Numri i udhëtarëve që humbën fluturimet lidhëse në Europë u dyfishua gjatë verës, pas zbatimit të sistemit elektronik të kufijve të Bashkimit Europian, i cili është përballur me kritika të shumta, sipas kompanive ajrore.
Disa operatorë raportuan deri në gjashtëfishim të numrit të pasagjerëve që nuk arritën të kapnin fluturimin pasues, pasi mbetën në radhë në radhë për disa orë, bëri të ditur të enjten Shoqata Ndërkombëtare e Transportit Ajror (IATA).
Industria kishte paralajmëruar më herët se Sistemi i ri i Hyrje-Daljeve i BE-së (Entry-Exit System – EES), i cili kërkon që udhëtarët nga vendet jashtë Unionit të fotografohen dhe të japin shenjat e gishtërinjve gjatë hyrjes dhe daljes, do të sillte vonesa të gjata.
“Humbja e fluturimeve nuk është diçka e re, por EES e përkeqëson situatën”, tha Thomas Reynaert, zëvendëspresident i lartë në IATA.
Sistemi inteligjent i kontrollit kufitar u vu plotësisht në zbatim në fillim të këtij viti, por është shoqëruar me probleme, përfshirë defekte teknologjike dhe mungesë personeli. Këto vështirësi kanë shkaktuar pritje të gjata dhe paralajmërime për kaos në udhëtimet verore.
Për të përballuar fluksin në oraret e pikut, disa vende të BE-së pezulluan gjatë verës një pjesë të kontrolleve. Në këto raste regjistroheshin vetëm të dhënat personale të udhëtarëve, pa marrë shenjat e gishtërinjve apo fotografinë.
Falë këtij fleksibiliteti, paralajmërimet e mëparshme të industrisë për radhë deri në gjashtë orë nuk u materializuan. Megjithatë, në disa pika kufitare pati ende probleme të konsiderueshme.
“Edhe me masat lehtësuese në fuqi, kemi parë se vështirësitë operacionale vazhdojnë të shfaqen në disa pika kufitare në Europë”, tha Reynaert.
Zëdhënësi i Komisionit Europian, Markus Lammert, deklaroi më herët këtë javë se “në përgjithësi sistemi ka funksionuar mirë, edhe falë fleksibilitetit që parashikon”.
Këto masa lehtësuese pritet të hiqen në fund të kësaj jave, megjithëse Komisioni ka sinjalizuar se mund të tolerojë vendet që vazhdojnë të pezullojnë një pjesë të kontrolleve biometrike për të përballuar flukset e mëdha.
Aeroporte si Korfuzi dhe Tenerife u prekën veçanërisht gjatë sezonit turistik, por zyrtarët presin që situata të bëhet më e menaxhueshme me përfundimin e verës.
Nëntë vende, mes tyre Gjermania, Franca dhe Italia, i kërkuan Komisionit në korrik shtyrjen e ndryshimeve. Reynaert paralajmëroi të enjten se heqja e fleksibilitetit “krijon një rrezik real për shtim të mbipopullimit dhe problemeve operacionale”.
Lammert tha se Komisioni u kishte “ofruar ndihmë shtesë shteteve anëtare të prekura dhe u kishte kërkuar të intensifikonin më tej përgatitjet operacionale, përfshirë masat e nevojshme teknike, organizative dhe të komunikimit, në mënyrë që vështirësitë e mbetura të zgjidhen plotësisht deri në fund të vitit”.
Zyrtarët e BE-së kanë bërë të ditur gjithashtu se Komisioni nuk do të nisë procedura për shkelje ligjore ndaj vendeve të përfshira.
“Ekziston një vullnet i fortë i përbashkët që sistemi të funksionojë kudo në përputhje me rregullat”, tha Lammert.
Komisioni ka theksuar edhe përfitimet e sistemit dixhital të kufijve. Deri tani ai ka regjistruar 180 milionë hyrje dhe dalje, ndërsa ka refuzuar 60 mijë hyrje, përfshirë më shumë se 1,700 persona që konsideroheshin kërcënim për sigurinë./ Financial Times
