Publikuar më 04.09.2026 nga Shek

Sëmundjet kardiovaskulare duket se janë kthyer në një problem në Shqipëri, duke prekur edhe moshat e reja. Të dhënat e fundit të publikuara nga Instituti i Statistikave (INSTAT), tregojnë se gjatë vitit 2025, 52.9% e të gjitha vdekjeve në vend janë shkaktuar nga sëmundjet e aparatit të qarkullimit të gjakut, duke i mbajtur ato në vendin e parë mes shkaqeve të vdekshmërisë.

Sëmundjet e aparatit të qarkullimit të gjakut përbëjnë shkakun kryesor të vdekjeve për të dyja gjinitë, duke zënë 54,5 % të vdekjeve te femrat dhe 51,6 % te meshkujt. Po ashtu këto sëmundje renditen të dytat si shkaqe të vdekjeve me 30,1 % për grup-moshën 20-44 vjeç, vetëm pas dëmtimeve traumatike dhe helmimeve.

I kontaktuar nga “Shekulli”, mjeku kardiolog Andri Çabeli ka shpjeguar se vihet re një rritje e personave që vuajnë nga këto probleme dhe kjo ka ndodhur për disa arsye. Sipas mjekut, jeta sedentare me pak aktivitet fizik, ushqimi jo i shëndetshëm dhe stresi kanë ndryshuar jetën e të rinjve të sotëm.

“Stili i jetesës është ndryshuar rrënjësisht, jeta sedentare, orët e gjata para ekraneve dhe lëvizja fizike e pakët janë bërë normë, veçanërisht te të rinjtë. Së dyti, dieta moderne, e mbushur me ushqime të përpunuara, yndyrna trans, sheqer dhe kripë të tepërt, po shkakton rritje të obezitetit, hipertensionit dhe diabetit tip 2, të cilat më parë konsideroheshin ‘sëmundje të moshës së tretë’ dhe tani po shfaqen edhe te njerëzit në të 20-at apo 30-at e tyre. Së treti, stresi kronik i jetës së përditshme, presioni në punë, pasiguria ekonomike dhe mungesa e gjumit cilësor, ndikojnë drejtpërdrejt në presionin e gjakut dhe në ritmin kardiak.”- shprehet mjeku.

Por doktor Çabeli shton edhe duhanpirjen, veçanërisht cigaren elektrike, konsumin e alkoolit dhe substancave narkotike si faktorë që ka shtuar problemet kardiovaskulare.

“Duhanpirja mbetet një faktor madhor rreziku dhe këtu duhet përmendur edhe përhapja e cigareve elektronike te adoleshentët dhe të rinjtë, të cilat shpesh perceptohen gabimisht si ‘të padëmshme’. Konsumi i alkoolit dhe i substancave stimuluese (si kokaina apo droga sintetike) është gjithashtu një faktor që po rrit rastet e aritmive dhe krizave kardiake te moshat e reja.”– shprehet mjeku kardiolog.

I pyetur nga “Shekulli” se sa ndikim ka patur pandemia e Covid-19 që preku pjesën më të madhe të popullsisë në Shqipëri, mjeku shprehet se virusi ka lënë pasoja kardiovaskulare afatgjata te disa pacientë.

“COVID-19 ka lënë pasoja kardiovaskulare afatgjata te disa pacientë, duke përfshirë miokarditin dhe çrregullime të ritmit kardiak, që tashmë njihen si pjesë e sindromës ‘long COVID’“– tha mjeku.

Po vaksinat e krijuara kundër Covid-19 a kanë dëmtuar shëndetin e zemrës tek personat që i kanë marrë dozat?

Për mjekun Çabeli, kjo teori nuk ka gjetur mbështetje në studime, pavarësisht se është bërë sensacion i madh në rrjetet sociale. Mjeku shton se vetëm për vaksinën mRNA si “Pfizer” dhe “Modena” është vërtetuar shkencërisht që shkakton inflacion në muskulin e zemrës si efekt anësor tek meshkujt në moshë të re, veçanërisht pas dozës së dytë të vaksinës. Megjithatë, mjeku thekson se në shumicën dërrmuese të rasteve është kalimtar dhe trajtohet me sukses.

“Një studim global me rreth 99 milionë persona të vaksinuar, si dhe hulumtime specifike te grupmosha 16-30 vjeç në SHBA, nuk kanë gjetur ndonjë lidhje mes vaksinimit dhe vdekjes së papritur kardiake te të rinjtë e shëndetshëm më parë. Madje, një studim i botuar kohët e fundit në revistën PLOS Medicine nuk gjeti rrezik të shtuar për vdekje të papritur kardiake as te të rriturit nën 50 vjeç pas vaksinimit; disa analiza sugjerojnë madje një rrezik më të ulët për vdekje të papritur te personat e vaksinuar, ndoshta pjesërisht sepse vaksinimi parandalon format e rënda të vetë COVID-19, e cila në vetvete mund të dëmtojë zemrën.

Rreziku i miokarditit si efekt anësor i rrallë i vaksinave mRNA është real dhe njihet, dhe pacientët me simptoma si dhimbje gjoksi apo palpitacione pas vaksinimit duhen vlerësuar. Por teoria se vaksinat kanë shkaktuar një rritje masive të vdekjeve nga arrest kardiak në popullatën e gjerë nuk përputhet me evidencën shkencore aktuale, e cila bazohet në studime me miliona pjesëmarrës.”- shprehet mjeku.

Mjeku këmbëngul se një kontroll i shpeshtë i zemrës, por edhe i gjithë organizmit, mund të zbulojë probleme në kohë të hershme, duke bërë që dhe trajtimi të jetë më i suksesshëm.

“Do të doja të inkurajoja lexuesit që të mos e presin shfaqjen e simptomave për t’u kontrolluar. Një vizitë e thjeshtë kardiologjike vjetore, me matje të presionit, analiza bazë gjaku dhe një elektrokardiogramë, mund të zbulojë probleme në fazat e hershme, kur trajtimi është shumë më i suksesshëm dhe më pak invaziv. Parandalimi mbetet gjithmonë më efektiv dhe më pak i kushtueshëm sesa trajtimi i një krize kardiake tashmë të ndodhur.”– shprehet mjeku./ SHEKULLI