Cikli zgjedhor evropian rrezikon të minojë themelet e BE-së, roli qendror i Francës dhe fuqizimi i ekstremit të djathtë

Gjatë 13 muajve në vijim, një seri zgjedhjesh në disa nga shtetet më me peshë të kontinentit mund të riformësojë ndjeshëm hartën politike të Bashkimit Evropian.

Partitë me orientim nacionalist dhe ato të ekstremit të djathtë po gëzojnë mbështetje në rritje, çka shton gjasat për formimin e një fronti euroskeptik që do ta vështirësonte ndjeshëm procesin e vendimmarrjes në Bruksel.

Të lidhura

None found

Sipas një analize të botuar nga The Guardian, Evropa po kalon në një fazë zgjedhore tejet kritike, e cila mund të vendosë trajektoren politike të Unionit për vitet që vijnë. Vëmendja kryesore përqendrohet te zgjedhjet në Spanjë, Francë, Poloni dhe Itali, ku forcat nacionaliste synojnë të marrin pushtetin ose ta forcojnë atë.

Po ashtu, gara me rëndësi priten në Greqi, Estoni, Finlandë dhe Sllovaki, teksa Gjermania do të mbajë zgjedhje në nivel rajonal.

Shqetësimi kryesor nuk lidhet domosdoshmërisht me shpërbërjen e BE-së, por me një dobësim gradual të saj dhe rrezikun që përplasjet mes qeverive anëtare të bllokojnë marrjen e vendimeve për çështje jetike, si financimi i Ukrainës, mbrojtja evropiane, zgjerimi i Unionit dhe integrimi ekonomik.

Spanja, Franca, Polonia dhe Italia, në qendër të vëmendjes

Cikli zgjedhor pritet të hapet më 29 nëntor në Spanjë, ku kryeministri socialist Pedro Sanchez rrezikon të humbasë pushtetin përballë Partisë Popullore konservatore dhe forcës së ekstremit të djathtë Vox. Këto dy parti kanë bashkëpunuar më parë në disa rajone të vendit, duke rritur presionin mbi ekzekutivin aktual.

Një garë tjetër me peshë të veçantë do të zhvillohet në Francë, ku Marine Le Pen, liderja e Tubimit Kombëtar, konsiderohet një nga kandidatet më të favorizuara për presidencën. Analiza thekson se ajo kryeson me diferencë të konsiderueshme në sondazhe ndaj Jean-Luc Mélenchon dhe forcave të copëzuara të qendrës.

Në Poloni, partitë nacionaliste po zgjerojnë ndikimin e tyre dhe, nëse arrijnë të bashkojnë elektoratin, mund të rrezikojnë koalicionin proevropian në pushtet të Donald Tusk.

Ndërkohë, në Itali, kryeministrja Giorgia Meloni synon të sigurojë një mandat të dytë në zgjedhjet që do të mbahen përpara fundit të vitit 2027. Megjithatë, ajo ndodhet nën presion edhe nga forca më radikale e Roberto Vannacci-t, e njohur si E ardhmja Kombëtare.

Forcimi i së djathtës radikale dhe pakënaqësia me partitë tradicionale

Ngritja e partive nacionaliste po ndodh në një periudhë kur mbështetja qytetare për vetë BE-në mbetet e lartë. Sipas shifrave të cituara nga The Guardian, 74% e evropianëve mendojnë se vendi i tyre përfiton nga anëtarësimi në Union, një nivel rekord.

Megjithatë, gati një në katër votues mbështet tashmë partitë e ekstremit të djathtë, një përqindje që është rritur pothuajse pesë herë që nga mesi i viteve 1990.

Ndër arsyet që kanë nxitur këtë zhvendosje përmenden ngecja ekonomike, politikat shtrënguese, plakja e popullsisë dhe presioni mbi financat publike, të cilat kanë gërryer besimin te partitë tradicionale të qendrës së majtë dhe të djathtë.

Në të njëjtën kohë, emigracioni, tranzicioni i gjelbër, mbështetja për Ukrainën dhe globalizimi janë kthyer në tema qendrore të debatit politik. Analiza përmend gjithashtu ndikimin e dezinformimit rus dhe mbështetjen e hapur që administrata Trump u ka dhënë partive që e cilësojnë veten si patriotike.

