Gazeta austriake Der Standard shkruan se kufizimet e reja të tubimeve, protestat kundër qeverisë dhe tensionet brenda Partisë Socialiste po e vendosin kryeministrin Edi Rama nën presion gjithnjë e më të madh. Sipas saj, Rama shfaqet gjithnjë e më nervoz.
Pas disa muajsh demonstratash kundër korrupsionit të dyshuar të qeverisë së drejtuar nga Rama, dy javë më parë hynë në fuqi ligje që kufizojnë lirinë e tubimit. Në bazë të rregullave të reja, 83 protestues janë gjobitur për bllokim rrugësh dhe pengim të qarkullimit. Mediat shqiptare raportojnë se gjoba për bllokimin e dyshuar të rrugës ishte 55 euro për person.
Të lidhura
None found
Organizata të shumta të shoqërisë civile i kërkuan parlamentit të ndalonte zbatimin e legjislacionit të propozuar. Sipas tyre, dhuna e kryer nga individë të veçantë nuk mund të shërbejë si arsye për t’ua kufizuar të gjithë qytetarëve të drejtën e tubimit paqësor, as për t’u ngarkuar përgjegjësi kolektive pjesëmarrësve dhe organizatorëve.
Me këto masa, qeveria synon të frenojë protestat në rrugë, të cilat morën kthesë të dhunshme në tetor. Shumë demonstrues, ndërkaq, i cilësojnë ndryshimet si një “taktikë frikësimi”.
Pjesëmarrja në një tubim të paautorizuar tani dënohet me gjobë nga 100 deri në 1,000 euro. Për personat që mbulojnë identitetin me maska parashikohen gjoba deri në 5,000 euro; i njëjti kufi zbatohet edhe për ata që nuk shpërndahen pas urdhrit për ta bërë këtë. Me gjobë ndëshkohet edhe pengimi i trafikut, një mënyrë proteste që ka rezultuar shumë efektive në Serbi.
Rregullat e reja parashikojnë gjithashtu “zona të mbrojtura”, ndër të tjera rreth objekteve publike, nga të cilat policia mund të urdhërojë largimin e njerëzve. Në Tiranë, kjo e ngushton hapësirën ku mund të zhvillohen demonstrata, pasi në këto zona përfshihen edhe qendrat e terminalet e transportit, portet, aeroportet, mjediset përreth institucioneve arsimore e shëndetësore dhe vendet e trashëgimisë kulturore.
Një kod i ri etike pritet të zbatohet edhe për mësuesit: atyre nuk do t’u lejohet të marrin në protesta nxënës nën 18 vjeç. Kjo masë vjen pasi në fillim të tetorit një numër veçanërisht i madh nxënësish dolën në rrugët e Tiranës.
Der Standard ngre shqetësimin edhe për ndalimin e “qëndrimit në vendin e ngjarjes së dhunës pas paralajmërimeve të policisë”. Formulimi lë hapësirë të gjerë interpretimi dhe krijon pasiguri ligjore, sepse mund të prekë jo vetëm autorët e dhunës, por edhe protestues që ndodhen pranë trazirave.
Po krijohet gjithashtu një “regjistër elektronik special” për personat e dyshuar për krime kundër shtetit, rendit publik ose sigurisë publike. Listat kanë shkaktuar reagime të forta te shumë qytetarë shqiptarë, të cilëve u kujtojnë shtypjen e kritikëve nga policia sekrete Sigurimi gjatë regjimit stalinist të Enver Hoxhës.
Në artikull, Rama paraqitet edhe në një pamje ku ecën me kostum e kravatë mes pemëve, ndërsa pas tij duken bregdeti dhe elementë shumëngjyrësh. Gazeta vëren se, pas muajsh protestash për korrupsionin e dyshuar dhe hyrjes në fuqi të ligjeve që kanë sjellë pakënaqësi, presioni mbi të po rritet edhe brenda partisë.
Regjistri administrohet nga policia e shtetit, por pasojat e tij mund të shkojnë përtej protestave. Nëse gjatë një kontrolli rezulton se një person ka marrë pjesë në akte dhune në demonstrata, policia kufitare mund të mos e lejojë të largohet nga Shqipëria, edhe kur ndaj tij nuk është caktuar një masë formale sigurie, si ndalimi i udhëtimit.
Policia po njofton edhe ofruesit privatë të akomodimit lidhur me personat e strehuar prej tyre që figurojnë në regjistër. Ndërkohë, Rama ka njoftuar synimin për t’i shtuar policisë së shtetit 630 oficerë. Sipas Der Standard, qeveria nuk po trajton përdorimin e përhapur të forcës nga policët, që gjatë javëve të fundit u ka shkaktuar lëndime serioze protestuesve.
Përkundrazi, kryeministri u ka premtuar një bonus prej 2,500 eurosh policëve të angazhuar në demonstrata. Disa kritikë e kanë parë këtë si “mbështetje politike” për dhunën ndaj protestuesve.
Protestat kundër qeverisë në Shqipëri nisën në fund të majit. Fillimisht, zemërimi lidhej me planet për vendpushime turistike luksoze në një zonë bregdetare të mbrojtur, të lidhura me Jared Kushner, dhëndrin e Donald Trump.
