Ligjvënësit shqiptarë në Parlamentin e Serbisë kanë shprehur gatishmërinë për dialog, bashkëpunim dhe partneritet me qeverinë e sapoformuar në Beograd, megjithatë theksojnë se qëndrojnë të palëkundur pas kërkesave të tyre lidhur me statusin e shqiptarëve në Luginën e Preshevës.
Këtë qëndrim e bëri të ditur gjatë seancës plenare deputeti i Koalicionit Shqiptar, Shaip Kamberi.
Të lidhura
None found
Në zgjedhjet e mbajtura më 25 tetor në Serbi, tetë formacione politike shqiptare morën pjesë të bashkuara, duke siguruar dy ulëse në Kuvend.
Zgjedhjet u fituan nga Lista Studentore, e cila siguroi 140 nga 250 mandate parlamentare, duke i dhënë fund qeverisjes 14-vjeçare të Partisë Përparimtare Serbe të ish-presidentit Aleksandar Vuçiq. Koalicioni Shqiptar dha mbështetjen e tij për kandidatin e kësaj liste për kryetar të Kuvendit, Aleksandar Çupiq.
Duke folur për kërkesat e komunitetit shqiptar në Serbi, Kamberi theksoi se ato nuk janë aspak të reja dhe se shumë probleme thelbësore mbeten ende të pazgjidhura. Ai përmendi nevojën për përfaqësim të vërtetë të shqiptarëve në institucionet shtetërore, zgjidhjen e çështjes së njohjes së diplomave, ndërprerjen e praktikës së pasivizimit të adresave, përmirësimin e cilësisë së arsimit duke përfshirë sigurimin e teksteve mësimore në gjuhën shqipe, si dhe zhbllokimin e fondeve që Këshilli Kombëtar Shqiptar merr nga institucionet e Kosovës.
“Ne do të mbështesim çdo iniciativë dhe jemi të hapur për partneritet në adresimin e këtyre çështjeve, por nuk do të tërhiqemi nga parimet dhe kërkesat tona”, deklaroi Kamberi.
“E drejta për barazi nuk është diçka që mund të vihet në diskutim”, shtoi ai.
Shqiptarët që jetojnë në Luginën e Preshevës vazhdojnë të raportojnë raste diskriminimi dhe përfaqësimi të pamjaftueshëm në institucionet serbe, si dhe praktikën e njohur si pasivizim i adresave.
Pasivizimi i adresave nënkupton heqjen e qytetarëve nga regjistrat e vendbanimeve ku ata ishin të regjistruar. Ky proces sjell si pasojë humbjen e nënshtetësisë serbe dhe, rrjedhimisht, të të drejtave themelore civile, përfshirë të drejtën e votës, të pronësisë, qasjen në sigurime shëndetësore dhe pensionale, si dhe mundësinë për t’u punësuar.
Kjo temë është ngritur vazhdimisht nga shqiptarët e Luginës, por edhe nga autoritetet e Kosovës, të cilat e konsiderojnë atë një praktikë diskriminuese.
Çështja e pasivizimit të adresave u përmend edhe në një raport të Departamentit amerikan të Shtetit të vitit 2023, ku thuhej se kjo praktikë ishte zbatuar në mënyrë disproporcionale ndaj shqiptarëve, veçanërisht në Medvegjë.
Po ashtu, edhe Komisioni Evropian në raportet e tij për Serbinë kishte shprehur shqetësime mbi pasivizimin e adresave të qytetarëve shqiptarë.
Lista Studentore, fituese e zgjedhjeve në Serbi, ka premtuar përmirësimin e të drejtave të pakicave në fushat e gjuhës, arsimit, kulturës dhe informimit.
Më herët, Kamberi kishte deklaruar për Radion Evropa e Lirë se ndërrimi i pushtetit në Serbi nuk nënkupton automatikisht një qasje të ndryshme ndaj shqiptarëve.
Sipas tij, qeveria e re do të gjykohet në bazë të hapave konkretë që do të ndërmarrë për zgjidhjen e problemeve të komunitetit shqiptar.
Lista Studentore, e cila ka fituar mjaft vota për të formuar e vetme qeverinë, nuk ka dhënë ende një përgjigje të qartë nëse do të bashkëpunojë me partitë e pakicave kombëtare.




