Kërkesa është paraqitur përmes një peticioni të titulluar “Thirrje për Ruajtjen Gjithëpërfshirëse dhe Zhvillimin e Qëndrueshëm të Deltës së Vjosës”, drejtuar kryeministrit Edi Rama, presidentes së Komisionit Evropian Ursula von der Leyen, Sekretariatit të Konventës së Bernës dhe programit “Njeriu dhe Biosfera” (MAB) të UNESCO-s.
Peticioni është udhëhequr nga profesorët Friedrich Schiemer i Universitetit të Vjenës dhe Aleko Miho i Universitetit të Tiranës. Sipas nënshkruesve, projektet e infrastrukturës dhe turizmit në shkallë të gjerë bien ndesh me statusin e mbrojtur të zonës dhe rrezikojnë habitatet, biodiversitetin dhe funksionet ekologjike të deltës.
Shkencëtarët kujtojnë se, megjithëse Shqipëria shpalli në vitin 2023 luginë e Vjosës si park kombëtar, delta dhe Laguna e Nartës mbetën jashtë kufijve të tij, pavarësisht se përbëjnë një nga zonat me biodiversitetin më të lartë në Mesdhe. Sipas peticionit, zona strehon mbi 2,300 specie të regjistruara, përfshirë më shumë se 200 lloje shpendësh.
Drejtori ekzekutiv i EcoAlbania, Olsi Nika, tha se mbështetja e komunitetit ndërkombëtar shkencor konfirmon vlerat e jashtëzakonshme të Deltës së Vjosës dhe thirrja e tyre duhet të jetë një sirenë alarmi për institucionet.
“Vendimet për të ardhmen e trashëgimisë sonë natyrore nuk mund të udhëhiqen nga interesa afatshkurtra apo axhenda politike të momentit, por duhet të mbështeten në prova shkencore, në ligj dhe në interesin publik afatgjatë,” tha Nika.
“Çdo vendim që shpërfill shkencën rrezikon të shkaktojë humbje të pakthyeshme për një pasuri natyrore që i përket jo vetëm Shqipërisë, por edhe Evropës dhe brezave që do të vijnë”, shtoi ai,
Shqipëria është përfshirë prej më shumë se 60 ditësh nga protesta kundër qeverisë, si kundërshtim ndaj një projekti turistik luksoz të planifikuar në Zvërnec i lidhur me dhëndrin e Presidentit amerikan Donald Trump, Jared Kushner.
Protestuesit kërkojnë shfuqizimin e ligjit për zonat e mbrojtura, si edhe dorëheqjen e qeverisë së Kryeministrit Edi Rama, duke e akuzuar atë për korrupsion institucional dhe mungesë transparence.
Përmes peticionit, shkencëtarët i kërkojnë qeverisë shqiptare të anulojë projektet turistike të planifikuara në deltën e Vjosës dhe ta zgjerojë parkun kombëtar deri në grykëderdhjen e saj, si dhe të hartojë një model zhvillimi të bazuar në ekoturizëm, në mënyrë që të mbrojë ekosistemin dhe të mbështesë komunitetet lokale.
Nënshkruesit shprehen gjithashtu të gatshëm të kontribuojnë në hartimin e një strategjie të qëndrueshme për zhvillimin e zonës, duke theksuar se mbrojtja e deltës së Vjosës nuk përjashton zhvillimin ekonomik, por kërkon që ai të respektojë vlerat natyrore dhe detyrimet ligjore të Shqipërisë.
