Te fundit
11 vende të BE-së kërkojnë që t'u jepet fund vetos
1 Shtator 2026, 12:10Bota
TEMA
Austria, Danimarka, Belgjika, Finlanda, Franca, Gjermania, Luksemburgu, Holanda, Rumania, Spanja dhe Suedia po përpiqen të shqyrtojnë idenë e kalimit nga unanimiteti në shumicën e kualifikuar në politikën e jashtme.
Një grup prej 11 vendesh të Bashkimit Evropian kanë bashkuar forcat për të kërkuar fundin e vetos “obstruktive” që kanë paralizuar veprimin e jashtëm të bllokut në vitet e fundit, duke argumentuar se parimi i bashkëpunimit të sinqertë duhet të ketë përparësi.
“Kultura e konsensusit e Unionit është një burim i rëndësishëm i legjitimitetit të tij. Prandaj, ne vazhdojmë të përpiqemi për konsensus sa herë që është e mundur”, thonë vendet në një letër drejtuar Përfaqësueses së Lartë Kaja Kallas dhe të parë nga Euronews.
“Por ne duhet të sigurohemi gjithashtu që kjo kulturë konsensusi të nxisë veprimin e përbashkët në vend që ta parandalojë atë – përndryshe do të kemi legjitimitet, por jo forcë.”
Austria, Danimarka, Belgjika, Finlanda, Franca, Gjermania, Luksemburgu, Holanda, Rumania, Spanja dhe Suedia nënshkruan letrën. Gjermania, shteti më i madh anëtar, ka udhëhequr thirrjet për të reformuar politikën e jashtme të bllokut.
“Veprimi i jashtëm i Bashkimit përballet me një peizazh të ndryshuar rrënjësisht, të formësuar nga konkurrenca strategjike, paqëndrueshmëria në rritje dhe përpjekjet për të minuar rendin ndërkombëtar të bazuar në rregulla”, shkruajnë ata në dokument, i cili iu dërgua edhe atyre shteteve anëtare që nuk e nënshkruan.
“Në këtë mjedis, aftësia e Unionit për të mbrojtur vlerat dhe interesat e tij varet nga fakti nëse ai mund ta mobilizojë peshën e tij kolektive politike, ekonomike dhe diplomatike shpejt dhe në mënyrë efektive.”
Sipas rregullave të BE-së, politika e jashtme rregullohet në mënyrë strikte nga unanimiteti, që do të thotë se një vend i vetëm mundet, në çdo kohë, t’ua lidhë duart 26 shteteve të tjera anëtare.
Ky model u shfaq vazhdimisht gjatë mandatit 16-vjeçar të kryeministrit hungarez Viktor Orbán. Përpara se të humbiste pushtetin në prill, Orbán i zemëronte rregullisht kolegët e tij duke përdorur të drejtën e vetos për të nxjerrë lëshime dhe për të avancuar interesat e tij.
Më herët këtë vit, ai shkaktoi një krizë të paprecedentë kur papritmas bllokoi një kredi prej 90 miliardë eurosh për Ukrainën, të dakordësuar personalisht nga udhëheqësit e BE-së, për shkak të një mosmarrëveshjeje të palidhur me Kievin që përfshinte tubacionin e naftës Druzhba.
Bazuar në mësimet e nxjerra nga vitet e Orbán-it, nënshkruesit parashtrojnë pesë parime që, sipas tyre, duhet të udhëheqin dhe përmirësojnë politikën e përbashkët të jashtme të bllokut:
“Korniza ligjore për të pesë parimet është tashmë në vend. Varet vetëm nga ne t’i vëmë ato në veprim dhe kështu të përparojmë politikën tonë të jashtme”, thuhet në letër.
Ideja e aktivizimit të të ashtuquajturës “klauzolë kalimtare” sipas Nenit 31 për të kaluar nga unanimiteti në votimin me shumicë të kualifikuar ka qenë një debat i gjatë në Bruksel që u bë i rëndësishëm pas luftës së Rusisë në Ukrainë.
