Franca po përpiqet të krijojë një forcë shumëkombëshe me mijëra trupa franceze, italiane dhe spanjolle, që do të dislokoheshin në Liban pas përfundimit të mandatit të misionit paqeruajtës të OKB-së, UNIFIL.
Plani ka hasur në kundërshtimin e fortë të Izraelit, i cili druhet se një prani e tillë ndërkombëtare do t’i jepte Hezbollahut liri veprimi dhe do të kufizonte operacionet e ushtrisë izraelite, sipas Ynet.
Këshilli i Sigurimit i OKB-së vendosi në gusht të vitit 2025 që mandati i UNIFIL-it të zgjatej për herë të fundit, deri në fund të vitit 2026, ndërsa tërheqja e forcave do të nisë më pas.
Kështu, pas afro pesë dekadash operacionesh paqeruajtëse, po zhvillohet një përballje diplomatike për të ardhmen e sigurisë në Liban dhe për boshllëkun që mund të lërë largimi i misionit.
Plani francez dhe kundërshtimi i Izraelit
Parisi po punon për krijimin e një force ndërkombëtare me disa mijëra ushtarë nga Franca, Italia dhe Spanja. Trupat nuk do të vendoseshin vetëm në jug të Libanit, por në të gjithë territorin e vendit, me synimin për të ndihmuar ushtrinë libaneze të vendosë kontrollin mbi territorin.
Zyrtarë të lartë izraelitë e konsiderojnë këtë propozim një zhvillim shumë negativ dhe po punojnë për ta penguar. Sipas tyre, forca e re do të përbëhej nga ushtarë të vendeve që nuk janë të gatshme të përballen drejtpërdrejt me Hezbollahun, duke i dhënë organizatës hapësirë të gjerë veprimi.
“Ata nuk do të qëllojnë asnjë plumb kundër Hezbollahut”, parashikoi një zyrtar izraelit.
Një tjetër shqetësim i Izraelit lidhet me faktin se Franca nuk do të kishte domosdoshmërisht nevojë për një rezolutë të Këshillit të Sigurimit të OKB-së për të realizuar dislokimin. Parisi mund të arrijë një marrëveshje dypalëshe drejtpërdrejt me qeverinë libaneze.
Sipas zyrtarëve izraelitë, një marrëveshje e tillë mund të kufizojë edhe lirinë e veprimit të ushtrisë izraelite kundër Hezbollahut.
Franca ka paraqitur edhe një alternativë tjetër: krijimin, me autorizimin e Këshillit të Sigurimit, të një force me disa qindra vëzhgues evropianë, të cilët do të monitoronin zhvillimet në Liban, veçanërisht në jug dhe në zona të përcaktuara si pilot.
Edhe këtë propozim Izraeli e kundërshton, duke e konsideruar si një përpjekje për të krijuar një lloj “UNIFIL 2”, që sipas tij nuk do të ishte në gjendje të përmbushte detyrat e nevojshme. Forca e propozuar do të përfshinte personel francez dhe italian, si dhe mundësisht amerikanë.
Zyrtarët izraelitë druhen gjithashtu se mbrojtja e disa qindra vëzhguesve do të kërkonte angazhimin e një kontingjenti të veçantë prej disa mijëra ushtarësh.
SHBA shqyrton një mision shumë më të vogël
Ndërkohë, Shtetet e Bashkuara po shqyrtojnë krijimin e një force monitorimi shumë më të vogël, me rreth 100 pjesëtarë, ku do të përfshiheshin ushtarë amerikanë dhe përfaqësues të disa vendeve të tjera. Misioni do të kishte për detyrë të mbikëqyrte zbatimin e programeve pilot në jug të Libanit.
Një zyrtar i lartë izraelit tha se vendi i tij mund të ishte i gatshëm të pranonte një mision të vogël monitorimi të organizuar nga Uashingtoni.
Ambasadori amerikan në OKB, Mike Waltz, ka vizituar Libanin për të shqyrtuar këtë propozim, i cili synon pjesërisht edhe të kundërpeshojë nismën franceze, ndaj së cilës Uashingtoni gjithashtu ka rezerva.
Nga ana tjetër, Libani nuk ka hequr dorë nga mundësia e vazhdimit të pranisë së UNIFIL-it, pavarësisht kritikave për efektivitetin e misionit, dhe i ka kërkuar OKB-së zgjatjen e mandatit.
Megjithatë, mundësitë për një vendim të tillë konsiderohen thuajse zero. Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, ka deklaruar tashmë se Uashingtoni nuk do të lejojë vazhdimin e operacioneve të UNIFIL-it.