Debati për korrupsionin brenda administratës Trump në SHBA mund të sjellë tani një shqyrtim më të imtësishëm të marrëveshjeve mes qeverisë Rama dhe familjes Trump. Ivanka Trump, vajza e Trump dhe bashkëshortja e Kushner, u pa në janar në bregdetin shqiptar, ku darkoi me Ramën.
Pak ditë pas kësaj vizite, Këshilli Kombëtar i Shqipërisë për Territorin dhe Ujërat, i kryesuar nga Rama, miratoi lejen e ndërtimit për kompleksin “Resort Turistik në Gadishullin e Zvërnecit”. Leja përfshin bllokun rezidencial F1V2, F1V3, F1R6, në Pishë Poro-Nartë të bashkisë së Vlorës, dhe si kompani zhvilluese ka “Zvërnec South Adriatic Development”.
Një dokument i Sazan Development i nëntorit 2025, që është në dispozicion të STANDARD, përshkruan plane për hotele luksoze me 800 dhoma për mysafirë, spa luksoze dhe marina. Marina kryesore do të kishte rreth 350 vende ankorimi për superjahte deri në 100 metra të gjata. Projekti përfshin edhe rreth 520 vila luksoze të markave, me tre deri në shtatë dhoma gjumi dhe sipërfaqe nga 350 deri në 2000 metra katrorë, si dhe park ujor, fushë golfi me 18 vrima, Qendër Jetëgjatësie për terapi mjekësore mirëqenieje dhe rigjenerimi, qendër hipizmi e kazino.
Autoritetet ligjzbatuese shqiptare po hetojnë gjithashtu dyshimet se para të drogës janë futur në ekonominë legjitime për të blerë ose riorganizuar tokë për resortet luksoze. Në këtë klimë, shkruan gazeta, Rama duket gjithnjë e më nervoz dhe bën vazhdimisht komente përçmuese për gjyqësorin.
Tensionet shtrihen edhe në Partinë Socialiste në pushtet. Veçanërisht e dukshme është përçarja mes Ramës dhe ish-kryetarit të bashkisë së Tiranës, Erion Veliaj, i cili ndodhet në paraburgim prej një viti. Dikur i konsideruar një lloj të mbrojturi politik të kryeministrit, Veliaj tani ka një marrëdhënie tjetër me të.
Pas humbjes së zgjedhjeve nga ish-presidenti serb Aleksandar Vuçiç më 25 tetor, Veliaj uroi në Facebook studentët që, sipas tij, rrëzuan “populistin makiavelian nga Beogradi”. Ai shkroi se lëvizjet e protestat studentore nuk shënojnë “fundin e botës”, por fundin e “një bote”, dhe se qytetarët e vendimmarrësit politikë duhet ta kuptojnë sa më shpejt këtë për t’iu përgjigjur nevojave e pritjeve të atij brezi.
Postimi u lexua si goditje ndaj Ramës: edhe ai ka qëndruar në pushtet pothuajse po aq gjatë sa Vuçiçi dhe përballet me protesta masive të ngjashme. Artikulli i përshkruan drejtimet e tyre si autoritare, me pushtetin të përqendruar te një udhëheqës i vetëm, dhe kujton bashkëpunimin e ngushtë politik mes Ramës e Vuçiçit.
Autori dhe disidenti shqiptar Fatos Lubonja i tha STANDARD se lëvizjet në Shqipëri dhe Serbi mbledhin njerëz me orientime të ndryshme politike, por synojnë në thelb rikthimin e institucioneve demokratike. Sipas tij, të dyja kundërshtojnë edhe opozitën tradicionale, të cilën e konsiderojnë përgjegjëse për klientelizmin, korrupsionin dhe ndërthurjen e mediave me pushtetin; në Shqipëri, kësaj i shtohen lidhjet me krimin e organizuar.
Lubonja vlerëson se lëvizja shqiptare është më pak e organizuar se ajo serbe. Ajo, sipas tij, e ka të vështirë të qëndrojë e bashkuar mes larmisë së saj, ndërsa “sistemi Rama” është më i rrënjosur në shoqërinë shqiptare dhe më i infiltruar nga veprimtaria kriminale sesa “sistemi Vuçiç”. Kjo, shpjegon ai, ia lehtëson Ramës goditjen ndaj lëvizjes.
Një tjetër dallim, sipas Lubonjës, është qëndrimi i BE-së: kohët e fundit ajo nuk e ka mbështetur Vuçiçin, ndërsa Ramën e ka mbështetur hapur edhe gjatë protestave. Për shqiptarët, të mësuar t’i kërkojnë zgjidhjet përmes vendimeve të marra në “qendër të perandorisë”, kjo është demotivuese; serbët, përkundrazi, veprojnë pavarësisht qëndrimit të BE-së. Lubonja thotë se protestuesit shqiptarë janë aktualisht të dëshpëruar, pasi nuk ia dolën ta detyronin Ramën të jepte dorëheqjen. Artikulli është shkruar nga Adelheid Wölfl më 15 nëntor 2026.
