Pilotët e bombarduesve strategjikë amerikanë B-2 kanë rrëfyer për herë të parë me hollësi përvojën e tyre gjatë operacionit “Midnight Hammer”, në të cilin Shtetet e Bashkuara sulmuan objektet bërthamore të Iranit më 22 qershor 2025.
Sipas një reportazhi të revistës amerikane Air & Space Forces Magazine, operacioni kërkoi rreth 15 vite përgatitjesh, koordinim të gjerë ushtarak dhe ndryshime të planit deri pak orë përpara sulmit.
Pas 18 orësh fluturimi, dy pilotë amerikanë po afroheshin drejt objektivit të tyre në Iran, kur dalluan dritat e kryeqytetit iranian.
“O Zot, është Teherani!”, tha njëri prej tyre.
Megjithëse kishin zhvilluar vazhdimisht stërvitje për këtë mision, pilotët e kuptuan në atë moment se po zbatonin një operacion real ushtarak.
Pak minuta më vonë, bombarduesi lëshoi dy bomba të projektuara për depërtimin në objektiva të fortifikuara nëntokësore, secila me peshë rreth 13,6 tonë, drejt kompleksit bërthamor të Fordos.
Sipas dëshmive të pilotëve, rreth 15 sekonda pas lëshimit të bombave, një shpërthim ndriçoi zonën malore ku ndodhej objekti.
Një operacion i përgatitur për 15 vite
Planifikimi amerikan për goditjen e Fordos kishte nisur në vitin 2009, kur shërbimet e inteligjencës identifikuan punime ndërtimore të dyshimta në një zonë malore të Iranit.
Për vite me radhë, specialistët amerikanë studiuan strukturën e kompleksit, thellësinë e instalimeve dhe sistemet e tij mbrojtëse.
Një element kryesor i përgatitjeve ishte zhvillimi i bombës GBU-57, të cilën ushtria amerikane e projektoi për shkatërrimin e objekteve të fortifikuara në thellësi të mëdha. Bombarduesi strategjik B-2 është i vetmi avion që mund ta transportojë këtë lloj arme.
Megjithatë, vetëm disa ditë përpara sulmit, informacionet amerikane treguan se autoritetet iraniane kishin ndërmarrë masa për të përforcuar dhe mbyllur me beton disa pjesë të kompleksit.
Kjo i detyroi planifikuesit amerikanë të ndryshonin elemente të operacionit deri në orët e fundit përpara nisjes së avionëve.
Operacioni i fshehtë dhe 37 orët në ajër
Shtatë bombardues B-2 u nisën nga baza ajrore Whiteman në shtetin amerikan të Misurit.
Për të fshehur objektivin e vërtetë, ushtria amerikane organizoi edhe lëvizje të tjera avionësh, duke krijuar përshtypjen se bombarduesit mund të drejtoheshin drejt Guamit ose bazës Diego Garcia në Oqeanin Indian.
Pilotët nuk u treguan as familjarëve destinacionin e tyre. “Nuk i thashë asgjë bashkëshortes. Thjesht shkova në punë dhe nuk u ktheva”, rrëfeu një pilot që përdori pseudonimin “Alpha”.
Misioni kërkoi që ekuipazhet, me nga dy pilotë për avion, të qëndronin për dhjetëra orë në hapësirën e kufizuar të kabinës.
Ata pushonin me intervale prej 30 deri në 45 minutash dhe mbështeteshin te kafeja, pijet energjike ose stimuluesit e përshkruar nga mjekët për të ruajtur përqendrimin.
Në operacion morën pjesë rreth 125 avionë amerikanë, përfshirë bombardues, avionë luftarakë F-22 dhe F-35, si dhe avionë furnizimi me karburant në ajër.
Pilotët e cilësuan furnizimin gjatë fluturimit si një nga faktorët vendimtarë për realizimin e misionit.
Roli i sulmeve izraelite ndaj mbrojtjes iraniane
Operacioni amerikan u zhvillua në një kohë kur Izraeli kishte nisur prej 13 qershorit 2025 sulmet e tij kundër objektivave iraniane, në kuadër të operacionit “Rising Lion”.
Sipas dëshmive të ekuipazheve amerikane, avionët izraelitë F-35 dhe F-15 kishin goditur një pjesë të konsiderueshme të sistemeve iraniane të mbrojtjes ajrore.
Kjo kishte zvogëluar rreziqet për bombarduesit amerikanë gjatë hyrjes në hapësirën ajrore të Iranit.
“Forcat izraelite neutralizuan shumë kërcënime dhe e bënë misionin tonë shumë më të sigurt”, deklaroi piloti i identifikuar si “Alpha”.
Bombarduesit amerikanë goditën objektet bërthamore në Fordo dhe Natanz, ndërsa raketat Tomahawk, të lëshuara nga një nëndetëse amerikane, shënjestruan instalimet në Isfahan.
Gjatë largimit nga hapësira ajrore iraniane, ekuipazhet morën sinjalizime për aktivitet të mundshëm kundërshtar. Megjithatë, sipas analizës amerikane pas operacionit, forcat iraniane nuk hapën zjarr ndaj bombarduesve B-2.
Kthimi në Misuri dhe rezultatet e sulmit
Pasi dolën nga hapësira ajrore e Iranit, pilotët transmetuan një mesazh të shkurtër për përfundimin e pjesës kryesore të misionit: “Përfunduam, jemi të sigurt”.
Gjatë kthimit, ekuipazhet mësuan se presidenti amerikan Donald Trump kishte njoftuar publikisht sulmin, ndërkohë që bombarduesit ndodheshin ende në fluturim.
Pas rreth 37 orësh në ajër, avionët u ulën në bazën Whiteman në Misuri.
Pilotët iu nënshtruan kontrolleve mjekësore dhe më pas morën pjesë në një takim të klasifikuar, gjatë të cilit autoritetet ushtarake u paraqitën pamje satelitore të objektivave të goditura.
Sipas të dhënave të publikuara, forcat amerikane përdorën gjithsej 14 bomba për depërtimin në fortifikime nëntokësore, me peshë të përgjithshme rreth 190 tonë.
Vlerësimet e përmendura në reportazh tregojnë se sulmi kufizoi ndjeshëm kapacitetet iraniane për pasurimin e materialit bërthamor në nivele të përshtatshme për përdorim ushtarak. Megjithatë, shkalla e saktë e dëmeve mbetet e paqartë.
David Albright, ish-inspektor i armëve i Kombeve të Bashkuara dhe drejtues i Institutit për Shkencën dhe Sigurinë Ndërkombëtare, vlerësoi se infrastruktura iraniane e centrifugave, në formën që kishte përpara sulmit, nuk ekziston më si më parë dhe se kanë mbetur kryesisht pjesë të dëmtuara të saj.
Dëshmitë e pilotëve ofrojnë një pasqyrë të planifikimit dhe zbatimit të një prej operacioneve më komplekse të aviacionit strategjik amerikan, ndërsa pasojat e plota të sulmit ndaj programit bërthamor iranian vazhdojnë të jenë objekt vlerësimesh.