Franca, pika më e ndjeshme për të ardhmen e BE-së

Një ndryshim domethënës mund të ndodhë në Këshillin Evropian, ku aktualisht vetëm tre prej 27 liderëve të vendeve anëtare vijnë nga e majta politike.

Nëse partitë nacionaliste dhe euroskeptike fitojnë zgjedhjet në Francë, Spanjë dhe Poloni, ato mund të krijojnë një bllok të fuqishëm aleatësh, të aftë për të penguar vendime kyçe në nivel evropian.

Çështjet më të prekura do të ishin buxheti i BE-së, ndihma financiare dhe ushtarake për Ukrainën, zgjerimi i Unionit, si dhe bashkëpunimi në fushat e mbrojtjes, energjisë, financave dhe teknologjisë.

Shkencëtarja politike Natalie Tocci paralajmëron se ky cikël zgjedhor mund të transformojë në mënyrë dramatike fytyrën e Evropës, duke shkaktuar një dobësim të brendshëm të projektit evropian.

Megjithatë, gara në Francë konsiderohet më vendimtarja. Programi politik i Marine Le Pen parashikon shkurtimin me 11 miliardë euro të kontributit francez në buxhetin e BE-së, organizimin e një referendumi kushtetues për t’i dhënë përparësi ligjit francez ndaj atij evropian, si dhe moszbatimin e disa rregullave të tregut të përbashkët.

Mujtaba Rahman, nga Grupi Eurasia, vlerëson se Franca ka një peshë shumë më të madhe në Bashkimin Evropian sesa Hungaria. Për këtë arsye, një presidencë e mundshme e Le Pen do të përbënte një sfidë shumë më serioze për arkitekturën dhe funksionimin e Unionit.

Një pasojë e parë mund të ishte bllokimi i ndihmës së mëtejshme evropiane për Ukrainën, nëse krijohet një aleancë e qëndrueshme mes liderëve euroskeptikë. Edhe qëndrimi i Giorgia Melonit mund të ndryshojë, në rast se ajo siguron më shumë aleatë politikë në Këshillin Evropian dhe nuk ka më të njëjtën nevojë për të mbajtur një linjë të moderuar ndaj Brukselit.

A rrezikon Evropa të humbasë aftësinë për të vepruar e bashkuar?

Analiza e The Guardian e krahason situatën aktuale me vitin 1998, kur shumica e qeverive evropiane drejtoheshin nga forca proevropiane të qendrës së majtë dhe Bashkimi Evropian ndodhej në një periudhë zgjerimi dhe rritjeje ekonomike.

Pothuajse tri dekada më vonë, orientimi politik i kontinentit duket se po lëviz në drejtim të kundërt.

Stefan Lehne, nga Carnegie Europe, e sheh ciklin e ardhshëm zgjedhor si një provë vendimtare për qëndrueshmërinë e Bashkimit Evropian. Sipas tij, rritja e ndikimit të së djathtës radikale nuk nënkupton domosdoshmërisht shpërbërjen e Unionit, por mund ta bëjë atë të paaftë për t’u përshtatur me sfidat e reja ndërkombëtare.

Rreziku më i madh, sipas analistëve, është që përplasjet mes qeverive dhe pamundësia për të arritur vendime të përbashkëta ta dobësojnë gradualisht Evropën, duke i ulur peshën politike dhe ndikimin në arenën ndërkombëtare.


Shtuar më 22.11.2026 12:55

Quantcast
grandpashabet girişBursa Escortgrandpashabet girişcasibomgrandpashabetgrandpashabetgrandpashabetgrandpashabetgrandpashabetgrandpashabet güncel girişdeneme bonusucasinofast güncel girişstarzbetonline notarymarsbahishttps://centromedicoflorence.com/cookies-service/betkommarsbahisultrabetgrandpashabetTürk İfşajojobet girişjojobetcasibombahis siteleribahis siteleriGrandpashabet girişjojobetsahabet girişjojobetjokerbetjojobet