Ekonomia globale po mbështetet te inteligjenca artificiale (IA), deklaroi Drejtoresha Menaxhuese e Fondit Monetar Ndërkombëtar (FMN), Kristalina Georgieva, duke paralajmëruar se varësia e tepruar nga ky sektor rrezikon stabilitetin financiar botëror.
Georgieva theksoi se një “rënie e papritur e besimit të investitorëve dhe tërheqja nga sektori i inteligjencës artificiale” mund të dobësonte rritjen ekonomike.
“Kemi një ekonomi botërore që po qëndron mbi një këmbë, këmbën e inteligjencës artificiale. Nëse kjo këmbë lëkundet, mund të shkaktojë probleme për stabilitetin financiar”, paralajmëroi Georgieva.
Financimi qarkullues mes kompanive të inteligjencës artificiale, një praktikë ku paratë e investuara në një kompani të këtij sektori përfundimisht i kthehen investitorit përmes porosive për blerje, ka arritur në pak më shumë se 1 trilion dollarë, sipas vlerësimeve të FMN-së. Dy të tretat e kësaj shume financohen përmes borxhit.
“Nuk është një shumë jashtëzakonisht e madhe, por rritja ka qenë e shpejtë”, deklaroi Georgieva.
Nvidia Corp., e cila ka humbur më shumë se 1 trilion dollarë nga vlera e saj e tregut gjatë muajit të fundit, ndodhet në qendër të këtyre marrëveshjeve të financimit qarkullues.
Pasojat e marrëdhënieve jashtëmartesore të ish-drejtorit ekzekutiv të prodhuesit të çipave, Jensen Huang, përfshirë një marrëdhënie me një person të dyshuar si spiun kinez, kanë shkaktuar një valë shitjesh të aksioneve të kompanive të lidhura me inteligjencën artificiale në tregjet globale. Kjo ka vënë në qendër të vëmendjes rolin e Nvidia-s si një financues kyç i zgjerimit të infrastrukturës së inteligjencës artificiale.
Ekonomia e cenueshme nga një kolaps i inteligjencës artificiale
Paralajmërimi i Georgievës vjen në një kohë kur zgjerimi i investimeve në inteligjencën artificiale është shndërruar në një motor të rëndësishëm të rritjes së ekonomisë globale, duke mbështetur tregtinë dhe investimet.
FMN-ja e rriti në tetor parashikimin e saj për rritjen ekonomike globale në vitin 2026 në 3.1%, ndërsa ekonomitë kryesore po mbështeten te investimet në inteligjencën artificiale për të nxitur rritjen, e cila përndryshe do të kufizohej nga kriza energjetike e shkaktuar nga lufta në Iran.
Institucioni vlerëson se rreth 40% e fuqisë punëtore në botë do të ndikohet nga inteligjenca artificiale. Ndërkohë, Capital Economics sugjeron se deri në 80% e zgjerimit të fundit të eksporteve globale është përqendruar te mallrat e lidhura me inteligjencën artificiale.
Entuziazmi i madh i investitorëve për inteligjencën artificiale pasqyron pritshmëri që po ecin më shpejt sesa rezultatet që teknologjia ka arritur të dëshmojë deri tani, deklaroi Georgieva.
“Ne priremi të nxitojmë”, tha ajo, duke iu referuar rritjes së vlerësimeve të kompanive, çka bën që “disa korrigjime” të bëhen të nevojshme.
Në tetor, FMN-ja kishte paralajmëruar se një zhgënjim afatshkurtër mund të shkaktonte një korrigjim të çrregullt në kategori të ndryshme aktivesh financiare.
Sipas skenarit më negativ të institucionit, nëse inteligjenca artificiale nuk arrin të përmbushë pritshmëritë e larta të tregut, çmimet e aksioneve amerikane mund të bien me 20% gjatë vitit 2026, ndërsa prodhimi ekonomik global mund të rezultojë 1.1% më i ulët se parashikimi bazë deri në vitin 2028.
Tregjet globale të aksioneve, përfshirë kompanitë amerikane të prodhimit të çipave, janë përballur me një valë të fortë shitjesh gjatë javëve të fundit. Gatishmëria e investitorëve për të investuar në sektorin e inteligjencës artificiale pritet të vihet sërish në provë këtë javë, përpara publikimit të rezultateve financiare të Nvidia-s dhe listimit të shumëpritur në bursë të Anthropic.
Georgieva i cilësoi të hënën luhatjet e fundit të tregjeve si “të rregullta” dhe me pak gjasa për t’u përshkallëzuar në një krizë që mund të dëmtonte ekonominë botërore, por bëri thirrje për kujdes. “Duhet të qëndrojmë vigjilentë.”/ Monitor













