Të planifikosh fonde me perspektivë gjinore nuk do të thotë vetëm të përcaktosh se sa para do të shpenzohen për gratë dhe vajzat. Sfida qëndron te matja e asaj se ku shkojnë këto fonde, kush përfiton prej tyre dhe nëse ato sjellin realisht ndryshim në pabarazitë gjinore. Në Shqipëri, buxhetimi i përgjigjshëm gjinor (BPGJ) është pjesë e procesit të planifikimit të financave publike prej vitesh, por ekspertët dhe organizatat e fushës vlerësojnë se mungesa e indikatorëve të matshëm e vështirëson vlerësimin e ndikimit të tij.
Për eksperten e barazisë gjinore, Monika Kocaqi, vëmendja duhet të shkojë përtej fondeve të parashikuara dhe të fokusohet te rezultatet që ato prodhojnë.
“BPGJ na ndihmon të kalojmë nga pyetja tradicionale ‘sa para u shpenzuan?’, te pyetjet ‘kush përfitoi nga këto para, kush mund të ketë mbetur jashtë dhe çfarë ndryshimi prodhoi ky financim?”- thotë Kocaqi.
Sipas ekspertes, buxhetimi gjinor nuk është një fond më vete për gratë dhe as nuk do të thotë domosdoshmërisht më shumë shpenzime për to.
përfshihet në mënyrë konkrete në planifikimin financiar dhe vendimmarrjen e bashkive.
“Buxhetimi i përgjigjshëm gjinor duhet të konsolidohet si pjesë integrale e planifikimit dhe menaxhimit financiar vendor dhe jo vetëm si një proces formal. Bashkitë dhe këshillat bashkiakë duhet të analizojnë ndikimin gjinor të programeve dhe investimeve dhe të sigurojnë burime financiare për ndërhyrjet që adresojnë pabarazitë e identifikuara”, nënvizon raporti.
Paratë dhe gratë në politikë
Financimi është një nga barrierat që kufizon pjesëmarrjen dhe fuqizimin e grave në politikë. Sipas “Barometrit të Barazisë Gjinore”, 58% e grave të intervistuara e konsiderojnë të pamjaftueshëm përfaqësimin e grave në strukturat e partive politike.
Studimi, i bazuar në intervista me gra të moshës 20–60 vjeç, evidenton edhe aksesin e pabalancuar në financat politike. Forumet e grave nuk kanë akses në financimin që partitë marrin nga buxheti i shtetit, ndërsa 60% e grave të intervistuara deklarojnë se kanë hyrë në politikë përmes këtyre forumeve.
Një tjetër studim i Rrjetit “Barazi në Vendimmarrje”, “Barazia Gjinore, Paratë dhe Politika”, nxjerr në pah pabarazinë në aksesin e grave kandidate ndaj financimit politik.
Sipas studimit, partitë politike ofrojnë kryesisht mbështetje për aktivitetet e tyre të përgjithshme, ndërsa kandidatëve u mbetet përgjegjësia për organizimin dhe financimin e takimeve dhe aktiviteteve individuale me qytetarët. 68.24% e grave kandidate deklaruan se i kishin vetëfinancuar aktivitetet e tyre të fushatës.
Në këtë kuadër, Rrjeti Barazi në Vendimmarrje ka propozuar “Integrimin e perspektivës gjinore në partitë politike”, duke synuar mbështetje më të drejtpërdrejtë për gratë dhe vajzat brenda partive. Një nga propozimet kryesore është që të paktën 10% e financimit publik që përfitojnë partitë politike t’u kalojë drejtpërdrejt strukturave të grave, për fuqizimin e tyre, rritjen e kapaciteteve dhe mbështetjen në fushatat zgjedhore. Propozimi parashikon që shpenzimet për këtë fond të raportohen veçmas pranë KQZ-së./ Ilda Hoxha, acqj.al
