Një takim i pazakontë mes presidentit amerikan Donald Trump, presidentit kinez Xi Jinping dhe atij rus Vladimir Putin është zhvilluar në Shenzhen të Kinës, duke përcjellë mesazhe të rëndësishme për të ardhmen e marrëdhënieve ndërkombëtare dhe ekuilibrat e fuqisë në botë.
Tre liderët, që përfaqësojnë fuqitë më të mëdha bërthamore në botë, u shfaqën krah për krah në një vilë qeveritare, duke e paraqitur takimin si një mundësi për bashkëpunim dhe forcimin e paqes globale. Megjithatë, sipas një analize të CNN, ky takim mund të shënojë një tjetër hap në përpjekjet e Pekinit dhe Moskës për të ndryshuar rendin aktual botëror dhe për të kufizuar ndikimin dominues të Shteteve të Bashkuara.
Në fakt, ambicia e Xi Jinping dhe Vladimir Putin për të ndryshuar ekuilibrat ndërkombëtarë është shprehur edhe më herët. Gjatë një vizite shtetërore në Moskë, në vitin 2023, lideri kinez i kishte përcjellë Putinit një mesazh domethënës.
Ndërsa i shtrëngonte dorën presidentit rus, Xi u dëgjua të thoshte: “Së bashku, duhet të çojmë përpara këto ndryshime që nuk kanë ndodhur për 100 vjet.”
Kjo deklaratë pasqyron vizionin e përbashkët të dy liderëve për një rend të ri botëror, ku ndikimi i Perëndimit dhe veçanërisht i SHBA-së të mos jetë më përcaktues në çështjet ndërkombëtare.
Gjatë takimit në Shenzhen, i cili zgjati rreth 90 minuta, Donald Trump u shpreh se ndihej i nderuar që ndodhej përkrah Xi Jinping dhe Vladimir Putinit. Ai i cilësoi tri vendet si të pozicionuara në mënyrë unike për të punuar së bashku drejt një të ardhmeje më të sigurt.
“Asnjë problem nuk u zgjidh kurrë nën shkollën e vjetër, duke refuzuar të flitej për to. Së bashku, ne po zgjedhim një kurs të ndryshëm”, deklaroi Trump.
Megjithatë, bisedimet nuk prodhuan rezultate të qarta konkrete dhe, sipas analizës së CNN, nuk pati shenja se presidenti amerikan i kërkoi Putinit të mbante përgjegjësi për pushtimin e Ukrainës. Kjo ka ngritur pikëpyetje nëse takimi i shërbeu më shumë interesave të Moskës dhe Pekinit sesa një përpjekjeje të mirëfilltë për zgjidhjen e konflikteve ndërkombëtare.
Një rend i ri botëror
Për Xi Jinping dhe Vladimir Putin, ideja e një bote shumëpolare është prej kohësh në qendër të politikës së tyre të jashtme. Të dy kanë forcuar partneritetin mes vendeve të tyre dhe kanë mbështetur krijimin e aleancave e organizatave ndërkombëtare jashtë ndikimit perëndimor.
Mediat shtetërore kineze e cilësuan takimin si një “pikë të re fillimi” për një model të ri marrëdhëniesh mes fuqive të mëdha, të mbështetur te respekti i ndërsjellë, bashkëjetesa paqësore, bashkëpunimi dhe dialogu.
Gjatë bisedimeve, Xi Jinping theksoi rëndësinë e respektimit të sovranitetit dhe integritetit territorial të secilit shtet, si dhe të mosndërhyrjes në punët e brendshme të vendeve të tjera. Kjo çështje ka një rëndësi të veçantë për Pekinin, veçanërisht në raport me Tajvanin, ishullin demokratik dhe vetëqeverisës ndaj të cilit Kina pretendon sovranitet.
Nga ana tjetër, për Vladimir Putinin, takimi përbënte një mundësi për të forcuar pozicionin diplomatik të Rusisë dhe për të treguar se Moska vazhdon të ketë një kanal komunikimi të drejtpërdrejtë me Uashingtonin, ndërsa Trump kërkon t’i japë fund luftës në Ukrainë.
Pas bisedimeve, Putin foli për ngjashmëritë me presidentin amerikan në lidhje me atë që ai e quajti “vlera qytetëruese”.
Sipas CNN, ky koncept lidhet me një vizion të rendit botëror ku shtetet përcaktojnë vetë rregullat e tyre, pa iu nënshtruar domosdoshmërisht standardeve ndërkombëtare për të drejtat dhe liritë politike.
Trump, një mundësi për Moskën dhe Pekinin
Një tjetër element që i jep rëndësi takimit është edhe situata politike në SHBA. Xi dhe Putin janë të vetëdijshëm se zhvillimet e brendshme amerikane, përfshirë ndryshimet në Kongres dhe zgjedhjet e ardhshme presidenciale të vitit 2028, mund të ndikojnë ndjeshëm në politikën e jashtme të Uashingtonit.
Sipas analizës së CNN, të dy liderët mund ta shohin administratën Trump si një mundësi të veçantë për të avancuar interesat e tyre, në një periudhë kur marrëdhëniet mes fuqive të mëdha po kalojnë transformime të rëndësishme.
Në këtë kontekst, fotografia e Trump, Xi dhe Putinit së bashku në Shenzhen merr një domethënie që shkon përtej një takimi diplomatik. Ajo simbolizon përpjekjet për të riformësuar ekuilibrat globalë dhe për të ndërtuar një rend të ri ndërkombëtar, në të cilin ndikimi amerikan nuk do të jetë më dominues si në dekadat e mëparshme.