Shkencëtarët arrijnë të kultivojnë patate në Hënë: Janë të sigurta për t’u ngrënë

20 Nëntor 2026 | 01:53

Studiuesit kanë zbuluar se patatet e rritura në Hënë dhe me lëndë organike janë të sigurta për t’u ngrënë dhe mund të rriten e të japin fryte po aq mirë sa ato të rritura në Tokë. Studimi është botuar në revistën npj Microgravity.

Një nga pyetjet kryesore që shkencëtarët duhet t’i përgjigjen është nëse bimët mund të rriten në shtresën e shkëmbit të hollë dhe pluhurit që mbulon pjesën më të madhe të sipërfaqes së Hënës dhe përmban nivele shumë të ulëta të lëndës organike.

Studiues nga Universiteti Shtetëror i Oregonit, të financuar nga NASA, testuan nëse patatet mund të kultivoheshin me sukses në toka hënore, të cilave u shtoheshin sasi të ndryshme me lëndë ushqyese.

Zgjedhja e patateve nuk ishte e rastësishme. Është një kulturë që prodhon më shumë kalori për njësi të sipërfaqes së kultivuar krahasuar me shumë bimë të tjera, ka vlerë të konsiderueshme ushqyese dhe konsiderohet një ushqim praktik bazë për misionet hapësinore afatgjata.

Rezultatet e hulumtimit treguan se bimët e patateve të rritura në tokë hënore të simuluar me lëndë ushqyese prej 30% treguan rritje dhe zhvillim të ngjashëm me atë të bimëve të rritura në toka tokësore. Në të kundërt, bimët e rritura pa shtimin e materialit organik treguan probleme serioze të rritjes, mbetën të ngurta dhe nuk e zhvilluan sistemin e tyre rrënjor mjaftueshëm.

Gjetjet mbështesin qëllimin e NASA-s për të vendosur një prani të përhershme njerëzore në Hënë si pjesë e programit Artemis. Në misionet e ardhshme, astronautët mund të sjellin një sasi të vogël të materialit organik, siç është vermikomposti, në Hënë dhe pastaj të rrisin më shumë, duke shndërruar mbetjet ushqimore dhe mbeturinat bimore në lëndë të re organike. Kjo do të zvogëlonte nevojën për të transportuar materiale të të korrave nga Toka.

“Ky është një hap i rëndësishëm drejt zhvillimit të sistemeve të besueshme të prodhimit të ushqimit që mund të mbështesin eksplorimin afatgjatë të Hënës nga njeriu”, thotë udhëheqësi i studimit Aymeric Goyer i Departamentit të Botanikës dhe Patologjisë së Bimëve të Universitetit Shtetëror të Oregonit.

Home Kryefaqja
Shiko në: YouTube
Lajme të Sugjeruara

“Kina është një parajsë lodrash”, Musk shfaqet në video me të birin gjatë vizitës në Shenzhen

Elon Musk ka theksuar rëndësinë e forcimit të bashkëpunimit mes Shteteve të Bashkuara dhe Kinës, duke e cilësuar veten një “admirues të madh të Kinës”...
01:00 | 20/11/2026

Raporti: Mbi 10% e popullsisë së botës rrezikon nga përdorimi problematik i internetit, ekspertët kërkojnë rregulla më të forta

Përdorimi problematik i internetit, që përfshin varësinë nga videolojërat, lojërat e fatit, rrjetet sociale, pornografia dhe blerjet online, konsiderohet tashmë një shqetësim global për shëndetin...
00:06 | 20/11/2026

Hakime, inteligjencë artificiale apo thjesht përditësime të vonuara, pse ka pasur kaq shumë ndërprerje?

Javën e kaluar, ka pasur një ndërprerje masive të Microsoft-it, një problem teknik që pezulloi të gjitha fluturimet në SHBA për orë të tëra, si...
23:00 | 19/11/2026