drejtuese e Megaspeed, për shkak të dyshimeve mbi lidhje të mundshme me shërbimet sekrete kineze. Deri tani, megjithatë, nuk është vërtetuar që ajo të ketë qenë agjente e Pekinit ose që drejtuesi i Nvidia, Jensen Huang, të ketë përcjellë informacione të klasifikuara.
Një investigim i CNN e përshkruan Lutnick si figurë kyçe në afrimin e presidentit Donald Trump me Jensen Huang. Sipas investigimit, raporti mes tyre pati ndikim në vendimet për eksportin e procesorëve të avancuar dhe në politikën amerikane ndaj Kinës.
Në prill 2025, Huang mori pjesë në një aktivitet për mbledhjen e fondeve për MAGA Inc., ku një vend kushtonte 1 milion dollarë. Gjatë takimit, ai u përpoq ta bindte Trump të mos pengonte shitjet e procesorëve H20 në Kinë.
Administrata amerikane lejoi rifillimin e eksporteve në gusht 2025. Në të njëjtën kohë, Nvidia pranoi t’i paguante qeverisë amerikane 15% të të ardhurave të siguruara nga këto shitje.
Sipas Washington Post, Nvidia ka premtuar gjithashtu 25 milionë dollarë për ndërtimin e sallës së re të ballove në Shtëpinë e Bardhë. Kompania e konfirmoi kontributin, por hodhi poshtë çdo lidhje mes tij dhe interesave të saj tregtare.
Çështja ka sjellë përplasje brenda administratës. CNN raporton se sekretari i Thesarit, Scott Bessent, i kërkoi shpjegime Lutnick gjatë një debati në Shtëpinë e Bardhë për mosfutjen e Megaspeed në listën e kompanive që u nënshtrohen kufizimeve të rrepta.
Sipas Bessent, Departamenti i Thesarit, Departamenti i Shtetit, Pentagoni dhe Zyra e Përfaqësuesit Tregtar kishin kërkuar prej muajsh masa kufizuese. Vendimi përfundimtar, tha ai, ishte në dorë të Departamentit të Tregtisë.
Pas këtyre zbulimeve janë shtuar thirrjet që Lutnick të largohet nga detyra. Shtëpia e Bardhë, nga ana tjetër, ka deklaruar se Trump vazhdon të ketë besim të plotë tek ai.
Edhe Kongresi amerikan po kërkon përgjigje. Tim Scott, kreu republikan i Komitetit të Bankave në Senat, ka kërkuar që Lutnick dhe Jensen Huang të dëshmojnë në një seancë të planifikuar më 3 dhjetor.
Senatorët demokratë Elizabeth Warren dhe Chris Coons kanë kërkuar ndërkohë të ruhen dokumentet dhe komunikimet qeveritare që kanë lidhje me Nvidia, Megaspeed dhe eksportet e çipave.
Hetimi synon të përcaktojë çfarë dinin autoritetet amerikane për dyshimet e spiunazhit, përse nuk u miratuan në kohë kufizimet e kërkuara dhe nëse kontaktet e Nvidia me drejtuesit politikë ndikuan te vendimet e marra.
Zhvillimet ndodhin përpara takimit të planifikuar të Donald Trump me presidentin kinez Xi Jinping, në një periudhë delikate për Uashingtonin. Eksporti i mikroçipave të avancuar mbetet ndër çështjet kryesore të rivalitetit ekonomik dhe teknologjik mes dy vendeve.
