Kur udhëton vetëm me fëmijën, prindit mund t’i duket më e lehtë ta vendosë atë në ulësen e përparme për ta pasur në vëzhgim. Por kjo zgjedhje kërkon kujdes për shkak të një rreziku serioz: airbag-ut të pasagjerit.
As sistemet e përparuara të sigurisë në veturat moderne nuk e kthejnë ulësen e përparme në vendin më të sigurt për fëmijët e vegjël. Siç transmeton Telegrafi, autoritetet amerikane të sigurisë këshillojnë që fëmijët nën 13 vjeç të udhëtojnë në ulëset e pasme sa herë që është e mundur.
Të lidhura
None found
Përse rekomandohen ulëset e pasme?
Në shumë lloje aksidentesh, pjesa e pasme e veturës u jep fëmijëve mbrojtje më të mirë, sepse i mban larg pjesës së përparme. Ajo i distancon edhe nga paneli i instrumenteve dhe nga airbag-u i pasagjerit, i cili hapet me forcë të madhe gjatë një përplasjeje.
Administrata Kombëtare e Sigurisë së Trafikut në Autostrada në SHBA (NHTSA) rekomandon që çdo fëmijë nën moshën 13-vjeçare të ulet në pjesën e pasme. Këshilla mbetet e njëjtë edhe nëse fëmija është mjaftueshëm i gjatë për ulësen e përparme, apo nëse vetura ka airbagë modernë që përshtatin aktivizimin me përmasat e pasagjerit.
Edhe Akademia Amerikane e Pediatrisë (AAP) mbështet udhëtimin e fëmijëve në pjesën e pasme. Sipas saj, gjatë rritjes ata duhet të përdorin pajisje sigurie të përshtatshme për moshën, gjatësinë dhe peshën, pa kaluar para kohe te rripi standard.
Airbag-u i pasagjerit përbën rrezikun kryesor kur ulësja e fëmijës vendoset përpara. Ai është projektuar për të mbrojtur të rriturit dhe hapet me shpejtësi jashtëzakonisht të madhe në aksident. Nëse fëmija ndodhet pranë panelit të instrumenteve, forca e hapjes mund t’i shkaktojë lëndime të rënda.
Veçanërisht të rrezikuara janë ulëset e fëmijëve të kthyera në drejtim të kundërt me lëvizjen. Airbag-u, nëse aktivizohet, mund të përplaset me pjesën e pasme të ulëses, menjëherë pas kokës së fëmijës, dhe të shkaktojë lëndime potencialisht fatale. Prandaj, një ulëse e tillë nuk duhet vendosur kurrë përpara kur airbag-u i pasagjerit është aktiv.
Disa vetura moderne kanë sisteme që dallojnë pasagjerët me përmasa më të vogla dhe, në kushte të caktuara, e çaktivizojnë vetë airbag-un. Megjithatë, prindërit nuk duhet të mbështeten te supozimi se sistemi do ta identifikojë gjithmonë saktë ulësen e fëmijës ose se rreziku do të zhduket.
Si ndryshon pajisja e sigurisë gjatë rritjes së fëmijës?
Lloji i ulëses ka rëndësi. Me rritjen e fëmijës ndryshojnë edhe pajisjet që i nevojiten, ndaj zgjedhja duhet të përputhet me gjatësinë, peshën dhe zhvillimin e tij. Sipas autoriteteve amerikane të sigurisë, në fazën pasuese duhet kaluar vetëm kur janë tejkaluar kufijtë e lejuar të pajisjes së mëparshme.
Ulësja e kthyer në drejtim të kundërt me lëvizjen përdoret për foshnjat dhe fëmijët e vegjël për aq gjatë sa është e mundur, deri kur të arrihet kufiri maksimal i peshës ose i gjatësisë i përcaktuar nga prodhuesi.
Pasi fëmija i tejkalon këta kufij, përdoret ulësja e kthyer në drejtim të lëvizjes, me rripa sigurie dhe mbështetje shtesë në pjesën e sipërme. Ajo duhet të përdoret për aq kohë sa lejojnë specifikimet e saj.
Kur tejkalohen edhe kufijtë e kësaj ulëseje, fëmijës i nevojitet një ulëse ngritëse (booster), e cila ndihmon që rripi i sigurisë të vendoset në pozicionin e duhur.
Rripi standard mund të përdoret pa ulëse shtesë vetëm kur pjesa e poshtme e tij qëndron mbi pjesën e sipërme të kofshëve dhe pjesa e shpatullave kalon mbi gjoks e shpatull, pa prekur barkun, qafën ose fytyrën.
