Rekord i ri në mjekësi, veshka e derrit funksionon 271 ditë në trupin e një burri amerikan

Tim Andrews, i cili vuante nga sëmundja e veshkave në fazën përfundimtare, tha se transplanti i dha “shpresë” dhe e kurseu për disa muaj nga dializa, procedura përmes së cilës gjaku filtrohet nga një makinë.

Andrews iu nënshtrua transplantit më 25 janar 2025, në moshën 66-vjeçare. Veshka e derrit filloi të funksiononte menjëherë dhe vazhdoi të punonte për 271 ditë, përpara se të hiqej në tetor të të njëjtit vit.

Pas heqjes së organit, Andrews iu nënshtrua dializës për 82 ditë, derisa në janar të këtij viti u gjet një dhurues njerëzor. Veshka e marrë nga dhuruesi po funksionon mirë.

Rasti është cilësuar nga mjekët si një dëshmi e rëndësishme për potencialin e ksenotransplantimit, pra përdorimit të organeve të kafshëve për transplantim te njerëzit. Studiuesit shpresojnë që organet e derrave të mund të përdoren si një “urë” për pacientët që presin një transplant njerëzor.

Mjekët në Mass General Brigham thanë se mungesa e organeve për transplantim ka krijuar një krizë, ndërsa ksenotransplantimi mund të ofrojë një alternativë për pacientët që nuk kanë një dhurues të gjallë dhe t’i ndihmojë ata të shmangin periudha të gjata të dializës.

Në Shtetet e Bashkuara, rreth 100 mijë persona janë në pritje të një transplanti veshke, ndërsa kryhen vetëm rreth 25 mijë transplante të tilla çdo vit. Në Mbretërinë e Bashkuar, më shumë se 7 mijë persona janë në listën e pritjes për një transplant veshke.

Andrews kishte mësuar se mund t’i duheshin rreth shtatë vjet për të arritur në krye të listës së transplantit. Ndërkohë, jetëgjatësia mesatare e pacientëve që qëndrojnë në dializë është rreth pesë vjet.

“Kisha pak mungesë kohe… bëhet shumë depresive”, tha Andrews, duke e përshkruar transplantin e derrit si “shpresë” dhe “dritë në fund të tunelit”.

“Shpresa është gjëja më e madhe, shansi për t’u çliruar nga makina e dializës dhe për të jetuar jetën tënde”, u shpreh ai.

Derrat konsiderohen një nga kafshët më të përshtatshme për ksenotransplantim, pasi organet e tyre janë të ngjashme në madhësi me organet njerëzore dhe për to ekziston një përvojë e gjatë në mbarështim.

Megjithatë, transplantimi i një organi të zakonshëm derri te njeriu nuk është i mundur, pasi sistemi imunitar do ta identifikonte atë menjëherë si të huaj dhe do të shkaktonte një reagim të fuqishëm refuzimi.

Për këtë arsye, studiuesit kanë zhvilluar derra miniaturë të Jukatanit, organet e të cilëve janë modifikuar gjenetikisht. Në rastin e përdorur për transplantin e Andrews, derri kishte kaluar nëpër 69 modifikime gjenomike.

Modifikimet synojnë të heqin disa karakteristika të qelizave të derrit që sulmohen nga sistemi imunitar i njeriut, të shtojnë ADN njerëzore për të ndihmuar në “kamuflimin” e indeve dhe të çaktivizojnë viruset që mund të jenë të pranishme në ADN-në e derrit.

Megjithatë, organi i Andrews nuk funksionoi përgjithmonë. Në muajt e parë u shfaqën shenja të refuzimit nga sistemi imunitar, por ato u trajtuan me sukses përmes ndryshimit të medikamenteve.

Pas rreth gjashtë muajsh, enët e gjakut të veshkës filluan të dëmtoheshin. Organi u inflamua dhe më pas filloi të dështonte. Mjekët nuk kanë përcaktuar ende saktësisht shkakun, pasi nuk u konstatuan shenja të antitrupave që sulmonin veshkën e derrit.