Nis samiti historik trepalësh mes udhëheqësve të SHBA-së, Kinës dhe Rusisë

Trump deklaroi se “kemi përgjegjësi të mëdha për të zgjidhur problemet që prekin të gjithë planetin”, ndërsa iu bashkua presidentit kinez Xi Jinping dhe atij rus Vladimir Putin në samitin historik trepalësh në Kinë. Nga ana e tij, Xi deklaroi se “bota është në paqe kur fuqitë e mëdha jetojnë në harmoni”.
Takimi i paprecedentë trepalësh mes presidentit amerikan Donald Trump, presidentit kinez Xi Jinping dhe presidentit rus Vladimir Putin nisi të enjten në Shenzhen. Ky është samiti i parë i këtij lloji mes udhëheqësve të tri fuqive globale dhe mund të shënojë një moment kthese në historinë botërore.
Në fillim të takimit, presidenti amerikan Donald Trump deklaroi se ata “do të diskutojnë për të gjitha problemet që po debatohen në botë” dhe se “kemi përgjegjësi të mëdha për të zgjidhur problemet që prekin të gjithë planetin”.
“Të shohim nëse mund të arrijmë diçka”, tha Trump, duke shtuar se “të tri vendet janë në një pozicion unik për të diskutuar për armët bërthamore”, pasi “shumë shpesh udhëheqësit e mëparshëm kanë shmangur bisedimet me udhëheqësit me të cilët kishin mosmarrëveshje”.
Presidenti amerikan tha se kishte zhvilluar një “diskutim të gjatë” me homologun e tij rus, duke shtuar se të gjitha palët dëshirojnë t’i japin fund luftës së Rusisë në Ukrainë.
Presidenti kinez Xi Jinping iu bashkua Trump në vlerësimin se samiti i tyre “ka rëndësi historike”, pasi “bota është në paqe kur fuqitë e mëdha jetojnë në harmoni” dhe se “të tri vendet duhet të punojnë së bashku për të përballuar sfidat globale”.
“Vështirësitë nxjerrin në pah përgjegjësinë e vërtetë”, tha presidenti kinez.
Xi u tha Putinit dhe Trump se “fuqitë e mëdha nuk duhet të shkelin vijat e kuqe të njëra-tjetrës për çështje të ndjeshme”, duke u bërë thirrje homologëve të tij që të “respektojnë sovranitetin, integritetin territorial dhe interesat themelore të njëri-tjetrit”.
Pikërisht në momentin kur nisi takimi, agjencia kineze e lajmeve Xinhua publikoi një deklaratë të Xi, sipas së cilës “armët bërthamore duhet të ndalohen plotësisht dhe të shkatërrohen tërësisht, për të ndërtuar një botë pa armë bërthamore”.
Trump deklaroi se të tre udhëheqësit janë “në një pozicion unik për të diskutuar se si të zvogëlohet numri i armëve bërthamore në Tokë” dhe se “nuk do ta lejojmë Iranin të ketë armë bërthamore”.
Presidenti rus Vladimir Putin tha se lufta e Rusisë në Ukrainë do të jetë pjesë e bisedimeve, duke deklaruar se “kemi interesa të përbashkëta në Ukrainë”.
Trump zhvilloi bisedime me homologun e tij kinez Xi Jinping më herët gjatë së enjtes, në takimin e tyre të tretë të rëndësishëm këtë vit, dhe deklaroi se Shtetet e Bashkuara dhe Kina dëshirojnë të ndihmojnë për t’i dhënë fund luftës në Ukrainë.
Xi tha se marrëdhëniet mes Shteteve të Bashkuara dhe Kinës kanë qenë “përgjithësisht të qëndrueshme dhe janë përmirësuar” gjatë presidencës së Trump.
“Përpjekjet që keni bërë janë të dukshme për të gjithë dhe do të mbeten në histori”, tha Xi.
Presidenti amerikan vlerësoi miqësinë mes tyre dhe interesat e përbashkëta.
Trump zhvilloi gjithashtu bisedime me Putinin përpara takimit trepalësh, duke shënuar herën e parë që dy udhëheqësit takohen që prej diskutimeve të tyre në Alaskë vitin e kaluar, të cilat nuk arritën të siguronin një marrëveshje për zbutjen e luftës në shkallë të gjerë të Rusisë në Ukrainë.