Këto etapa nuk përcaktojnë mosha të prera. Prindërit duhet të ndjekin gjithmonë kufijtë e peshës dhe gjatësisë të caktuar nga prodhuesi i ulëses, si edhe udhëzimet e prodhuesit të veturës. AAP këshillon që kalimi në etapën tjetër të shtyhet derisa fëmija t’i ketë tejkaluar kufijtë e pajisjes që përdor.
Çfarë duhet bërë kur fëmija nuk mund të ulet prapa?
Ndonjëherë udhëtimi në ulësen e përparme mund të jetë i pashmangshëm, për shembull kur vetura nuk ka ulëse të pasme ose kur në pjesën e pasme mungon hapësira e nevojshme për pajisjen e sigurisë. Kjo, megjithatë, nuk do të thotë se çdo ulëse fëmijësh mund të vendoset aty pa kufizime.
Ulësja e kthyer në drejtim të kundërt nuk duhet të vendoset asnjëherë përpara nëse airbag-u i pasagjerit është aktiv. Në një veturë pa ulëse të pasme, përpara udhëtimit duhen lexuar udhëzimet e prodhuesit të automjetit dhe ato të ulëses së fëmijës.
Edhe kur vetura ka një sistem për çaktivizimin e airbag-ut të pasagjerit, nuk duhet marrë si e mirëqenë se përdorimi i tij lejohet ose është i përshtatshëm në çdo rast.
Në SHBA, NHTSA mund të japë autorizim për instalimin e një ndërprerësi që çaktivizon airbag-un në rrethana të kufizuara. Mes tyre janë rastet kur një ulëse e kthyer në drejtim të kundërt duhet të përdoret në një veturë pa ulëse të përshtatshme të pasme. Kjo nuk është një këshillë e përgjithshme për ta fikur airbag-un sa herë që fëmija udhëton përpara.
Për një fëmijë më të rritur që duhet të ulet përpara, AAP këshillon përdorimin e një ulëseje me rripa sigurie, nëse ajo është e përshtatshme, dhe zhvendosjen e ulëses së pasagjerit sa më larg panelit të instrumenteve.
Çfarë shqetësimesh ngrenë prindërit?
Në forumet në internet janë diskutuar situata kur prindërit janë detyruar ta vendosin ulësen e foshnjës përpara, sidomos në vetura me dy dyer, ku ulëset e pasme nuk ofrojnë hapësirë praktike.
Në komunitetin r/NewParents të platformës Reddit, prindërit kanë pyetur nëse çaktivizimi i airbag-ut e bën të sigurt vendosjen përpara të një ulëseje të kthyer në drejtim të kundërt.
Një diskutim në r/UKParenting u përqendrua te një prind, fëmija i të cilit nuk donte të qëndronte në ulësen e pasme. Pjesëmarrësit trajtuan rrezikun e airbag-ut, përputhshmërinë e veturës me ulësen dhe nevojën për të kontrolluar udhëzimet e prodhuesit.
Në r/Parenting, një tjetër debat ngriti pyetjen nëse një fëmijë nëntëvjeçar duhet të udhëtojë përpara. Përgjigjet theksuan se ajo që lejohet me ligj nuk është domosdoshmërisht alternativa më e sigurt.
Rregullat ligjore dhe rekomandimet për sigurinë nuk përputhen gjithmonë. Në SHBA, ligjet për transportimin e fëmijëve ndryshojnë sipas shtetit, përfshirë kriteret e moshës, gjatësisë dhe peshës për përdorimin e pajisjeve të caktuara. Në disa juridiksione ka edhe rregulla të posaçme për udhëtimin e fëmijëve në ulësen e përparme.
Përpara se një ulëse fëmijësh të vendoset përpara, duhen kontrolluar udhëzimet e veturës dhe të pajisjes së sigurisë. Vëmendje e veçantë u duhet kushtuar paralajmërimeve për airbag-un, pozicioneve ku lejohet ulësja dhe mënyrës së instalimit të saj.
Siguria nuk varet vetëm nga instalimi i saktë. Ulësja duhet të fiksohet sipas udhëzimeve, rripat të shtrëngohen siç duhet dhe pajisja të jetë e përshtatshme për përmasat që ka fëmija në atë kohë.
Rekomandimi kryesor mbetet që fëmijët të udhëtojnë në pjesën e pasme, me pajisjet e duhura të sigurisë, deri të paktën në moshën 13-vjeçare. Edhe pse në disa raste ulësja e përparme mund të jetë e vetmja mundësi, lehtësia për prindin nuk duhet të jetë arsyeja e vetme për ta zgjedhur atë.
