Jo vetëm mbrojtja e Guvernatorit, as punonjësve nuk mund t’u ulen pagat
Çfarë fsheh ligji i ri i BSH-së?
Ligji i ri për Bankën e Shqipërisë sjell një regjim të veçantë financiar dhe juridik për drejtuesit dhe punonjësit e institucionit. Përtej garancive procedurale që parashikohen për Guvernatorin në rastet e hetimeve penale që lidhen me ushtrimin e detyrës, legjislacioni i ri vendos edhe kufizime për uljen e pagave, si dhe një mekanizëm automatik për indeksimin e tyre me normën e inflacionit.
Bëhet fjalë për ligjin nr. 112/2026, “Për Bankën e Shqipërisë”, i miratuar nga Kuvendi më 29 tetor dhe i botuar në Fletoren Zyrtare më 16 nëntor 2026. Përmes tij, Bankës së Shqipërisë i njihen kompetenca të zgjeruara për përcaktimin e politikave të shpërblimit dhe përfitimeve financiare të personelit të saj.
Një nga dispozitat që tërheq vëmendjen është neni 47, i cili i jep Këshillit Mbikëqyrës autoritetin për të vendosur në mënyrë të pavarur skemën e trajtimit financiar të anëtarëve të tij dhe të punonjësve të institucionit.
Sipas parashikimeve të ligjit, pagat, shtesat dhe përfitimet e tjera financiare nuk mund të reduktohen. Për më tepër, paga bazë e punonjësve do të indeksohet çdo vit sipas normës vjetore të inflacionit, duke krijuar një mekanizëm të vazhdueshëm për ruajtjen e fuqisë blerëse.
Këshilli Mbikëqyrës duhet të rishikojë periodikisht nivelin e shpërblimeve, duke marrë në konsideratë jo vetëm inflacionin, por edhe zhvillimet në tregun e banesave dhe nivelin e pagave në sektorin financiar.
Kredi për strehim, përfitime shëndetësore dhe fond pensioni
Paketa e përfitimeve të parashikuara në ligjin e ri shkon përtej pagës mujore. Trajtimi financiar i personelit mund të përfshijë edhe mbështetje përmes kredive për strehim, përfitime në fushën e shëndetit, financim për zhvillimin profesional, si dhe krijimin dhe administrimin e një fondi pensioni.
Një tjetër element i rëndësishëm është shkëputja e shpërblimeve nga performanca financiare e institucionit. Ligji përcakton se pagat, shpërblimet dhe përfitimet e punonjësve nuk kushtëzohen nga rezultati ekonomik i Bankës së Shqipërisë, pavarësisht nëse ajo regjistron fitim apo humbje.
Në këtë mënyrë, politikat e pagave të institucionit përcaktohen jashtë skemave të zakonshme të administratës publike, në përputhje me autonominë që gëzon Banka e Shqipërisë si institucion i pavarur.
Çfarë parashikon ligji për mbrojtjen e Guvernatorit nga arrestimi?
Një tjetër dispozitë që ka tërhequr vëmendjen është neni 72, i cili parashikon një mbrojtje të posaçme procedurale për Guvernatorin në rastet kur ndaj tij zhvillohen hetime për vepra penale që lidhen me ushtrimin e funksionit.
Sipas këtij neni, Guvernatori nuk mund të ndalohet, t’i kufizohet liria personale përmes masave shtrënguese apo t’i nënshtrohet kontrollit personal dhe të banesës për vepra që lidhen me detyrën, pa u ndjekur më parë procedura e parashikuar në ligj.
Në këto raste, prokuroria duhet t’i drejtohet Kuvendit për të shqyrtuar nëse vepra penale për të cilën dyshohet Guvernatori ka lidhje me ushtrimin e funksionit të tij. Nëse Kuvendi konstaton se vepra nuk lidhet me detyrën, mund të autorizojë vijimin e procedurave për vendosjen e masave përkatëse.
Gjatë shqyrtimit të kërkesës nga Kuvendi, Guvernatori vijon të ushtrojë funksionin e tij pa kufizime.
Megjithatë, kjo garanci procedurale nuk përbën imunitet absolut nga hetimi dhe përgjegjësia penale. Gjithashtu, zbatimi i kësaj dispozite është kushtëzuar nga hyrja në fuqi e ndryshimeve përkatëse në Kodin e Procedurës Penale.
Banka paguan avokatët e punonjësve, por shpenzimet mund të kthehen
Përveç garancive financiare dhe mbrojtjes procedurale të Guvernatorit, ligji i ri përfshin edhe një mekanizëm për mbulimin e shpenzimeve të mbrojtjes ligjore të punonjësve.
Neni 71 parashikon që Banka e Shqipërisë të marrë përsipër paraprakisht kostot e përfaqësimit juridik të punonjësve në procese administrative, gjyqësore apo arbitrazhi, kur këto procedura lidhen me ushtrimin e detyrave të tyre zyrtare.
Por kjo mbështetje nuk është përfundimtare në çdo rast. Nëse punonjësi shpallet përgjegjës ose fajtor përmes një vendimi gjyqësor të formës së prerë, ai detyrohet të rimbursojë shpenzimet e mbuluara nga institucioni.
Në tërësi, ligji nr. 112/2026 krijon një kuadër të posaçëm për trajtimin financiar dhe mbrojtjen juridike të drejtuesve dhe personelit të Bankës së Shqipërisë.
Ndërsa autonomia e bankave qendrore është një element i rëndësishëm i funksionimit të tyre institucional, dispozitat e reja hapin diskutimin mbi kufijtë e kësaj pavarësie, kostot që shoqërojnë skemat e përfitimeve dhe mënyrën se si garantohet transparenca në administrimin e burimeve financiare të institucionit.
Keni një histori? Denonco anonimisht, identiteti juaj mbrohet.
Denonco