“Nga kjo mund të dalin gjëra të mrekullueshme, ose të paktën mund të hidhen hapat e parë”, tha Trump pasi iu bashkua Putinit në takimin dypalësh në kuadër të Samitit të Bashkëpunimit Ekonomik Azi-Paqësor (APEC), duke e përshëndetur me fjalët: “Kush është ky? Ai është miku im!”.
Takimi i tre presidentëve në vilën Kylin në Shenzhen, për të cilin analistët presin që simbolika të ketë më shumë peshë sesa arritjet konkrete, zhvillohet në një kohë kur ofensiva ruse në Ukrainë po i afrohet vitit të pestë.
Shtetet e Bashkuara janë përfshirë thellë në luftën e Trump kundër Iranit, e cila ka penguar furnizimet me naftë dhe ka rritur çmimet për konsumatorët në mbarë botën, ndërsa Kina, fuqia e së cilës po rritet, kërkon të forcojë pozitat e saj në Azinë Lindore. Rusia shpreson të fitojë një dinamikë të favorshme, ndërsa vazhdon të këmbëngulë në kërkesat e saj maksimale ndaj Perëndimit dhe të vijojë luftën në shkallë të gjerë në Ukrainë.
Samiti ka nxitur shqetësime se tre udhëheqësit e fuqishëm mund të synojnë ta ndajnë globin në sfera ndikimi, për shembull duke marrë vendime që ndikojnë në fatin e Ukrainës pa përfshirjen e Kievit apo të Europës.
Presidenti rus Vladimir Putin mbërrin në samitin e Bashkëpunimit Ekonomik Azi-Paqësor në Shenzhen, 19 nëntor 2026. Foto: AP
Mes vëzhguesve në rrjetet sociale po zhvillohet një debat i gjerë nëse samiti mund të quhet një “Jaltë 2.0”, ndërsa të tjerë pretendojnë se do të ishte më e përshtatshme të quhej “Mynihu 1938”, duke pasur parasysh dallimet thelbësore në kohë, hapësirë dhe mes protagonistëve.
Për të nënvizuar rëndësinë e samitit dhe në kontrast me fokusin e mediave europiane dhe atyre më gjerësisht perëndimore, televizionet dhe gazetat aziatike po përqendrohen te pasojat e mundshme për vendet e tyre.
Mediat shtetërore kineze, veçanërisht Xinhua dhe People’s Daily, po e paraqesin samitin e APEC-ut, përfshirë takimin trepalësh, në kuadër të rolit udhëheqës diplomatik të Xi Jinping, bashkëpunimit shumëpalësh dhe angazhimit të Kinës ndaj tregtisë së lirë. Pekini po e paraqet samitin trepalësh si një mundësi për të promovuar paqen globale dhe stabilitetin strategjik mes fuqive të mëdha.
Në mediat e Koresë së Jugut, tema që përsëritet është shqetësimi për një konferencë të mundshme “Jaltë 2.0”, në të cilën udhëheqësit mund të diskutojnë të ardhmen e Gadishullit Korean pa pjesëmarrjen e Seulit. Agjencia Yonhap raporton se qeveria koreanojugore ua ka përcjellë këto shqetësime si Uashingtonit, ashtu edhe Pekinit, ndërsa mbulimi mediatik po përqendrohet gjithashtu te mundësia e rifillimit të dialogut mes SHBA-së dhe Koresë së Veriut, si dhe te rreziku i një pranimi të heshtur të statusit të Koresë së Veriut si fuqi bërthamore.
Mediat japoneze po përqendrohen te marrëdhëniet e tensionuara mes Kinës dhe Japonisë. Një nga kanalet kryesore televizive raportoi për takimin e parë ballë për ballë, pas rreth një viti, mes kryeministres japoneze Sanae Takaichi dhe presidentit kinez Xi Jinping, ndërsa një tjetër tërhoqi vëmendjen te kontrasti mes pritjes së ngrohtë që Kina u rezervoi Trump dhe Putin dhe pritjes relativisht të ftohtë për Takaichi.
Gjermania ishte gjithashtu e planifikuar të priste të enjten aleatët e Ukrainës në një takim të “Koalicionit të Vullnetit”, ku do të merrnin pjesë edhe të dërguarit amerikanë Jared Kushner dhe Steve Witkoff.
Ky është artikull ekskluziv i Revistës Monitor, që gëzon të drejtën e autorësisë sipas Ligjit Nr. 35/2016, “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e lidhura me to”.
Artikulli mund të ripublikohet nga mediat e tjera vetëm duke cituar “Revista Monitor” shoqëruar me linkun e artikullit origjinal.