Ushtria libaneze e dobësuar, sfidë për sigurinë
Një tjetër çështje që shtrohet me largimin e UNIFIL-it është e ardhmja e bazave që do të lirohen nga trupat paqeruajtëse.
Izraeli do të preferonte që këto objekte të merreshin nën kontroll nga ushtria libaneze, por kjo e fundit nuk ka personel të mjaftueshëm për të marrë përsipër të gjitha pozicionet.
Një mundësi që po shqyrtohet është mbyllja dhe sigurimi i bazave deri në momentin kur forcat libaneze të kenë kapacitetet e nevojshme për t’i administruar ato.
Në zonat pilot, ushtria libaneze ka dislokuar disa qindra ushtarë, por ende nuk ka arritur të vendosë kontroll të plotë. Zyrtarët izraelitë e përshkruajnë këtë program si larg suksesit, megjithëse ngurrojnë ta shpallin të dështuar, ndoshta për shkak se pala amerikane vijon të besojë te kjo nismë.
Sipas një zyrtari izraelit, ushtria libaneze po kryen disa operacione në terren, por përpjekjet e saj mbeten shumë larg asaj që konsiderohet e nevojshme.
Izraeli pretendon se Hezbollahu po rindërton kapacitetet ushtarake
Sipas zyrtarëve izraelitë, Hezbollahu po vazhdon të rindërtojë kapacitetet e tij dhe të marrë mbështetje financiare nga Irani.
Mes nismave të përmendura është krijimi i një fondi rindërtimi të financuar nga Irani, i cili synon riparimin e banesave private dhe institucioneve publike. Izraeli thotë gjithashtu se ka konstatuar rifillimin e kontrabandës së armëve nga Siria drejt Libanit dhe se këtë javë ka goditur një prej këtyre dërgesave.
Zyrtarët izraelitë besojnë se Hezbollahu po përpiqet të rikthejë praninë e tij në jug të Libanit.
Në këtë kontekst, të martën një delegacion ambasadorësh të OKB-së, i drejtuar nga ambasadori i Izraelit në Kombet e Bashkuara, Danny Danon, zhvilloi një vizitë strategjike dhe sigurie në kufirin verior të Izraelit. Delegacioni mbërriti me një helikopter të ushtrisë izraelite.
Në fillim të vizitës, zyrtarët ushtarakë të Komandës Veriore të ushtrisë izraelite informuan diplomatët për kërcënimet dhe sfidat përgjatë frontit verior. Më pas, ambasadorët vizituan pika vrojtimi me pamje nga kufijtë me Libanin dhe Sirinë, përfshirë pikën e vrojtimit Ronen.
Informimet u përqendruan te infrastruktura që, sipas ushtrisë izraelite, po ndërtohet nga organizatat e armatosura përtej kufirit, si dhe te përpjekjet e Hezbollahut për të zgjeruar kapacitetet ushtarake, veçanërisht ato që lidhen me dronët dhe mjetet ajrore pa pilot.
Gjatë vizitës, ambasadorëve iu bë e ditur se Izraeli kundërshton mbështetjen e mëtejshme te forcat ndërkombëtare për garantimin e sigurisë në jug të Libanit. Zyrtarët izraelitë argumentuan se UNIFIL ka dështuar prej vitesh të zbatojë marrëveshjet e sigurisë dhe të pengojë Hezbollahun të ndërtojë arsenalin e tij.
Duke folur për gazetarët gjatë vizitës, ambasadori Danny Danon deklaroi:
“Në javët e ardhshme, UNIFIL-i më në fund do të nisë të paketojë gjërat dhe të largohet nga Libani. Një forcë që u dislokua përkohësisht në vitin 1978 bëri pak për të kontribuar në stabilitetin rajonal. Përkundrazi, Hezbollahu shfrytëzoi praninë e UNIFIL-it për t’iu afruar kufirit të Izraelit dhe për të na sulmuar. Jemi këtu me një delegacion ambasadorësh nga e gjithë bota, për t’u treguar nga afër kufirin me Libanin dhe për të këmbëngulur që siguria jonë të mbetet në duart tona. Ne duam që ushtria libaneze të marrë pozicionet brenda Libanit dhe të pengojë rikthimin e Hezbollahut në këtë zonë. Kemi nxjerrë mësimin tonë: Nuk mbështetemi te asnjë forcë ndërkombëtare. Mbështetemi vetëm te ushtarët tanë.”