Kalimi mund të bëhet rast pas rasti, në vend që të bëhet menjëherë. (Gjermania, për shembull, i reziston përdorimit të unanimitetit në lidhje me tregtinë me vendbanimet izraelite.)
Përkrahësit thonë se kjo do të përshpejtonte vendimmarrjen dhe do të shmangte vetot e panevojshme, ndërsa kundërshtarët thonë se do të minonte legjitimitetin demokratik. Shtetet e vogla anëtare e konsiderojnë veton një mjet të dobishëm si mjet të fundit për të mbrojtur pikëpamjet dhe interesat e tyre kundër peshës së anëtarëve më të mëdhenj. Asnjë nga vendet baltike nuk e nënshkroi iniciativën.
“Klauzola kalimtare” është përshkruar si një ” Catch-22″ sepse kalimi nga unanimiteti në shumicë të kualifikuar do të kërkonte vetë unanimitet, që do të thotë se kundërshtarët do të ishin të sigurt se do ta fitonin betejën. Letra e përbashkët bën thirrje për konsultime “kuptimplote” për të adresuar një mosmarrëveshje të mundshme dhe për të arritur një kompromis.
Shtytja për të rishikuar politikën e jashtme të BE-së ka fituar terren pas humbjes së Orbán-it, të cilën shumë e shohin si një dritare të paçmuar mundësish që mund të mbyllet nëse Marine Le Pen, një euroskeptike e vendosur, fiton zgjedhjet presidenciale franceze vitin e ardhshëm.
Gjermania dhe Franca kanë paraqitur një plan që do të forconte rolin e Përfaqësueses së Lartë, Kaja Kallas, por do ta vendoste atë nën mbikëqyrjen e drejtpërdrejtë të presidentes së Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen./Euronews.com
15 Komente
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
Kjo eshte qasja me logjike.Sic eshte tani sistemi ,neser hyn Shqieria dhe ushtron te drejten e vetos per nje ceshtje madhore te BE dhe ske ci ben.Normale eshte mbi 50%
O njësh, një gërk qënka kunder komentit tënd. E ke problem ti që ky gërku që flet shqip të ka inat? Nuk i them dot grek, sepse nuk është grek. Grekët kane ballet e tyre, dhe nuk lexojnë gazetën Tema. Ky është gërk që ka qejf grekërit.
Lajm i hidhur per koraket tane jugor , qe kane ndertuar politiken e tyre te jashteme me kercenime dhe veto veto duke perfituar gjithcka ne menyre te padrejte te piste dhe jo te ndershme ….te marin mesimin koraket dhe mos te hapin gojen me teper se cu takon ….mbylli nje su EU dhe u futen ne zonen Euro ne 2001 shin perndryshe me statistikat e tyre te pista ata nuk futeshinas per 100 vjet, u futen dhe menje here filluan kercenimet me ne dhe Meqedonine e Veriut ….plera merni mesimin e duhur tani …
N.Zervas: qepe ate hale ti mer tourkotsam verrcqier se ta cava marmidan si gjisheve te tu te pabese..... gezuar ramazonin!
Thuaj nivicjotes te ma mar pak me llap synetin o gabzer bythe , thuaj tja cqiej veren
E çfarë të vertetash ke ti or byrazer!! E ke bere provën e ADN? Ja t'a them unë. Babanë e ke çam (arvanitas nga Preveza). Nënën e turko-bizantine. Pra perveç një 25% bizantine, asgje nuk të lidh me Greqine. Me greket e vjeter jo e Jo, por edhe me popullsine e perzere të viteve 1450, vetem 25% ke. 50% e ke shqipetare çame. Po qysh e hedh poshtë babain çam more jezit, dhe bashkohesh me andartet që të dogjen shtepinë?
Normale do ishte me 3/5--at, ose siç quhet ndryshe, shumicë e cilësuar. Gjithsesi kollaj për këtë. E rëndësishme është të shkohet deri aty, pra të hiqet veto. Sigurisht që nga shumë vende mund të ketë skepticizëm, po për sa kohë si propozues me ndryshimin janë dy motorët e Unionit si Gjermania dhe Franca, besoj se konsensusi do të arrihet.
Do Zoti miratohet te thyeje qafen Greqia se na meroi
Po Greqia ja mbështet kësaj ideje?
Gërqisë ja mbeshtet Gjermoni mër dajë.
Unanimiteti vendosur në funksionimin e BE,ishte nje ‘gur nen rrota’ i venë me kujdes nga ata që kontrollojne Brukselin,qe nuk i intereson BE,sepse firmosin kushedi se ne cfar borderoje tjeter.Sepse te vendosesh kete klauzole per te thene qe jemi dakort te gjithe ,pra unanimitetin,duke ‘shkaterruar gjithcka me nje veto’,ne nje kohe kur pranojme diversitetin dhe kur nuk jemi ne kushte absolute( gje qe ne fakt nuk mund te ndodhi kurre),atehere ne fakt mohojme vetveten,sepse vet funksionimi i shtetit ligjor ne vendet perendimore detyron me ligj qe politika te ket rrotaciion te pushtetit ,qe do te thote ekzistencen e diversitetit te shoqerise dhe politikes se saj,e cila kurrsesi nuk ka arritur te bej unanime shoqerine ( se ne fakt s’mundet ,do ishte genjeshter),qe te mbaje ne pushtet vetem grupim politik,apo vetem nje qeveri,qe do ta conte ne autoritarizem. Pra fakti qe BE e njeh kete rrezik do te thote se prandaj nderton dhe forcon cdo dite shtetin ligjor,duke gjetur menyra per ti vene barriera lindjes se autoritarizmit.Keshtu pushteti ka rotacion,por ne vetvete rotacioni eshte armiku unanimitetit,i cili ne vetvete nuk eshte qasje reale,por nje truk burokratik i burokrateve te caktuar ne Bruksel qe kane ndikuar qe kjo te vendoset per te thene ne dukje se ne te gjithe jemi te nje mendjeje,kur ne te vertete kjo nuk mund te ndodhe.Pra thjesht eshte vendosur per te ruajtur qasjen ne forme ,ne aparence te Brukselit dhe BE,por qe ne permbajtje,eshte nje thike mbas shpine per ta bllokuar dhe percare ate.Keshtuqe me ne fund shtetet kryesore ,iniciativa e tyre,’ ,te pakten po e kuptojne se ja kane fut vehtes dhe iu duhet tani te ndryshojne qasje qe BE vertet te ket te ardhme,ose ne ate pike qe ka arritur sot pas ardhjes se dyte te Trump ne Shtepine e Bardhe,kane treguar se jane te dobet e te percare ,duke humbur rolin nga lidershipi i dikurshem ne arenen botrore ,ku zeri e Europes dhe i BE kishte peshe dhe zinte vend. Nese vertet do ta bejne kete ndryshim dhe sa me shpejt BE do te kete te ardhme.
O oooon shume mire per neve se na çane bythen Kroatet me veton duke na penguar te hyme ne BE .ne e hienes !!! Me kete rast urime per kete iniciative nga ana ime !!
O Çiço, i le ne baltë grekët mo? Po sikur ishit miq? Apo ke marrë vesh që po vdes Putini dhe ke nderruar fletë?
Edhe po nuk e hoqen te pakten ta kene vetem ato vende kontributore jo ato qe vetem marrin se tani te themi realitetin nuk eshte njesoj veto e Gjermanis Frances Italis Hollandes dhe ndonje tjeter qe mbajne me euro BE me vendet e lindjes Bullgarin Rumanin Hungarin etj dhe Greqin.
Drejt. Si në keshillin e sigurimit ne OKB.